Smartengeld is de vergoeding voor immateriele schade: de pijn, het verdriet en het verlies aan levensvreugde die u door een ongeval of onrechtmatige daad ondervindt. De hoogte wordt niet met een vaste formule berekend, maar door de rechter naar billijkheid vastgesteld aan de hand van uw persoonlijke situatie en vergelijkbare eerdere zaken. Smartengeld is in beginsel onbelast.
Wat is smartengeld?
Smartengeld vergoedt het leed dat niet in concrete kosten is uit te drukken. Het gaat dus niet om medische rekeningen of inkomensverlies (dat is materiele schade), maar om de emotionele en psychische gevolgen van het letsel: pijn, angst, beperkingen en het verlies van levensvreugde. De wettelijke basis ligt in het Burgerlijk Wetboek, dat een vergoeding voor ander nadeel dan vermogensschade mogelijk maakt.
Wanneer heeft u recht op smartengeld?
U kunt onder meer recht hebben op smartengeld wanneer:
- u lichamelijk letsel heeft opgelopen door de schuld van een ander;
- u psychisch letsel heeft, zoals angstklachten of een posttraumatische stressstoornis;
- u slachtoffer bent van een strafbaar feit, zoals mishandeling of een verkeersongeval.
Daarnaast bestaan er bijzondere vormen van immateriele schadevergoeding:
- Affectieschade: een vaste vergoeding voor naasten en nabestaanden wanneer een dierbare ernstig en blijvend letsel oploopt of overlijdt.
- Shockschade: een vergoeding wanneer iemand psychisch letsel oploopt door directe confrontatie met een ernstig ongeval of de gevolgen daarvan.
Hoe wordt smartengeld berekend?
Er bestaat geen rekenmodel dat een exact bedrag oplevert. De rechter stelt het smartengeld naar billijkheid vast en kijkt daarbij naar factoren zoals:
- de aard en ernst van het letsel;
- de duur van de pijn en de behandeling;
- de mate van blijvende beperkingen;
- de gevolgen voor werk, relaties en dagelijks leven;
- uw leeftijd.
In de praktijk wordt vaak gekeken naar eerder toegekende bedragen in vergelijkbare zaken, onder meer via de zogenoemde Smartengeldgids. Daarmee ontstaat een onderbouwde inschatting van een passend bedrag voor uw situatie.
Is smartengeld belastingvrij?
Smartengeld wordt gezien als een vergoeding voor immateriele schade en vormt daarmee in beginsel geen belastbaar inkomen. U hoeft er dus doorgaans geen inkomstenbelasting over te betalen. Wel kan een ontvangen bedrag, als het op uw rekening blijft staan, meetellen voor de vermogensrendementsheffing (box 3). Laat u over de fiscale gevolgen in uw specifieke situatie goed adviseren.
Smartengeld als onderdeel van de totale schade
Smartengeld staat zelden op zichzelf. Het maakt vaak deel uit van een bredere letselschadeclaim, samen met materiele schadeposten zoals medische kosten, inkomensverlies en kosten voor hulp en aanpassingen. Een goede onderbouwing van zowel de materiele als de immateriele schade is belangrijk om tot een passende totale vergoeding te komen.
Hoe komt u tot een eerlijke vergoeding?
Verzekeraars schatten smartengeld soms te laag in. Een goede onderbouwing met medische informatie en verwijzing naar vergelijkbare zaken vergroot de kans op een passend bedrag. Laat u daarom bij twijfel adviseren voordat u een aanbod accepteert.
Heeft u letsel opgelopen en wilt u weten op welke vergoeding u recht heeft? Neem gerust contact met ons op om uw situatie vrijblijvend te bespreken.