Ontslag op staande voet is alleen geldig als er een dringende reden is, die onverwijld wordt gegeven en meteen aan u wordt meegedeeld. Het is de zwaarste maatregel uit het arbeidsrecht, waaraan strenge eisen worden gesteld. Voldoet uw werkgever niet aan die eisen, dan kunt u het ontslag aanvechten, maar u moet daarbij snel handelen: u heeft slechts twee maanden om de opzegging via de rechter te laten vernietigen.
Wat is ontslag op staande voet?
Bij ontslag op staande voet beëindigt uw werkgever de arbeidsovereenkomst met onmiddellijke ingang, zonder opzegtermijn en zonder voorafgaande toestemming van het UWV of de rechter. Dit mag alleen in uitzonderlijke situaties waarin sprake is van een dringende reden.
Voorbeelden die werkgevers als dringende reden aanvoeren zijn:
- diefstal of verduistering;
- agressie of bedreiging;
- fraude;
- ernstige en hardnekkige werkweigering;
- grove belediging van een collega of leidinggevende;
- onder invloed van alcohol of drugs op het werk.
Niet elke beschuldiging vormt echter automatisch een geldige dringende reden. De werkgever moet de feiten kunnen bewijzen en de maatregel moet in verhouding staan tot het verweten gedrag.
De drie kerneisen
Voor een rechtsgeldig ontslag op staande voet gelden drie cumulatieve voorwaarden:
- Een dringende reden. Het gedrag moet zo ernstig zijn dat van de werkgever niet kan worden gevergd het dienstverband te laten voortduren.
- Onverwijld gegeven. De werkgever moet handelen zodra de reden bekend is. Wachten of eerst uitgebreid talmen tast de geldigheid aan; enige tijd voor zorgvuldig onderzoek en hoor en wederhoor is wel toegestaan.
- Onverwijlde mededeling. De reden moet meteen en duidelijk aan u worden meegedeeld, zodat u weet waartegen u zich moet verweren. De later genoemde reden mag in beginsel niet meer veranderen.
Ook de persoonlijke omstandigheden, zoals lengte van het dienstverband en de gevolgen van het ontslag, wegen mee bij de vraag of het ontslag terecht is.
Ontslag op staande voet tijdens zwangerschap
Zwangerschap biedt geen absolute bescherming tegen ontslag op staande voet. Ook een zwangere werknemer kan op staande voet worden ontslagen, maar uitsluitend bij een echte dringende reden zoals hierboven genoemd. Het enkele feit dat u zwanger bent, mag nooit de reden zijn; dat is verboden onderscheid. Twijfelt u aan de reden, win dan direct advies in.
Ontslag op staande voet bij uitzendkrachten
Voor uitzendkrachten gelden bijzondere regels. Vaak bevat het uitzendcontract een uitzendbeding, waardoor de overeenkomst eindigt zodra de inlener de opdracht beëindigt. Dat is iets anders dan ontslag op staande voet. Pas op dat de werkgever beide niet door elkaar haalt: ook bij een uitzendkracht moet voor een ontslag op staande voet een dringende reden bestaan.
Wat zijn de gevolgen?
Een geldig ontslag op staande voet heeft zware gevolgen: u verliest direct uw loon, krijgt geen transitievergoeding en het UWV kan een WW-uitkering weigeren wegens verwijtbare werkloosheid. Juist daarom loont het de geldigheid kritisch te laten toetsen.
Stappenplan: zo komt u in actie
- Teken protest aan. Laat schriftelijk weten dat u het niet eens bent met het ontslag en dat u beschikbaar blijft voor werk.
- Vraag de reden schriftelijk op. U heeft recht op een duidelijke ontslaggrond.
- Verzamel bewijs. Bewaar berichten, getuigenverklaringen en alle relevante stukken.
- Handel binnen twee maanden. U moet binnen die termijn een verzoek bij de rechter indienen om het ontslag te laten vernietigen of een vergoeding te vorderen.
- Win tijdig advies in. Door de korte termijn is snel handelen essentieel.
Wat kunt u vorderen?
Is het ontslag niet rechtsgeldig, dan kunt u via de rechter vernietiging van het ontslag (met loondoorbetaling en herstel van het dienstverband) vorderen, of in plaats daarvan een billijke vergoeding plus de gefixeerde schadevergoeding wegens onregelmatige opzegging.
Tot slot
Ontslag op staande voet voelt definitief, maar dat is het lang niet altijd. Door de strenge eisen sneuvelen veel ontslagen bij de rechter. Vanwege de korte vervaltermijn is het wel belangrijk meteen te handelen. Bent u op staande voet ontslagen? Neem gerust snel contact met ons op zodat we uw situatie kunnen beoordelen.