Iudex
Sędzia
Iudex jest sędzią w prawie rzymskim, który rozstrzyga spór na podstawie formuły wydanej przez pretora.
W klasycznym prawie rzymskim iudex pełnił funkcję prywatnego sędziego, którego pretor wyznaczał do rozstrzygnięcia konkretnego sporu cywilnego. Iudex otrzymywał formułę (formula), czyli pisemną instrukcję określającą zagadnienie prawne oraz możliwe skazanie lub uniewinnienie.
System ten różnił się od późniejszej cognitio extraordinaria, w której urzędnik sam sprawował wymiar sprawiedliwości. Iudex miał zadanie ograniczone i musiał orzekać wyłącznie w granicach formuły.
Instytucja iudexa ma istotne znaczenie dla rozwoju europejskiego prawa procesowego i występuje nadal w literaturze prawniczej oraz przy wykładni historycznych źródeł prawa studiowanych w Niderlandach.
“Pretor wyznaczył iudexa, aby na podstawie formuły wydał orzeczenie w sporze między powodem a pozwanym.”
Powiązane terminy
Heeft u juridisch advies nodig?
Plan een gratis adviesgesprek met een van onze specialisten