Hoe wordt de woning bij een scheiding verdeeld?
Bij een scheiding zijn er kort gezegd drie opties voor de echtelijke woning: één partner koopt de ander uit en blijft wonen, de woning wordt verkocht en de overwaarde of restschuld wordt verdeeld, of u maakt tijdelijk andere afspraken. Wat in uw situatie kan, hangt af van wie eigenaar is, hoeveel de woning waard is en of u de hypotheek alleen kunt dragen. Goede afspraken vooraf voorkomen langslepende conflicten.
Hieronder leest u welke factoren bepalend zijn en waar u op moet letten.
Wie is eigenaar van de woning?
De eerste vraag is altijd: van wie is de woning juridisch? Dat hangt af van uw huwelijksvorm.
Gemeenschap van goederen
Bent u vóór 1 januari 2018 getrouwd in (algehele) gemeenschap van goederen, dan is de woning in beginsel gezamenlijk bezit, ongeacht wie hem heeft gekocht of de hypotheek betaalt. De waarde wordt dan in principe gelijk verdeeld.
Beperkte gemeenschap van goederen
Bij huwelijken gesloten op of na 1 januari 2018 geldt vaak de beperkte gemeenschap. Bezittingen van vóór het huwelijk blijven dan privé. Een woning die één partner al vóór het huwelijk bezat, valt in beginsel buiten de verdeling.
Huwelijkse voorwaarden
Heeft u huwelijkse voorwaarden, dan gelden de afspraken die daarin staan. De woning kan daardoor eigendom zijn van één partner, of er zijn specifieke afspraken over de verdeling.
De drie meest voorkomende oplossingen
1. Eén partner blijft in de woning
Wil één van beiden blijven wonen, dan moet die de ander uitkopen. Bij overwaarde betekent dit dat de vertrekkende partner recht heeft op zijn of haar deel daarvan. Belangrijk is dat de bank de achterblijvende partner zelfstandig de hypotheek laat dragen. Lukt dat niet, dan is uitkopen vaak niet haalbaar.
2. De woning wordt verkocht
Kan of wil geen van beiden blijven, dan wordt de woning verkocht. De overwaarde wordt verdeeld, of bij een restschuld draagt u die samen volgens uw onderlinge afspraken. Dit is vaak de duidelijkste oplossing en voorkomt langdurige verbondenheid via een gezamenlijke hypotheek.
3. Tijdelijk samen aanhouden
Soms is het praktisch om de woning korte tijd gezamenlijk aan te houden, bijvoorbeeld om de woningmarkt af te wachten of de kinderen rust te geven. Leg dan goed vast wie de lasten betaalt en voor welke periode dit geldt.
Hoe wordt de waarde bepaald?
Voor uitkoop of verkoop is een actuele marktwaarde nodig. Die laat u vaststellen door een taxateur of makelaar. Spreek vooraf af wie de taxatie uitvoert en hoe u omgaat met het resultaat, zodat hierover later geen discussie ontstaat.
Let op de hypotheek en fiscale gevolgen
Na de scheiding moet duidelijk zijn wie verantwoordelijk is voor de hypotheek. Zolang u beiden hoofdelijk aansprakelijk bent, blijft u financieel aan elkaar verbonden, ook als één van u is vertrokken. Vraag daarom altijd ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid aan bij de bank. Ook hypotheekrenteaftrek en een eventuele eigenwoningreserve kunnen meespelen; laat u hierover goed informeren.
Persoonlijk advies
De verdeling van de woning raakt vaak het grootste vermogensbestanddeel én een emotioneel beladen plek. Twijfelt u wat in uw situatie de beste keuze is? Neem gerust contact op, dan bekijken we samen de mogelijkheden en de financiële gevolgen.