Bent u via een buitenlands rechtshulpverzoek opgeroepen als verdachte, dan betekent dit dat een buitenlandse justitiële instantie Nederland heeft gevraagd om u te horen voor een strafzaak die in dat land loopt. U bent dan verdachte in het buitenland, niet in Nederland, en het verhoor vindt in de regel in Nederland plaats. U heeft daarbij recht op een advocaat en op zwijgrecht. Reizen naar het buitenland is in de meeste gevallen niet verplicht.
Wat is een rechtshulpverzoek?
Een rechtshulpverzoek is een officieel verzoek van een buitenlandse autoriteit aan Nederland om hulp bij een lopend strafrechtelijk onderzoek. Dit valt onder de internationale rechtshulp in strafzaken, waarbij landen samenwerken om bewijs te verzamelen of betrokkenen te horen.
Buitenlandse autoriteiten kunnen Nederland onder meer vragen om:
- iemand te horen als verdachte of getuige;
- documenten of gegevens te verstrekken;
- beslag te leggen op goederen of banktegoeden;
- in bepaalde gevallen iemand uit te leveren of over te leveren.
In Nederland worden deze verzoeken uitgevoerd door het Openbaar Ministerie en de politie, volgens de Nederlandse wet- en regelgeving.
Waarom bent u opgeroepen?
Een oproep betekent dat u in het buitenland als verdachte wordt aangemerkt. Omdat u in Nederland woont, voeren de Nederlandse autoriteiten het verhoor uit namens dat land. Belangrijke aandachtspunten:
- U bent verdachte in het buitenland, niet noodzakelijk in Nederland.
- U heeft recht op bijstand van een advocaat.
- U heeft zwijgrecht en hoeft geen vragen te beantwoorden.
- Uw verklaring wordt doorgestuurd naar het buitenland en kan daar tegen u worden gebruikt.
- Soms zijn vertegenwoordigers van de buitenlandse autoriteit bij het verhoor aanwezig.
De Nederlandse autoriteiten moeten erop toezien dat het verhoor rechtmatig en volgens de Nederlandse regels verloopt.
Moet u naar het buitenland reizen?
In de meeste zaken is dat niet verplicht. Het doel van een rechtshulpverzoek is juist dat het verhoor in Nederland kan plaatsvinden. Alleen in uitzonderlijke situaties verzoekt een buitenlandse instantie om uw persoonlijke aanwezigheid in het andere land. Ga in dat geval nooit zonder voorbereiding en juridisch advies; reizen kan risico's meebrengen, zeker bij een lopend onderzoek of een aanhoudingsbevel.
Uw rechten op een rij
Ook bij een verhoor in het kader van een buitenlands rechtshulpverzoek gelden in Nederland de fundamentele waarborgen:
- Zwijgrecht. U bent niet verplicht mee te werken aan uw eigen veroordeling.
- Recht op een advocaat. U mag voorafgaand aan en tijdens het verhoor worden bijgestaan.
- Recht op informatie. U moet weten waarvan u wordt verdacht en in welk kader u wordt gehoord.
- Recht op een tolk wanneer u de taal onvoldoende beheerst.
Het risico van een Europees aanhoudingsbevel
Bij ernstigere zaken kan een buitenland niet alleen om een verhoor vragen, maar ook een Europees aanhoudingsbevel (binnen de EU) of een uitleveringsverzoek uitvaardigen. Dat kan leiden tot overlevering of uitlevering. Het is daarom verstandig vroeg te beoordelen of zo'n risico bestaat, zodat u niet onbedoeld in een nadelige positie terechtkomt.
Wat kunt u het beste doen?
- Reageer niet onvoorbereid. Maak gebruik van uw zwijgrecht totdat u advies heeft ingewonnen.
- Vraag de stukken op zodat duidelijk is welk land en welk feit het betreft.
- Schakel tijdig juridische bijstand in, bij voorkeur vóór het verhoor.
- Beoordeel het reisrisico voordat u naar het buitenland gaat.
Tot slot
Een oproep in het kader van een buitenlands rechtshulpverzoek is verontrustend, maar uw rechten zijn goed beschermd. Met de juiste voorbereiding voorkomt u dat u uitspraken doet die later tegen u worden gebruikt. Bent u opgeroepen en wilt u weten waar u aan toe bent? Neem gerust contact met ons op voor advies over uw zaak.