Een bank mag u niet op basis van een enkel vermoeden als fraudeur registreren. Voor een EVR-registratie wegens fraude gelden strenge eisen: er moeten concrete, verifieerbare feiten zijn die wijzen op opzet of bewuste misleiding, de maatregel moet proportioneel zijn en er moet een zorgvuldige belangenafweging zijn gemaakt. Ontbreekt dat, dan is de registratie onrechtmatig. Hieronder leggen wij uit waar banken in de praktijk te ver gaan.
Wat verstaan banken onder fraude?
In de praktijk hanteren banken een ruime en vaak vage definitie van fraude. Het gaat niet alleen om bewuste misleiding, maar soms ook om:
- onjuist ingevulde formulieren;
- onduidelijke transacties;
- administratieve fouten;
- onvoldoende onderbouwing van inkomsten.
Juridisch is dit problematisch: niet elke fout is fraude. Fraude veronderstelt opzet of bewuste misleiding. Dat onderscheid wordt in EVR-zaken regelmatig onvoldoende gemaakt.
Mag een bank registreren zonder strafrechtelijke veroordeling?
Ja, maar alleen onder strikte voorwaarden. Een EVR-registratie is geen straf, maar wel een zware maatregel met een strafachtig effect. Daarom gelden hoge eisen aan bewijs, zorgvuldigheid en belangenafweging. Een enkele verdenking of interne conclusie is onvoldoende. Dit volgt onder meer uit het Protocol Incidentenwaarschuwingssysteem Financiële Instellingen en de privacywetgeving.
Wanneer gaat een bank juridisch te ver?
Te lage bewijsdrempel
Wij zien regelmatig registraties die zijn gebaseerd op vermoedens, interne risicomodellen of aannames zonder harde feiten. Zonder concrete, verifieerbare gegevens is een frauderegistratie juridisch kwetsbaar.
Geen onderscheid tussen fout en fraude
Een administratieve fout, vergissing of onvolledige informatieverstrekking is niet automatisch fraude. Wordt dat onderscheid niet gemaakt, dan is de registratie vaak onrechtmatig.
Onevenredige gevolgen
Een EVR-registratie raakt vaak veel meer dan het vermeende incident: blokkade van het volledige bancaire systeem, langdurige financiële uitsluiting en ernstige gevolgen voor ondernemerschap. Zijn deze gevolgen niet meegewogen, dan schiet de maatregel zijn doel voorbij.
Geen of gebrekkige belangenafweging
Een bank moet uw belangen afwegen tegen het doel van de registratie. Een zorgvuldige, kenbare motivering is verplicht. Ontbreekt die, dan staat de registratie juridisch op losse schroeven.
Wat kunt u doen tegen een onterechte frauderegistratie?
- Vraag inzage in de registratie en de onderliggende feiten en motivering.
- Weerleg de gronden: ontbreekt het bewijs van opzet, is de maatregel disproportioneel, is geen belangenafweging gemaakt?
- Dien een gemotiveerd verzoek tot verwijdering in bij de bank.
- Stap zo nodig naar Kifid of de rechter; die kan verwijdering gelasten als de registratie onrechtmatig is.
Waarom u niet moet afwachten
Een frauderegistratie kan u jarenlang van financiering en bankdiensten uitsluiten. Door de gronden snel te toetsen en de bank op de eisen aan te spreken, vergroot u de kans dat een onterechte registratie wordt verwijderd.
Bent u geregistreerd wegens vermeende fraude en herkent u zich niet in het verwijt? Neem gerust contact met ons op om uw situatie te bespreken.