Obiter dictum
Een obiter dictum is een rechterlijke overweging in een vonnis die niet noodzakelijk is voor de beslissing van het geschil. Het heeft geen bindende precedentwerking.
Obiter dictum, letterlijk 'iets dat in het voorbijgaan wordt gezegd', verwijst naar opmerkingen of rechtsbeschouwingen die een rechter in een arrest of vonnis maakt, maar die niet essentieel zijn voor de uitkomst van de concrete zaak. Deze overwegingen onderscheiden zich van de ratio decidendi, het beslissende rechtsmotief dat wel bindend is voor lagere rechters.
Het begrip is relevant omdat obiter dicta inzicht bieden in de rechtsopvattingen van de rechter, ook al scheppen zij geen formele precedenten. In de Nederlandse rechtspraktijk worden dergelijke overwegingen regelmatig aangehaald in latere procedures om argumenten te ondersteunen of de ontwikkeling van het recht te duiden.
In de praktijk, met name bij uitspraken van de Hoge Raad, kunnen obiter dicta richtinggevend werken voor toekomstige interpretaties zonder dat zij juridisch bindend zijn.
“De Hoge Raad overwoog obiter dictum dat de bepaling in beginsel ook van toepassing zou kunnen zijn op vergelijkbare gevallen buiten het onderhavige geschil.”
Gerelateerde termen
Heeft u juridisch advies nodig?
Plan een gratis adviesgesprek met een van onze specialisten