In Nederland kunt u alleen scheiden via de rechtbank, en daarvoor heeft u altijd een advocaat nodig. Dat geldt ook als u en uw partner het samen volledig eens zijn: het verzoekschrift tot echtscheiding moet door een advocaat worden ingediend. Bent u het samen eens, dan verloopt de scheiding sneller en goedkoper; bij geschilpunten beslist de rechter.
Twee manieren om te scheiden
Gemeenschappelijk verzoek
Zijn u en uw partner het eens over de scheiding én over de gevolgen (alimentatie, verdeling, afspraken over de kinderen), dan dient u samen één verzoekschrift in. Dat kan via één gezamenlijke advocaat of via een mediator die samenwerkt met een advocaat. Dit is de snelste en meest betaalbare route, omdat er geen tegenstrijdige standpunten hoeven te worden uitgeprocedeerd.
Eenzijdig verzoek
Komt u er samen niet uit, dan dient één van beiden een eenzijdig verzoekschrift in. De andere partij kan daarop reageren met een verweerschrift. Over de punten waarover u het oneens bent, neemt de rechter uiteindelijk een beslissing.
Wat wordt er bij de scheiding geregeld?
Alimentatie
Er zijn twee soorten alimentatie. Partneralimentatie is een bijdrage aan het levensonderhoud van de ex-partner die zelf onvoldoende inkomen heeft; de duur is in beginsel maximaal vijf jaar, met uitzonderingen voor lange huwelijken of jonge kinderen. Kinderalimentatie is de bijdrage in de kosten van verzorging en opvoeding; beide ouders dragen bij naar draagkracht.
Verdeling van het vermogen
Bent u in gemeenschap van goederen getrouwd, dan worden de gezamenlijke bezittingen en schulden verdeeld. Daarbij komen onder meer aan de orde:
- De woning: wie blijft er wonen, wie koopt de ander uit, of wordt het huis verkocht?
- Pensioenrechten: verevening op grond van de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding.
- Spaargeld en beleggingen.
- Schulden: ook die worden in beginsel gedeeld.
- Een onderneming, als een van beiden een bedrijf heeft.
Let op het onderscheid tussen huwelijken van vóór en na 1 januari 2018. Voor die datum gold de algehele gemeenschap; daarna geldt standaard de beperkte gemeenschap, waarbij voorhuwelijks vermogen en erfenissen vaak privé blijven.
Huwelijkse voorwaarden
Bent u op huwelijkse voorwaarden getrouwd, dan bepaalt de inhoud daarvan hoe wordt afgerekend. Komt daarin een periodiek verrekenbeding voor dat in de praktijk nooit is uitgevoerd, dan kan dat bij de scheiding alsnog worden afgewikkeld. Dit is een veelvoorkomend en kostbaar discussiepunt.
Ouderschapsplan
Heeft u minderjarige kinderen, dan bent u verplicht een ouderschapsplan op te stellen voordat de rechter de scheiding uitspreekt. Daarin legt u onder meer vast:
- de hoofdverblijfplaats van de kinderen;
- de omgangs- of zorgregeling: hoe verdelen de ouders de tijd met de kinderen;
- hoe u beslissingen over de kinderen neemt en hoe u elkaar informeert;
- de afspraken over kinderalimentatie.
Wat kost een scheiding?
De kosten hangen sterk af van de gekozen route. Een gemeenschappelijk verzoek met één advocaat of mediator is doorgaans het voordeligst. Een procedure op tegenspraak, waarbij over alimentatie of verdeling wordt geprocedeerd, kost meer omdat er meer werk en meer zittingen aan te pas komen. Heeft u een lager inkomen, dan komt u mogelijk in aanmerking voor gefinancierde rechtsbijstand (een toevoeging), waarbij u alleen een eigen bijdrage betaalt.
Hoe lang duurt het?
Een gezamenlijke scheiding zonder geschillen kan binnen enkele weken tot maanden rond zijn na indiening. Een procedure op tegenspraak duurt langer, omdat de rechter de partijen hoort en soms aanvullende stukken of een ouderschapsonderzoek vraagt.
Overweegt u te scheiden of wilt u weten welke route in uw situatie het verstandigst is? Neem gerust contact met ons op voor een eerste gesprek over uw mogelijkheden.