In de proeftijd kan ontslag zonder reden, maar niet zonder grenzen
Tijdens de proeftijd mogen werkgever en werknemer de arbeidsovereenkomst per direct beëindigen, zonder opzegtermijn en zonder ontslagprocedure. Toch is dit recht niet onbegrensd: de proeftijd moet geldig zijn afgesproken en je mag niet om een verboden reden, zoals zwangerschap of discriminatie, worden ontslagen. Bovendien is een te lang afgesproken proeftijd ongeldig, ook als je daar zelf voor hebt getekend. Hieronder de regels en de valkuilen.
Wat is een proeftijd?
De proeftijd is een korte periode aan het begin van een arbeidsovereenkomst waarin beide partijen kijken of de samenwerking bevalt. In die periode kan de werkgever je ontslaan zonder ontslagprocedure, en kun jij zelf vertrekken zonder opzegtermijn.
Hoe lang mag een proeftijd duren?
De maximale duur hangt af van het soort contract:
- contract korter dan 6 maanden: geen proeftijd toegestaan;
- contract van 6 maanden tot 2 jaar: maximaal 1 maand;
- contract van 2 jaar of langer: maximaal 2 maanden;
- vast contract (onbepaalde tijd): maximaal 2 maanden.
Een langere proeftijd is nietig. In dat geval geldt er helemaal geen proeftijd, ook niet de wettelijk toegestane periode. De proeftijd moet bovendien schriftelijk zijn afgesproken en voor beide partijen even lang zijn.
Ontslag tijdens de proeftijd
De werkgever mag je in de proeftijd in beginsel zonder reden ontslaan, maar er zijn belangrijke beperkingen:
- Er mag geen sprake zijn van discriminatie, bijvoorbeeld op grond van geslacht, leeftijd of afkomst.
- Je mag niet worden ontslagen wegens zwangerschap, ziekte of vakbondslidmaatschap.
- De werkgever moet desgevraagd de reden van het ontslag schriftelijk meedelen.
Vraag je naar de reden, dan is de werkgever verplicht die op te geven. Vermoed je een verboden grond, laat het ontslag dan beoordelen.
Je rechten bij ontslag in de proeftijd
- Je hebt recht op uitbetaling van de gewerkte dagen en opgebouwde vakantie-uren.
- Er bestaat in beginsel geen recht op een transitievergoeding bij een ontslag tijdens een korte proeftijd, omdat die alleen geldt bij een dienstverband dat daadwerkelijk eindigt na opbouw.
- Of je recht hebt op WW hangt af van je arbeidsverleden en de omstandigheden.
Voorbeelden uit de praktijk
Een werknemer met een contract van vijf maanden had een proeftijd van een maand; die was ongeldig, want bij een contract korter dan zes maanden mag geen proeftijd worden afgesproken. Een ander werd in de proeftijd ontslagen wegens zwangerschap; dat is verboden discriminatie en leverde recht op schadevergoeding op. En een werknemer die zelf opstapte tijdens de proeftijd kon dat zonder opzegtermijn doen, maar liep daarmee mogelijk wel zijn recht op WW mis.
Twijfel je over je proeftijd?
Een ongeldige proeftijd of een ontslag om een verboden reden kun je aanvechten. Laat je situatie daarom beoordelen als je twijfelt of het ontslag wel klopt. Ben je in de proeftijd ontslagen en vraag je je af of dat terecht was? Neem gerust contact met ons op.