Ontslag op staande voet wegens werkweigering mag alleen in uitzonderlijke gevallen. De werkgever moet aantonen dat de instructie redelijk en rechtmatig was, dat u bewust en zonder geldige reden weigerde en dat de weigering zó ernstig was dat voortzetting van het dienstverband niet kon worden gevraagd. In de praktijk houdt zo'n ontslag vaak geen stand, omdat een waarschuwing ontbreekt of de werkweigering minder ernstig was dan de werkgever stelt.
Wat is werkweigering?
Van werkweigering is sprake wanneer een werknemer weigert redelijke werkzaamheden uit te voeren die bij zijn of haar functie horen. Denk aan:
- het niet opvolgen van een redelijke instructie;
- het weigeren van passend aangepast werk;
- het zonder geldige reden niet verschijnen op het werk;
- het weigeren van overwerk (onder omstandigheden).
Niet iedere weigering is juridisch gezien werkweigering. Een weigering met een goede grond telt niet zomaar mee.
Mag ontslag op staande voet bij werkweigering?
Ja, maar alleen als aan strenge eisen is voldaan. De werkgever moet aantonen dat:
- de instructie redelijk en rechtmatig was;
- u bewust en zonder geldige reden weigerde;
- het ontslag onverwijld is gegeven;
- de werkweigering zo ernstig was dat het dienstverband niet kon voortduren.
Ontbreekt één van deze voorwaarden, dan is het ontslag vaak onterecht.
Wanneer is het ontslag onterecht?
In de praktijk houdt een ontslag wegens werkweigering regelmatig geen stand, bijvoorbeeld wanneer:
- de instructie onveilig, onredelijk of onwettig was;
- de werknemer medische klachten had;
- geen duidelijke waarschuwing is gegeven;
- de werkgever een passend alternatief had moeten aanbieden;
- de reactie van de werkgever niet in verhouding staat tot het gedrag.
Moet werkweigering eerst worden gewaarschuwd?
In veel gevallen wel. Een waarschuwing, gesprek of schriftelijke instructie is vaak vereist voordat ontslag op staande voet gerechtvaardigd kan zijn. Zeker bij een eerste incident is ontslag doorgaans een te zware maatregel en ligt een mildere reactie meer voor de hand.
Werkweigering en een redelijke instructie
Een werknemer is verplicht redelijke instructies van de werkgever op te volgen. Maar die instructie moet wél redelijk zijn. Wordt gevraagd om onveilig of onwettig werk te verrichten, of om taken buiten de functie zonder goede grond, dan kan een weigering juist gerechtvaardigd zijn. De omstandigheden van het geval bepalen de uitkomst.
Ontslag aanvechten?
Twijfelt u of het ontslag terecht was, onderneem dan snel actie: maak schriftelijk bezwaar, vraag om de exacte reden, bewaar bewijs en meld u beschikbaar voor werk. Er gelden korte termijnen, dus wacht niet te lang.
Vragen over uw situatie?
Of werkweigering een dringende reden oplevert, hangt sterk af van de details. Wilt u laten beoordelen of uw ontslag stand houdt? Neem gerust contact met ons op voor advies op maat.