Bij een internationaal handelsgeschil draait het vooral om drie vragen: welke rechter is bevoegd, welk recht is van toepassing en hoe wordt een uitspraak grensoverschrijdend uitgevoerd. Wanneer de wederpartij in Nederland is gevestigd of het contract een Nederlandse forumkeuze bevat, kunt u vaak in Nederland procederen. Een heldere strategie vooraf voorkomt dat het geschil onnodig kostbaar en langdurig wordt.
Wat zijn internationale handelsgeschillen?
Hiervan is sprake wanneer ondernemingen uit verschillende landen in conflict raken over commerciële afspraken. Dit kan gaan over de levering van goederen, betaling, kwaliteit, contractuele verplichtingen of de beëindiging van een samenwerking.
Veelvoorkomende vormen zijn:
- niet-betaling door een buitenlandse of Nederlandse contractspartij;
- geschillen over internationale leveringsvoorwaarden;
- conflicten over beëindiging van distributie- of agentuurovereenkomsten;
- schade door contractbreuk in internationale relaties;
- conflicten tussen aandeelhouders met verschillende nationaliteiten.
Waarom zijn deze geschillen complex?
Internationale handelsgeschillen zijn juridisch ingewikkeld omdat meerdere rechtsstelsels een rol kunnen spelen. U krijgt te maken met vragen over welke rechter bevoegd is, welk recht geldt, hoe bewijs moet worden geleverd en hoe een uitspraak internationaal kan worden uitgevoerd. Zonder duidelijke strategie kan een geschil snel escaleren.
Welke rechter is bevoegd?
De bevoegdheid van de rechter is een kernvraag. De Nederlandse rechter kan bevoegd zijn wanneer:
- de wederpartij in Nederland is gevestigd;
- in het contract een forumkeuze voor Nederland is opgenomen;
- de overeenkomst in Nederland moest worden uitgevoerd;
- Europese regelgeving de bevoegdheid aan Nederland toekent.
Welk recht is van toepassing?
Het toepasselijke recht bepaalt hoe het geschil inhoudelijk wordt beoordeeld. Een rechtskeuze in het contract is leidend. Ontbreekt die, dan wijzen Europese regels het toepasselijke recht aan. Bij een internationale koopovereenkomst kan ook het Weens Koopverdrag (CISG) gelden, tenzij dit is uitgesloten.
Arbitrage als alternatief
Veel internationale contracten bevatten een arbitragebeding. Arbitrage biedt een neutraal forum, vertrouwelijkheid en deskundige arbiters. Een arbitraal vonnis is via internationale verdragen in veel landen relatief eenvoudig erkend en uitvoerbaar. Of arbitrage geschikt is, hangt af van uw contract en het belang van de zaak.
Het oplossen van het geschil
Stap 1: Juridische analyse
Beoordeel het contract, de algemene voorwaarden, de forum- en rechtskeuze en het beschikbare bewijs. Dit bepaalt uw strategie.
Stap 2: Onderhandeling of mediation
In veel gevallen is een minnelijke oplossing sneller en goedkoper. Een goed onderbouwd schikkingsvoorstel of mediation kan een procedure voorkomen en de handelsrelatie sparen.
Stap 3: Procedure of arbitrage
Leidt dit niet tot een oplossing, dan volgt een procedure bij de bevoegde rechter of arbitrage. Om verhaal veilig te stellen kan in Nederland conservatoir beslag worden gelegd op vermogen van de wederpartij.
Erkenning en executie
Een uitspraak heeft pas waarde als die ook kan worden uitgevoerd. Binnen de EU worden vonnissen wederzijds erkend. Voor arbitrale vonnissen bestaat een uitgebreid internationaal verdragsstelsel. Houd bij de keuze van rechter of arbitrage daarom altijd rekening met de plaats waar verhaal moet plaatsvinden.
Tot slot
Grensoverschrijdend zakendoen brengt kansen én juridische risico's mee. Met een doordachte strategie staat u sterk, ook bij een conflict. Heeft u een geschil met een buitenlandse handelspartner? Neem gerust contact met ons op om uw mogelijkheden te bespreken.