Ontdekken dat uw kind zonder uw toestemming door de andere ouder is meegenomen naar het buitenland, of daar na een vakantie niet is teruggekeerd, is een van de meest ingrijpende situaties die een ouder kan meemaken. Snel en gericht handelen is essentieel, want hoe langer u wacht, hoe lastiger het kan worden om de terugkeer van uw kind te bewerkstelligen.
Wanneer is er sprake van kinderontvoering?
Juridisch gezien is sprake van internationale kinderontvoering wanneer een kind wordt overgebracht naar of vastgehouden in een ander land dan het land van gewone verblijfplaats, terwijl dit in strijd is met een gezagsrecht dat een ouder daadwerkelijk uitoefende. Dit kan gaan om:
- Een ouder die zonder toestemming met het kind naar het buitenland vertrekt
- Een ouder die het kind na een afgesproken vakantie niet terugbrengt
- Een ouder die het kind stiekem meeneemt, bijvoorbeeld naar het land van herkomst
Belangrijk: als beide ouders gezamenlijk gezag hebben, mag geen van beiden zonder toestemming van de ander (of van de rechter) met het kind naar het buitenland verhuizen of langdurig op reis gaan. Doet een ouder dit toch, dan is dat kinderontvoering, ook al is het de eigen ouder.
Het Haags Kinderontvoeringsverdrag
Nederland is aangesloten bij het Haags Verdrag inzake de burgerrechtelijke aspecten van internationale ontvoering van kinderen (1980). Dit verdrag regelt de snelle terugkeer van kinderen die onrechtmatig zijn overgebracht naar of worden vastgehouden in een ander verdragsland. Het verdrag geldt tussen Nederland en tientallen landen, waaronder de meeste EU-landen, de Verenigde Staten, Turkije en veel andere landen wereldwijd — maar niet met alle landen. Is het land waar uw kind naartoe is gebracht geen verdragspartij, dan is de procedure aanzienlijk lastiger en verloopt deze via diplomatieke kanalen of het lokale recht van dat land.
Het uitgangspunt: snelle terugkeer
Het verdrag gaat uit van het beginsel dat een kind zo snel mogelijk moet terugkeren naar het land van herkomst, zodat een rechter daar — het land dat het beste zicht heeft op de situatie van het kind — een definitieve beslissing kan nemen over gezag en verblijfplaats. Het verdrag beoordeelt dus niet wie de "betere" ouder is, maar alleen of de overbrenging onrechtmatig was.
Wat moet u direct doen?
Stap 1: Centrale Autoriteit inschakelen
Neem zo snel mogelijk contact op met de Centrale Autoriteit Internationale Kinderaangelegenheden, onderdeel van het Ministerie van Justitie en Veiligheid. Deze instantie behandelt verzoeken tot teruggeleiding op grond van het Haags Verdrag, kosteloos, en onderhoudt contact met de centrale autoriteit van het andere land.
Stap 2: bewijs verzamelen
Verzamel zo veel mogelijk bewijs van:
- Het gewone verblijfland van het kind vóór de overbrenging
- Uw gezagspositie (uittreksel gezagsregister)
- De onrechtmatigheid van de overbrenging (bijvoorbeeld: geen toestemming gegeven, afspraak over terugkeerdatum niet nagekomen)
- Communicatie met de andere ouder over de reis of het uitblijven van terugkeer
Stap 3: schakel direct een advocaat in
Een advocaat gespecialiseerd in internationaal familierecht kan naast de procedure bij de Centrale Autoriteit ook:
- Een kort geding starten om een uitreisverbod of teruggeleiding te vorderen
- Uw kind laten signaleren bij de grensbewaking (bij dreigende ontvoering)
- Contact leggen met een advocaat in het buitenland voor de lokale procedure
- U bijstaan als de andere ouder een verweer voert, bijvoorbeeld dat teruggeleiding het kind blootstelt aan een ernstig risico
Verweren tegen teruggeleiding
De ontvoerende ouder kan zich onder omstandigheden verzetten tegen teruggeleiding, bijvoorbeeld door te stellen dat:
- Er een ernstig risico bestaat dat het kind bij terugkeer wordt blootgesteld aan fysiek of psychisch gevaar
- Het kind zelf bezwaar maakt tegen terugkeer en oud en rijp genoeg is om hier gewicht aan te geven
- De verzoekende ouder de overbrenging feitelijk heeft geaccepteerd of te lang heeft gewacht met het verzoek (meer dan een jaar)
Deze verweren worden door de rechter streng getoetst — het enkele feit dat een ouder het niet eens is met de verhuizing is onvoldoende.
Dreigt ontvoering? Voorkom het
Als u vermoedt dat de andere ouder van plan is uw kind mee te nemen naar het buitenland, kunt u preventief maatregelen treffen:
- Een uitreisverbod aanvragen bij de rechtbank
- Uw kind laten signaleren bij de Koninklijke Marechaussee, zodat een poging tot uitreizen wordt opgemerkt
- Paspoorten van het kind laten blokkeren via de rechtbank, zodat er geen nieuw paspoort kan worden aangevraagd zonder uw toestemming
Arslan & Arslan Advocaten helpt u
Bij Arslan & Arslan Advocaten hebben wij ervaring met internationale kinderontvoeringszaken en de spoedeisende procedures die daarbij horen. Wij staan u met de nodige urgentie bij, in Den Haag, Rotterdam, Amsterdam, Utrecht, Eindhoven of Tilburg.
Bel direct 070 4500 300 of bezoek arslan.nl — bij kinderontvoering telt elke dag.