Mutatis mutandis

Mutatis mutandis is een Latijnse term die letterlijk 'met de dingen die veranderd moeten worden' betekent. In het Nederlandse recht wordt de uitdrukking gebruikt om aan te geven dat een wettelijke bepaling, contractuele clausule of rechterlijke uitspraak analoog van toepassing is, waarbij de vereiste aanpassingen worden gemaakt.

De term is relevant omdat hij de rechtspraktijk efficiënter maakt. Juristen hoeven niet telkens de volledige tekst te herhalen of aan te passen, maar kunnen volstaan met een verwijzing naar een bestaande regeling die mutatis mutandis geldt.

In de praktijk komt de term regelmatig voor in contracten, wetgeving en processtukken wanneer bepalingen uit een eerdere regeling of overeenkomst van overeenkomstige toepassing worden verklaard op een nieuwe situatie, zoals bij de overdracht van rechten of de uitbreiding van een regeling naar een ander rechtsgebied.