Rebus sic stantibus

Rebus sic stantibus, Latijn voor 'zoals de zaken thans staan', is een clausule in het contractenrecht die partijen toestaat een overeenkomst aan te passen of te ontbinden wanneer fundamentele omstandigheden wijzigen die bij het sluiten van het contract niet voorzienbaar waren en die de uitvoering onredelijk maken.

Dit beginsel is relevant omdat het voorkomt dat partijen oneindig gebonden blijven aan een overeenkomst die door onvoorziene gebeurtenissen, zoals een economische crisis of een natuurramp, onuitvoerbaar of onevenredig bezwarend is geworden. Het biedt een uitzonderingsmechanisme op het pacta sunt servanda-principe.

In de Nederlandse praktijk wordt het beginsel met terughoudendheid toegepast door rechters, vaak in langlopende overeenkomsten zoals huur- of leveringscontracten, en vereist het dat de gewijzigde omstandigheden niet aan de verzoekende partij te wijten zijn.