Wat kost procederen?
De kosten van een rechtszaak bestaan grofweg uit drie onderdelen: griffierechten (de kosten van de rechtbank), proceskosten (een vergoeding die de verliezer aan de winnaar betaalt) en de kosten van een advocaat. De hoogte hangt af van het soort procedure, de hoogte van de vordering en of u particulier of ondernemer bent. Bij een laag inkomen kunt u in aanmerking komen voor gesubsidieerde rechtsbijstand (toevoeging) en een lager griffierecht.
Wat zijn griffierechten?
Griffierechten zijn de verplichte kosten die u aan de rechtbank betaalt om een procedure te starten of eraan deel te nemen. Zowel de eiser (degene die de zaak begint) als de gedaagde (degene die zich verweert) betaalt griffierecht. De hoogte hangt af van:
- het soort gerecht (kantonrechter, rechtbank, gerechtshof);
- de hoogte van de vordering;
- of u particulier of ondernemer bent.
Voor particulieren en mensen met een laag inkomen gelden lagere tarieven dan voor bedrijven.
Hoe hoog zijn de griffierechten?
De overheid stelt de tarieven jaarlijks vast. Ter indicatie:
- Kantonrechter (zaken tot € 25.000, en arbeids- en huurzaken): van enkele tientallen tot enkele honderden euro's.
- Rechtbank (civiele zaken): voor particulieren doorgaans enkele honderden euro's, oplopend bij hogere vorderingen.
- Hoger beroep of cassatie: meestal hogere griffierechten.
Kunt u de kosten niet betalen, dan komt u mogelijk in aanmerking voor een verlaagd griffierecht of kwijtschelding. Raadpleeg voor de exacte bedragen altijd de actuele tarieven van de Rechtspraak.
Wat zijn proceskosten?
Naast griffierechten kan de rechter een proceskostenveroordeling uitspreken. De verliezende partij betaalt dan (een deel van) de kosten van de winnaar, zoals:
- het griffierecht van de winnende partij;
- een tegemoetkoming in de advocaatkosten (forfaitair via het liquidatietarief, dus meestal niet de volledige werkelijke kosten);
- deurwaarderskosten voor het betekenen van de dagvaarding.
Wie verliest, betaalt dus meestal een deel van de kosten van de tegenpartij. De forfaitaire vergoeding is doorgaans lager dan de werkelijk gemaakte advocaatkosten.
Kosten van een advocaat
In veel procedures, zoals bij de rechtbank en in hoger beroep, is een advocaat verplicht. Bij de kantonrechter mag u zelf procederen, maar bijstand is vaak verstandig. De kosten verschillen per zaak en per kantoor. Mogelijkheden om de kosten te dragen:
- Rechtsbijstandverzekering: deze betaalt soms (een deel van) de kosten.
- Gesubsidieerde rechtsbijstand (toevoeging): bij een laag inkomen en vermogen, met een eigen bijdrage.
- Afspraken over het tarief: bespreek vooraf met uw advocaat welke kosten u kunt verwachten.
Voorbeelden uit de praktijk
- Incassozaak: een particulier verloor een procedure over € 2.000. Naast dat bedrag moest hij ook het griffierecht en een forfaitaire proceskostenvergoeding aan de tegenpartij betalen.
- Arbeidszaak bij de kantonrechter: relatief lage griffierechten, maar wel advocaatkosten; bij winst kan een deel van die kosten worden vergoed.
Wanneer is gesubsidieerde rechtsbijstand mogelijk?
De Raad voor Rechtsbijstand kan een toevoeging verlenen als uw inkomen en vermogen onder bepaalde grenzen blijven. U betaalt dan alleen een eigen bijdrage en een verlaagd griffierecht. Of u hiervoor in aanmerking komt, hangt af van uw situatie.
Wilt u weten welke kosten in uw zaak realistisch zijn, of of u recht heeft op gesubsidieerde rechtsbijstand? Onze advocaten geven u graag vooraf duidelijkheid. Neem gerust vrijblijvend contact met ons op.