Wat houdt het erkennen van een kind in?
Krijg je een kind terwijl je niet getrouwd bent en geen geregistreerd partnerschap hebt, dan ben je niet automatisch de juridische ouder. Door je kind te erkennen, ontstaat een familierechtelijke band met bijbehorende rechten en plichten, zoals meebeslissen over de opvoeding en een onderhoudsplicht. Sinds 1 januari 2023 ontstaat bij erkenning in veel gevallen ook automatisch gezamenlijk ouderlijk gezag. In uitzonderlijke situaties kan een erkenning later worden vernietigd.
Hieronder lees je waarom, wanneer en hoe dit werkt.
Waarom een kind erkennen?
Met erkenning leg je juridisch vast dat je de ouder van het kind bent. Dat brengt belangrijke gevolgen met zich mee:
- een juridische band tussen jou en het kind;
- jullie worden wettelijk erfgenaam van elkaar;
- in veel gevallen ontstaat gezamenlijk ouderlijk gezag (sinds 1 januari 2023);
- er kan een keuze worden gemaakt over de achternaam van het kind;
- je krijgt een onderhoudsplicht voor het kind.
Erkennen gebeurt door het opmaken van een akte bij de burgerlijke stand van de gemeente. De erkenning zelf is in beginsel kosteloos; alleen voor een afschrift van de akte kan een gemeente een klein bedrag rekenen.
Wanneer kun je een kind erkennen?
Erkenning kan op verschillende momenten, mits aan de voorwaarden is voldaan. Zo moet je doorgaans:
- minimaal zestien jaar zijn;
- met de moeder kunnen trouwen (geen nauwe bloedverwantschap);
- te maken hebben met een kind dat nog geen twee juridische ouders heeft.
Afhankelijk van de leeftijd van het kind is bovendien toestemming nodig van de moeder en, vanaf een bepaalde leeftijd, ook van het kind zelf.
De momenten waarop je kunt erkennen
- Vóór de geboorte: dit heet erkenning van de ongeboren vrucht en gebeurt bij de gemeente waar je woont, met toestemming van de moeder.
- Bij de geboorteaangifte: bij het aangeven van de geboorte kun je de erkenning meteen regelen.
- Op een later moment: ook daarna kun je nog erkennen, afhankelijk van de leeftijd van het kind en de benodigde toestemmingen.
Het vernietigen van een erkenning
Soms blijkt achteraf dat een erkenning niet had moeten plaatsvinden, bijvoorbeeld omdat de erkenner niet de biologische vader is, of omdat de erkenning onder dwang of dwaling tot stand kwam. In zulke uitzonderlijke gevallen kan de erkenning worden vernietigd.
Belangrijk om te weten:
- Vernietiging loopt via de rechter; je kunt een erkenning niet zomaar zelf ongedaan maken.
- Niet iedereen kan om vernietiging vragen; de wet bepaalt wie daartoe bevoegd is, zoals de erkenner, de moeder of het kind.
- Er gelden termijnen waarbinnen een verzoek moet worden ingediend. Wie te lang wacht, kan het recht verliezen om de erkenning aan te vechten.
Omdat dit gevoelig en juridisch complex is, en de gevolgen voor het kind groot zijn, is goede begeleiding hierbij belangrijk.
Twijfel je over erkennen of vernietigen?
Wil je een kind erkennen, of overweeg je juist om een erkenning aan te vechten? Neem gerust contact op. We bekijken samen welke voorwaarden en termijnen voor jouw situatie gelden en wat verstandig is.