Een voorwaardelijke straf betekent dat de rechter een straf oplegt maar deze (deels) niet uitvoert, op voorwaarde dat u zich tijdens een proeftijd aan de gestelde voorwaarden houdt (artikel 14a Sr). Houdt u zich daaraan, dan hoeft u het voorwaardelijke deel niet te ondergaan. Overtreedt u de voorwaarden, dan kan de straf alsnog worden uitgevoerd.
Wat is het doel?
Met een voorwaardelijke straf wil de rechter u motiveren geen nieuwe strafbare feiten te plegen en, waar nodig, gericht aan onderliggende problemen te werken. Het is een stok achter de deur: de straf hangt boven uw hoofd zolang de proeftijd loopt.
De proeftijd
De proeftijd bedraagt voor misdrijven in de regel twee jaar (artikel 14b Sr). Bij bepaalde ernstige feiten kan de proeftijd langer zijn. Gedurende de hele proeftijd moet u zich aan de voorwaarden houden.
Algemene en bijzondere voorwaarden
De algemene voorwaarde is dat u zich tijdens de proeftijd niet schuldig maakt aan een nieuw strafbaar feit. Daarnaast kan de rechter bijzondere voorwaarden opleggen (artikel 14c Sr), zoals:
- een meldplicht bij de reclassering;
- een ambulante of klinische behandeling;
- een contact- of locatieverbod;
- het betalen van schadevergoeding aan het slachtoffer;
- een drugs- of alcoholverbod, eventueel met controles;
- elektronisch toezicht (enkelband).
De reclassering houdt vaak toezicht op de naleving van deze voorwaarden.
Gevolgen bij overtreding
Overtreedt u een voorwaarde, dan kan het Openbaar Ministerie de tenuitvoerlegging van het voorwaardelijke deel vorderen (artikel 14g Sr). De rechter beslist vervolgens of de voorwaardelijke straf alsnog wordt uitgevoerd. Dat kan betekenen dat u de gevangenisstraf alsnog moet uitzitten of de geldboete alsnog moet betalen. De rechter kan ook kiezen voor een lichtere reactie, bijvoorbeeld het verlengen van de proeftijd of het wijzigen van de voorwaarden.
Gedeeltelijk voorwaardelijk
Vaak legt de rechter een straf op die deels onvoorwaardelijk en deels voorwaardelijk is. Bijvoorbeeld: vier maanden gevangenisstraf, waarvan twee maanden voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaar. U ondergaat dan twee maanden daadwerkelijk, terwijl de overige twee maanden als stok achter de deur blijven hangen.
Tot slot
De voorwaarden bij een voorwaardelijke straf zijn vaak onderhandelbaar en kunnen grote invloed hebben op uw dagelijks leven. Het loont om hier in uw strafzaak goed op te sturen. Heeft u vragen over een (mogelijke) voorwaardelijke straf? Neem gerust contact met ons op.