Een arbeidsconflict kunt u vaak het beste eerst via mediation proberen op te lossen: dat is sneller, goedkoper en geeft beide partijen meer regie dan een procedure bij de kantonrechter. Lukt het niet om er samen uit te komen, dan kan de zaak alsnog voor de rechter worden gebracht. In dit artikel leest u wat een arbeidsconflict is, wanneer mediation geschikt is en wat er gebeurt als die mislukt.
Wat is een arbeidsconflict?
Een arbeidsconflict ontstaat wanneer de samenwerking tussen werknemer en werkgever ernstig verstoord raakt. Dat kan voortkomen uit meningsverschillen over functioneren, werkdruk, ziekte of een reorganisatie. Soms loopt het zo hoog op dat een van beide partijen niet langer met de ander kan samenwerken.
Conflicten op de werkvloer komen vaker voor dan men denkt: tussen collega's onderling, met een leidinggevende, of door langdurige stress en spanningen.
Wanneer is mediation geschikt?
Mediation is in vrijwel elke fase van een arbeidsconflict geschikt. Het kan uitkomst bieden wanneer de belangen en mogelijkheden van beide partijen onduidelijk zijn, of juist wanneer men denkt dat alle opties zijn uitgeput. Een onafhankelijke mediator brengt vaak snel helderheid in de onderliggende belangen en de ruimte die er nog is.
Tijdens het traject leggen beide partijen hun belangen en wensen open op tafel. Daardoor wordt duidelijk of er nog werkbare opties zijn. Soms gaan partijen samen verder; in andere gevallen wordt in goed overleg besloten uit elkaar te gaan. In beide scenario's kan de mediation geslaagd zijn: het gaat erom dat de oplossing gezamenlijk, vrijwillig en met wederzijds begrip tot stand komt.
Mediation vraagt wel om bereidheid tot geven en nemen. Staat een van de partijen niet open voor dialoog en compromis, dan is mediation meestal niet effectief en kan een procedure bij de rechter alsnog nodig zijn.
Voordelen van mediation
- Sneller duidelijkheid: partijen weten vaak snel waar ze aan toe zijn.
- Lagere kosten: mediation is doorgaans goedkoper dan een gerechtelijke procedure.
- Meer regie: u werkt samen aan een oplossing die voor beide partijen acceptabel is, in plaats van een opgelegd vonnis.
- Behoud van de relatie: waar voortzetting van de samenwerking mogelijk is, helpt mediation om de verhouding te herstellen.
- Vertrouwelijk: wat tijdens mediation wordt besproken, blijft in beginsel binnen het traject.
Mediation bij ziekte
Bij een arbeidsconflict tijdens ziekte adviseert de bedrijfsarts soms expliciet om mediation in te zetten. Het conflict kan de re-integratie namelijk in de weg staan. Het inschakelen van een mediator kan dan helpen om de impasse te doorbreken en de terugkeer naar werk weer mogelijk te maken.
Wat als mediation mislukt?
Komen partijen er ondanks mediation niet uit, dan kan het conflict bij de kantonrechter belanden. Vaak gaat het dan om een verzoek tot ontbinding van de arbeidsovereenkomst. De werkgever moet daarvoor een wettelijke ontslaggrond aantonen, bijvoorbeeld een ernstig en duurzaam verstoorde arbeidsverhouding.
Bij ontbinding door de kantonrechter speelt onder meer:
- of er een geldige ontslaggrond is;
- of u recht heeft op de transitievergoeding;
- of er aanleiding is voor een billijke vergoeding bij ernstig verwijtbaar handelen van de werkgever.
De rechter weegt ook mee of partijen voldoende hebben geprobeerd om er samen uit te komen, bijvoorbeeld via mediation.
Praktisch advies
- Leg het conflict en de communicatie hierover schriftelijk vast.
- Wees bij ziekte alert op het advies van de bedrijfsarts.
- Sta open voor mediation, maar bewaak uw eigen belangen.
- Laat een voorstel tot beëindiging of een vaststellingsovereenkomst altijd beoordelen voordat u tekent.
Zit u vast in een arbeidsconflict en weet u niet of mediation of een procedure de beste route is? Neem gerust contact met ons op, dan bekijken we samen welke aanpak in uw situatie het meest oplevert.