Wat houden een concurrentiebeding en relatiebeding in?
Een concurrentiebeding verbiedt je om na het einde van je dienstverband bij een concurrent te gaan werken of zelf een concurrerend bedrijf te starten. Een relatiebeding gaat een stap verder: het verbiedt je om na je vertrek zakelijke relaties van je oude werkgever, zoals klanten of leveranciers, te benaderen of voor hen te werken. Beide bedingen kunnen je carrièrekansen flink beperken, maar ze zijn niet onbeperkt geldig. Vind je dat de beperking te ver gaat, dan kun je de rechter vragen het beding geheel of gedeeltelijk te schrappen.
Wat is een concurrentiebeding?
Een concurrentiebeding beperkt je na het einde van de arbeidsovereenkomst en bevat vaak afspraken over:
- het soort werk: geen vergelijkbare werkzaamheden bij een nieuwe werkgever;
- de nieuwe werkgever: niet in dienst treden bij een directe concurrent;
- het gebied: niet werkzaam zijn binnen een bepaalde regio;
- de periode: bijvoorbeeld gedurende één of twee jaar na uitdiensttreding.
Zo'n beding komt vaak voor in sectoren waar kennis, klanten of bedrijfsgevoelige informatie een grote rol spelen.
Geldigheidseisen
Een concurrentie- of relatiebeding is alleen geldig als het:
- schriftelijk is overeengekomen, in de arbeidsovereenkomst of een aparte afspraak;
- met een meerderjarige werknemer is aangegaan;
- in beginsel staat in een contract voor onbepaalde tijd.
In een tijdelijk contract is een concurrentie- of relatiebeding alleen toegestaan als de werkgever in het beding schriftelijk en concreet motiveert welke zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen het beding noodzakelijk maken. Ontbreekt die motivering, dan is het beding in een tijdelijk contract ongeldig.
Wat is een relatiebeding?
Een relatiebeding verbiedt je om na je vertrek contact te onderhouden met of werkzaamheden te verrichten voor relaties van je oude werkgever. Het is een bijzondere vorm van het concurrentiebeding en gelden er dezelfde geldigheidseisen voor. Omdat het je niet verbiedt om in de branche te werken, maar alleen om bestaande relaties te bedienen, wordt het door rechters vaak als minder beperkend gezien dan een volledig concurrentiebeding.
Wanneer kun je je tegen een beding verweren?
Ook een geldig beding kan te ver gaan. Je kunt de kantonrechter vragen het beding te vernietigen of te beperken (in tijd, gebied of reikwijdte) als je belang om elders te werken zwaarder weegt dan het belang van je werkgever bij handhaving. De rechter weegt onder meer:
- hoe groot je nadeel is als je niet bij de nieuwe werkgever mag werken;
- of je werkgever daadwerkelijk een zwaarwegend belang heeft;
- hoe lang en hoe ruim het beding is;
- of je functie en kennis wel echt concurrentiegevoelig zijn.
Daarnaast kan een beding zijn werking verliezen wanneer de werkgever ernstig verwijtbaar heeft gehandeld bij het einde van het dienstverband. Ook bij een ingrijpende functiewijziging kan een oud beding niet meer geldig zijn als het daardoor veel zwaarder is gaan drukken.
Boetebeding en handhaving
Vaak is aan een concurrentie- of relatiebeding een boetebeding gekoppeld: overtreed je het beding, dan ben je een bedrag verschuldigd. Ook een boete kan door de rechter worden gematigd als die onredelijk hoog is. Wil de werkgever het beding handhaven, dan kan hij naar de rechter stappen, bijvoorbeeld in kort geding, om je aan het beding te houden.
Praktische tips
- Lees vóór je tekent precies wat het beding inhoudt en hoe lang het geldt.
- Bewaar je contract en alle correspondentie over je functie en taken.
- Onderhandel bij een nieuwe baan eventueel over afkoop, beperking of een vrijwillige opheffing van het beding.
- Laat een beding beoordelen voordat je een nieuwe stap zet, om verrassingen en boetes te voorkomen.
Loop je tegen een concurrentie- of relatiebeding aan dat je verdere carrière belemmert? Neem gerust vrijblijvend contact met ons op om je mogelijkheden te bespreken.