Ratio decidendi
De ratio decidendi is het juridische kernprincipe of de rechtsregel waarop een rechterlijke beslissing daadwerkelijk berust en die bindend precedent kan vormen.
De ratio decidendi betreft het beslissende rechtsmotief in een uitspraak, oftewel de specifieke rechtsregel die de uitkomst van de zaak bepaalt. Dit onderscheidt zich van obiter dicta, die weliswaar in het vonnis staan maar niet dragend zijn voor de beslissing.
Het begrip is vooral relevant in common law-stelsels, waar het stare decisis-principe geldt en lagere rechters gebonden zijn aan de ratio decidendi van hogere instanties. Hierdoor ontstaat consistentie en voorspelbaarheid in de rechtspraak.
In de Nederlandse praktijk, met een civielrechtelijk stelsel, wordt de ratio decidendi gebruikt bij de analyse van arresten van de Hoge Raad om de draagwijdte van jurisprudentie te bepalen, ook al zijn precedenten hier niet strikt bindend.
“De advocaat voerde aan dat de lagere rechter de ratio decidendi van het arrest van de Hoge Raad onjuist had toegepast bij de beoordeling van de aansprakelijkheid.”
Gerelateerde termen
Heeft u juridisch advies nodig?
Plan een gratis adviesgesprek met een van onze specialisten