Drie kenmerken bepalen of er een arbeidsovereenkomst is
Er is juridisch sprake van een arbeidsovereenkomst zodra aan drie voorwaarden is voldaan: je verricht persoonlijk arbeid, er is een gezagsverhouding (je bent in dienst en werkt onder leiding van de werkgever) en je ontvangt daarvoor loon. Zijn deze drie aanwezig, dan is er een arbeidsovereenkomst, ook als er niets op papier staat. Welke rechten je vervolgens hebt, hangt af van het soort contract. Hieronder de belangrijkste vormen, regels en valkuilen.
Soorten arbeidsovereenkomsten
Tijdelijk contract
Een contract met een einddatum. De ketenregeling bepaalt de grenzen: je mag maximaal drie tijdelijke contracten krijgen binnen drie jaar. Daarna, of na overschrijding van die periode, ontstaat een vast contract. Een tussenpoos van meer dan zes maanden doorbreekt de keten en laat de teller opnieuw beginnen.
Vast contract (onbepaalde tijd)
Dit biedt de meeste zekerheid. Ontslag kan alleen via het UWV, de kantonrechter of een vaststellingsovereenkomst. Je geniet meer ontslagbescherming en bouwt rechten op.
Oproepcontracten (nul-uren en min/max)
Je werkt alleen als je wordt opgeroepen. Sinds de Wet arbeidsmarkt in balans (WAB) moet de werkgever je na twaalf maanden een aanbod doen voor een vast aantal uren, gebaseerd op het gemiddelde van het voorgaande jaar. Bij ziekte of vakantie heb je recht op doorbetaling naar dat gemiddelde.
Uitzendovereenkomst
Je bent in dienst bij een uitzendbureau maar werkt bij een inlener. Er gelden bijzondere regels, zoals het fasensysteem. Uitzendwerk kan meetellen bij opvolgend werkgeverschap.
Detacheringscontract
Je bent in vaste dienst bij een detacheringsbureau en wordt uitgeleend aan opdrachtgevers. Dit geeft vaak meer zekerheid dan een uitzendcontract.
Contract met bijzondere clausules
Veel contracten bevatten aanvullende bedingen, zoals een proeftijd, een concurrentie- of relatiebeding en een geheimhoudingsbeding. Deze hebben elk hun eigen wettelijke grenzen.
Belangrijke regels
- Schriftelijkheid – Een schriftelijk contract is niet verplicht, maar wel sterk aan te raden. Sommige bedingen, zoals een proeftijd of concurrentiebeding, gelden alleen als ze schriftelijk zijn vastgelegd.
- Minimumloon – Je hebt altijd recht op ten minste het wettelijk minimumloon.
- Loondoorbetaling bij ziekte – Bij ziekte geldt in beginsel een loondoorbetalingsplicht van de werkgever.
- Vakantie en vakantiegeld – Je hebt recht op wettelijke vakantiedagen en vakantiebijslag.
Veelvoorkomende valkuilen
- Een proeftijd in een contract korter dan zes maanden is niet geldig.
- Een concurrentiebeding in een tijdelijk contract is in beginsel niet toegestaan, tenzij de werkgever schriftelijk een zwaarwegend belang motiveert.
- De ketenregeling wordt vaak verkeerd toegepast, waardoor een vast contract onbedoeld al is ontstaan.
- Bij oproepcontracten wordt het verplichte urenaanbod na twaalf maanden nogal eens vergeten.
Laat je contract beoordelen
De vorm van je arbeidsovereenkomst bepaalt je zekerheid, je ontslagbescherming en je rechten. Twijfel je over je contract of over een beding daarin? Neem gerust contact met ons op, dan kijken we er samen naar.