Als je op papier zzp'er bent maar in de praktijk werkt als een gewone werknemer, kan sprake zijn van schijnzelfstandigheid. De naam van het contract is dan niet doorslaggevend: de rechter en de Belastingdienst kijken naar hoe er feitelijk wordt gewerkt. Blijkt dat je eigenlijk werknemer bent, dan heb je veel meer rechten dan je denkt, zoals minimumloon, loon bij ziekte en ontslagbescherming.
Wat is schijnzelfstandigheid?
Schijnzelfstandigheid betekent dat je formeel als zelfstandige werkt, maar in werkelijkheid als werknemer wordt behandeld. Bij bezorgers voor platforms komt dit veel voor: het contract zegt "zzp", maar je hebt vaste diensten, je krijgt instructies via een app en je hebt weinig echte vrijheid.
Hoe wordt bepaald of je werknemer bent?
Voor de vraag of er een arbeidsovereenkomst is, wordt naar het totaalplaatje gekeken. Belangrijke factoren zijn onder meer:
- moet je het werk persoonlijk doen, of mag je je vrij laten vervangen?
- krijg je instructies over hoe en wanneer je werkt (gezagsverhouding)?
- gebruik je de app, kleding of materialen van het platform?
- loop je echt ondernemersrisico?
- bepaal je zelf je tarief en werf je eigen klanten?
Hoe meer je lijkt op een gewone werknemer, hoe groter de kans dat sprake is van schijnzelfstandigheid.
Signalen bij bezorgers
In de praktijk zien we bij bezorgers vaak deze kenmerken:
- vaste tijdslots of shifts;
- de verplichting om ritten te accepteren;
- ratingsystemen met sancties bij weigeren of annuleren;
- instructies over routes en gedrag;
- nauwelijks ruimte om over je tarief te onderhandelen.
Dit alles wijst eerder op een gezagsverhouding dan op echt ondernemerschap.
Waarom is dit zo belangrijk?
Ben je in feite werknemer, dan heb je mogelijk recht op:
- minimumloon;
- doorbetaling bij ziekte;
- vakantiegeld en vakantiedagen;
- ontslagbescherming en soms een vergoeding bij beëindiging;
- bescherming en verzekering bij ongevallen tijdens het werk.
Veel jongeren laten deze rechten liggen omdat ze denken dat "zzp" automatisch "geen bescherming" betekent. Dat klopt niet als je eigenlijk werknemer bent.
Wat als je een ongeluk krijgt tijdens het bezorgen?
Dit punt is cruciaal. Raak je gewond tijdens een rit en ben je in feite werknemer, dan rust op de werkgever een zorgplicht en kan hij aansprakelijk zijn voor je letselschade. Ook kan een verzekering van toepassing zijn. Als echte zelfstandige draag je dat risico vaak zelf. De kwalificatie van je arbeidsrelatie maakt dus een groot financieel verschil.
Wat kun je hiertegen doen?
Je staat niet machteloos. Mogelijkheden zijn onder andere:
- Laten vaststellen dat je in feite werknemer bent.
- Achterstallig loon, vakantiegeld of vergoedingen opeisen.
- Bescherming inroepen tegen het zomaar stopzetten van werk.
- Letselschade verhalen na een ongeval tijdens het werk.
- Bewijs verzamelen: het contract, app-screenshots, roosters en communicatie over instructies.
Twijfel je of jouw zzp-constructie als bezorger wel klopt? Neem gerust contact met ons op. We kijken vrijblijvend met je mee naar je arbeidsrelatie en je rechten.