Complicatie of medische fout: wat is het verschil?
Het kernverschil zit in de zorgvuldigheid. Een complicatie is een ongewenst gevolg dat kan optreden ook al heeft de arts alles goed gedaan. Een medische fout ontstaat juist doordat de arts niet handelde zoals een redelijk bekwaam vakgenoot zou doen. Alleen bij een fout kan er aansprakelijkheid en recht op schadevergoeding zijn; een complicatie leidt daar in beginsel niet toe.
Voor patiënten is het onderscheid vaak lastig, terwijl het juridisch beslissend is. Hieronder leggen we beide begrippen uit.
Wat is een complicatie?
Een complicatie is een onbedoeld en ongewenst gevolg van een behandeling dat kan optreden zonder dat de arts iets verkeerd deed. Complicaties horen bij vrijwel elke ingreep en staan vaak vermeld in medische richtlijnen of bijsluiters. Voorbeelden:
- een nabloeding na een operatie;
- een infectie ondanks steriel werken;
- een allergische reactie op medicatie;
- niet te voorkomen bijwerkingen van een behandeling.
Een complicatie kan ingrijpend zijn, maar betekent niet automatisch dat de arts aansprakelijk is.
Wat is een medische fout?
Van een medische fout is sprake als een zorgverlener niet handelt zoals een redelijk bekwaam en redelijk handelend vakgenoot in dezelfde omstandigheden zou doen. Er ging dan iets mis dat voorkomen had kunnen worden door de professionele standaard te volgen. Voorbeelden:
- een verkeerde diagnose;
- een achtergebleven instrument na een operatie;
- verkeerde medicatie of dosering;
- het negeren van veiligheidsprotocollen;
- te laat doorverwijzen naar een specialist.
Kenmerkend is dat er sprake is van onzorgvuldig of ondeskundig handelen waardoor schade is ontstaan of kon ontstaan.
Is het niet toepassen van een experimentele behandeling een fout?
In beginsel niet. Artsen zijn gehouden aan de bestaande medische standaarden en richtlijnen. Het niet aanbieden van een experimentele of nog niet bewezen behandeling is daarom doorgaans géén fout. Anders ligt het wanneer een inmiddels algemeen aanvaarde behandeling ten onrechte achterwege blijft.
Wanneer is er aansprakelijkheid?
Voor aansprakelijkheid moet aan een aantal voorwaarden zijn voldaan:
- Tekortkoming: de arts schond de professionele standaard (er is dus een fout, geen complicatie).
- Schade: u heeft daardoor nadeel geleden, materieel of immaterieel.
- Causaal verband: de schade is een gevolg van de fout.
De juridische grondslag ligt in de behandelovereenkomst (artikel 7:446 e.v. BW) en de plicht om de zorg van een goed hulpverlener te bieden (artikel 7:453 BW). Het ziekenhuis is via de centrale aansprakelijkheid (artikel 7:462 BW) aanspreekbaar, ook voor fouten van zijn behandelaars.
Wat kunt u doen bij een vermoeden van een fout?
- Vraag uw medisch dossier op. U heeft recht op inzage en een kopie.
- Stel de zorgverlener of het ziekenhuis schriftelijk aansprakelijk.
- Laat de fout beoordelen. Vaak is een onafhankelijk medisch deskundige nodig om vast te stellen of de standaard is geschonden.
- Begroot uw schade, zoals herstelkosten, inkomensverlies en smartengeld.
Let op de verjaring
Een vordering tot schadevergoeding verjaart in beginsel vijf jaar nadat u bekend bent geworden met zowel de schade als de aansprakelijke partij. Verzamel daarom tijdig bewijs.
Tot slot
Het verschil tussen een complicatie en een fout bepaalt of u recht heeft op vergoeding. Twijfelt u in welke categorie uw situatie valt? Leg het gerust aan ons voor — we helpen u graag de mogelijkheden in kaart te brengen.