Wat moet u weten bij een internationale scheiding?
Bij een internationale scheiding zijn twee vragen cruciaal: welke rechter is bevoegd en welk recht is van toepassing. Die antwoorden hangen niet alleen af van waar u getrouwd bent, maar vooral van waar u en uw partner wonen en welke nationaliteit u heeft. Het kan voorkomen dat de Nederlandse rechter bevoegd is, maar buitenlands recht moet toepassen, of andersom. Daarom is het bij grensoverschrijdende situaties verstandig om vooraf goed advies in te winnen.
Wanneer is sprake van een internationale scheiding?
Er is een internationaal aspect zodra uw situatie raakt aan meer dan één land. Bijvoorbeeld:
- U bent in het buitenland getrouwd maar woont in Nederland
- U of uw partner woont in een ander land
- Een van beide partners heeft een buitenlandse nationaliteit
- U heeft gezamenlijk bezit, zoals onroerend goed, in meerdere landen
- De kinderen wonen (deels) in het buitenland
In al deze gevallen speelt het internationaal privaatrecht een rol.
Welke rechter is bevoegd?
De eerste stap is bepalen welke rechter de scheiding mag behandelen. Binnen de EU wordt dit grotendeels geregeld door Europese verordeningen. De Nederlandse rechter is onder meer bevoegd wanneer:
- Beide partners in Nederland wonen
- De partner tegen wie het verzoek wordt gericht in Nederland woont
- U samen een gemeenschappelijk verzoek indient en één van u in Nederland woont
- De verzoeker langere tijd zijn gewone verblijfplaats in Nederland heeft (de exacte termijn hangt af van nationaliteit en omstandigheden)
- Beide partners de Nederlandse nationaliteit hebben
Welke regel precies geldt, hangt af van de concrete situatie. Soms zijn rechters in meerdere landen bevoegd; dan kan het uitmaken wáár u als eerste een procedure start.
Welk recht is van toepassing?
Dat de Nederlandse rechter bevoegd is, betekent niet automatisch dat Nederlands recht geldt. Voor de echtscheiding zelf passen Nederlandse rechters in de praktijk doorgaans Nederlands recht toe. Maar voor onderwerpen die daarmee samenhangen kan ander recht gelden:
- Huwelijksvermogen: welk recht de verdeling van bezittingen en schulden bepaalt, hangt onder meer af van waar u na het huwelijk bent gaan wonen en eventuele rechtskeuzes.
- Alimentatie: hiervoor gelden eigen internationale regels.
- Gezag en omgang met kinderen: hierbij staat de gewone verblijfplaats van het kind centraal.
Erkenning van de scheiding in het buitenland
Een in Nederland uitgesproken scheiding wordt niet vanzelf in elk land erkend. Binnen de EU verloopt erkenning meestal soepel, maar buiten de EU kan dit ingewikkelder zijn. Het is belangrijk hier rekening mee te houden, bijvoorbeeld als u opnieuw wilt trouwen of bezittingen in het buitenland wilt regelen.
Kinderen en internationale scheidingen
Wanneer kinderen betrokken zijn, vraagt dit extra aandacht. Bij een verhuizing naar het buitenland met de kinderen is in beginsel toestemming van beide gezaghebbende ouders (of vervangende toestemming van de rechter) nodig. Het zonder toestemming meenemen van een kind naar het buitenland kan worden aangemerkt als internationale kinderontvoering, waarvoor het Haags Kinderontvoeringsverdrag een terugkeerprocedure kent.
Waarom specialistisch advies belangrijk is
Internationale scheidingen zijn juridisch complex doordat meerdere rechtsstelsels samenkomen. Een verkeerde keuze, bijvoorbeeld over wáár u de procedure start, kan grote gevolgen hebben voor alimentatie en vermogensverdeling. Tijdig advies voorkomt verrassingen.
Hulp bij een internationale scheiding
Heeft uw scheiding een buitenlands aspect en wilt u weten welke rechter bevoegd is en welk recht geldt? Neem gerust contact met ons op om uw situatie te bespreken.