Wat is het verschil tussen een medische fout en een complicatie?
Een medische fout is verwijtbaar handelen of nalaten: de arts heeft niet gehandeld zoals van een redelijk bekwaam en zorgvuldig hulpverlener mag worden verwacht, en daardoor is vermijdbare schade ontstaan. Een complicatie is daarentegen een bekend en ongewenst risico van een behandeling dat kan optreden ondanks zorgvuldig handelen. Het verschil bepaalt of de arts aansprakelijk is: bij een fout doorgaans wel, bij een complicatie waarvoor u correct was gewaarschuwd doorgaans niet.
Wat is een medische fout?
Van een medische fout (ook wel kunstfout genoemd) is sprake als een zorgverlener afwijkt van de professionele standaard en daardoor schade veroorzaakt die bij zorgvuldig handelen voorkomen had kunnen worden. Voorbeelden zijn:
- een verkeerde of te laat gestelde diagnose;
- verkeerde medicatie of een onjuiste dosering;
- operatiefouten, zoals het beschadigen van zenuwen of organen;
- onvoldoende of te late behandeling van complicaties;
- onjuiste of onvolledige voorlichting, waardoor er geen geldige toestemming is (gebrek aan informed consent).
Wat is een complicatie?
Een complicatie is een ongewenst maar bekend risico van een ingreep dat kan optreden zonder dat iemand een fout maakt. Complicaties horen bij de medische risico's die vooraf met de patiënt besproken hadden moeten worden. Voorbeelden:
- een infectie na een operatie ondanks steriele omstandigheden;
- een nabloeding of ongunstige littekenvorming;
- een allergische reactie op medicatie of narcose;
- een onverwachte bijwerking die medisch niet te voorkomen was.
Bent u vooraf correct geïnformeerd over dit risico en heeft de arts zorgvuldig gehandeld, dan is er meestal géén aansprakelijkheid.
De rol van informed consent bij complicaties
Complicaties hangen nauw samen met de vraag of u goed bent voorgelicht. Heeft de arts u niet of onvoldoende geïnformeerd over een bekend risico, dan kan uw toestemming voor de behandeling niet rechtsgeldig zijn geweest. In dat geval kan de arts alsnog aansprakelijk zijn, niet om de complicatie zelf, maar om het gebrek aan voorlichting waardoor u geen weloverwogen keuze kon maken.
Wanneer is de arts aansprakelijk?
Voor aansprakelijkheid moet aan drie voorwaarden zijn voldaan:
- Een tekortkoming: de arts handelde niet als een redelijk bekwaam en zorgvuldig hulpverlener.
- Schade: u heeft daadwerkelijk schade geleden, zoals letsel, extra behandelingen of inkomensverlies.
- Causaal verband: de schade is het gevolg van de fout.
De norm is dus niet of het resultaat tegenviel, maar of de arts zorgvuldig heeft gehandeld. Een slechte uitkomst betekent op zichzelf nog geen aansprakelijkheid.
Hoe stelt u uw rechten veilig?
Vermoedt u een medische fout, onderneem dan tijdig actie:
- vraag uw volledige medisch dossier op;
- leg zo snel mogelijk vast wat er is gebeurd en welke klachten u heeft;
- dien een klacht in bij de zorgaanbieder of klachtenfunctionaris;
- laat de zaak juridisch en medisch beoordelen op aansprakelijkheid.
Let ook op de verjaringstermijn: in beginsel vijf jaar nadat u bekend bent met de schade en de aansprakelijke partij, met een absolute grens van twintig jaar na de fout.
Twijfelt u of er in uw geval sprake is van een fout of een complicatie? Neem gerust contact met ons op voor een vrijblijvende beoordeling.