Iudex
Een iudex is een rechter in het Romeinse recht die een geschil beslist op basis van een door de praetor gegeven formula.
In het klassieke Romeinse recht fungeerde de iudex als particuliere rechter die door de praetor werd aangewezen om een concreet burgerlijk geschil te beslechten. De iudex ontving een formula, een schriftelijke instructie waarin de rechtsvraag en de mogelijke veroordeling of vrijspraak waren omschreven.
Dit systeem onderscheidde zich van de latere extraordinaria cognitio, waarbij een ambtenaar zelf recht sprak. De iudex had een beperkte taak en moest binnen de grenzen van de formula oordelen.
De figuur van de iudex is van belang voor de ontwikkeling van het Europese procesrecht en komt nog voor in juridische literatuur en bij de uitleg van historische rechtsbronnen die in Nederland worden bestudeerd.
“De praetor wees een iudex aan om op basis van de formula uitspraak te doen in het geschil tussen de eiser en de gedaagde.”
Gerelateerde termen
Heeft u juridisch advies nodig?
Plan een gratis adviesgesprek met een van onze specialisten