Een bestuurder is bij faillissement persoonlijk aansprakelijk wanneer hij zijn taak kennelijk onbehoorlijk heeft vervuld en dit een belangrijke oorzaak van het faillissement is geweest. In beginsel is de BV of NV zelf aansprakelijk, maar bij onbehoorlijk bestuur kan die bescherming worden doorbroken. Het schenden van de administratie- of publicatieplicht weegt daarbij zwaar: het levert een wettelijk vermoeden van onbehoorlijk bestuur op.
Wat is bestuurdersaansprakelijkheid bij faillissement?
Hiervan is sprake wanneer een bestuurder persoonlijk wordt aangesproken voor schulden van de failliete vennootschap. Normaal gesproken is de rechtspersoon zelf aansprakelijk, maar onder bijzondere omstandigheden kan een bestuurder met zijn privévermogen instaan voor het tekort in de boedel. Dit gebeurt vooral wanneer het bestuur zijn taken onbehoorlijk heeft vervuld.
De rol van de curator
Na een faillissement onderzoekt de curator de oorzaken ervan. Hij kijkt naar het handelen van het bestuur in de periode vóór het faillissement. Constateert hij onbehoorlijk bestuur, dan kan hij namens de gezamenlijke schuldeisers een vordering wegens bestuurdersaansprakelijkheid instellen om het boedeltekort te verhalen.
Onbehoorlijk bestuur uitgelegd
Onbehoorlijk bestuur houdt in dat een bestuurder zijn taak kennelijk onbehoorlijk heeft vervuld en dat dit een belangrijke oorzaak van het faillissement is. Voorbeelden zijn:
- het structureel niet voeren van een deugdelijke administratie;
- het niet tijdig publiceren van de jaarrekening;
- het aangaan van onverantwoorde verplichtingen;
- selectieve betalingen aan gelieerde partijen;
- het negeren van duidelijke financiële problemen.
Administratie- en publicatieplicht
De administratie- en publicatieplicht spelen een centrale rol. Voldoet het bestuur hier niet aan, dan staat vast dat sprake is van onbehoorlijk bestuur en wordt vermoed dat dit een belangrijke oorzaak van het faillissement is. De bewijslast verschuift dan grotendeels naar de bestuurder, die moet aantonen dat het faillissement een andere belangrijke oorzaak had.
Externe bestuurdersaansprakelijkheid
Naast aansprakelijkheid tegenover de boedel kan een bestuurder ook rechtstreeks aansprakelijk zijn tegenover individuele schuldeisers. Dit speelt bijvoorbeeld wanneer een bestuurder namens de vennootschap verplichtingen aangaat terwijl hij weet of behoort te weten dat de vennootschap die niet zal kunnen nakomen en geen verhaal zal bieden. Hier geldt een hoge drempel: de bestuurder moet persoonlijk een ernstig verwijt te maken zijn.
Wat kan een bestuurder doen?
Een bestuurder die persoonlijke aansprakelijkheid wil voorkomen, doet er verstandig aan om:
- de administratie op orde te houden en jaarrekeningen tijdig te deponeren;
- besluiten en de onderbouwing daarvan vast te leggen;
- bij dreigende financiële problemen tijdig advies in te winnen;
- geen onverantwoorde verplichtingen aan te gaan of selectief te betalen;
- bij betalingsproblemen melding te doen waar dat verplicht is.
Wat kan een schuldeiser doen?
Vermoedt u dat een bestuurder een ernstig verwijt valt te maken, dan kan onderzoek naar zijn handelen lonen. De curator beoordeelt dit primair voor de boedel, maar bij directe schade kunt u soms ook zelf een bestuurder aanspreken.
Tot slot
Bestuurdersaansprakelijkheid bij faillissement is een complex leerstuk waarbij de feiten en de dossieropbouw doorslaggevend zijn. Speelt er een faillissement waarbij bestuurdersaansprakelijkheid mogelijk aan de orde is? Neem gerust contact met ons op voor een beoordeling van uw situatie.