Bij (een verdenking van) verzekeringsfraude treden verzekeraars streng op: claims worden stopgezet, polissen kunnen worden beëindigd en u kunt in een frauderegister terechtkomen. De gevolgen zijn ingrijpend, ook wanneer de verdenking onterecht is. Daarom is het belangrijk te weten wat fraude juridisch inhoudt, welke maatregelen een verzekeraar mag nemen en wanneer een registratie kan worden aangevochten.
Wat is verzekeringsfraude?
Er is sprake van verzekeringsfraude als iemand een verzekeraar bewust misleidt om een uitkering te krijgen. Voorbeelden zijn:
- het opzettelijk veroorzaken van schade;
- de schade groter voorstellen dan zij in werkelijkheid is;
- een onjuiste melding doen, bijvoorbeeld over diefstal of inbraak;
- vervalste facturen of bonnen indienen;
- bij het afsluiten van de verzekering belangrijke informatie verzwijgen.
De kern is steeds de opzet om te misleiden. Zonder die bewuste misleiding is er geen fraude, ook al klopt een opgave niet helemaal. Wel kan zelfs "een beetje overdrijven" al als fraude worden aangemerkt.
Civielrechtelijk of strafrechtelijk?
In lichtere gevallen houdt de verzekeraar het civielrechtelijk: de claim wordt afgewezen, lopende polissen worden beëindigd en gemaakte kosten worden verhaald. Bij hoge bedragen of herhaling kan de verzekeraar daarnaast aangifte doen, waarna het Openbaar Ministerie kan vervolgen. Dan dreigt ook een strafblad.
De gevolgen op een rij
- EVR-registratie. Opname in het Extern Verwijzingsregister, dat andere verzekeraars kunnen raadplegen. Zij weigeren daarna vaak nieuwe polissen.
- Beëindiging van polissen. Meerdere lopende verzekeringen kunnen tegelijk worden opgezegd. Dat mag niet zonder meer; juridische toetsing is geboden.
- Terugvordering en kosten. Reeds uitgekeerde bedragen en de onderzoekskosten worden op u verhaald.
- Procedures. Naast civielrechtelijke gevolgen kan ook strafvervolging volgen.
Wanneer mag een EVR-registratie?
Een registratie mag niet "op gevoel". Er moet op het moment van registreren voldoende en concreet bewijs zijn van bewuste misleiding; een vaag vermoeden is onvoldoende. Daarnaast moet de verzekeraar een proportionaliteitsafweging maken: uw belang (toegang tot verzekeringen) afgezet tegen het belang van de sector om fraude te bestrijden. Pas als die afweging in het nadeel van u uitvalt én het bewijs hard is, is registratie toegestaan.
Hoe lang duurt een EVR-registratie?
De maximale duur is acht jaar, maar dat is geen automatisme. De duur moet passen bij de ernst van de zaak. In lichtere gevallen kan een aanzienlijk kortere periode volstaan. Is de registratie onterecht of te lang, dan is verwijdering of verkorting mogelijk.
Gedeeltelijke onjuistheid: alles of niets?
Staat er één onjuiste opgave in een verder terechte claim, dan rijst de vraag of de hele uitkering vervalt. De wet kent hier een nuance: het deel van de claim dat wél klopt, hoeft niet altijd geheel te vervallen, tenzij de misleiding zo ernstig is dat het verval van het volledige recht op uitkering gerechtvaardigd is. Dit vraagt om een zorgvuldige juridische beoordeling per geval.
Wat kunt u doen?
Wordt u verdacht van fraude, dan is het verstandig niet overhaast te reageren en eerst het dossier en het bewijs te (laten) beoordelen. Vaak blijkt het bewijs minder hard dan de verzekeraar stelt, of is de registratie disproportioneel. Bent u juist slachtoffer van fraude door een ander, dan kunt u uw schade verhalen en zo nodig aangifte doen.
Heeft u te maken met een fraudeverdenking of een EVR-registratie? Neem gerust contact op voor een vrijblijvende beoordeling van uw situatie.