Is werkweigering een geldige reden voor ontslag op staande voet?
Werkweigering kan een dringende reden voor ontslag op staande voet zijn, maar lang niet altijd. Daarvoor moet sprake zijn van het hardnekkig weigeren van een redelijke en passende opdracht, zonder geldige reden. In de praktijk gebruiken werkgevers het begrip te ruim: ziekte, een onveilige situatie of een opdracht die buiten uw functie valt, leveren geen werkweigering op. Wordt u onterecht op staande voet ontslagen, dan kunt u dat aanvechten en aanspraak maken op loon of een vergoeding.
Wat is werkweigering juridisch?
Werkweigering betekent dat u opzettelijk en zonder geldige reden weigert om afgesproken werkzaamheden uit te voeren, redelijke instructies van de werkgever op te volgen of op het werk te verschijnen. De wet (artikel 7:678 BW) noemt als dringende reden onder meer het hardnekkig weigeren te voldoen aan redelijke bevelen of opdrachten van de werkgever. Het gaat dus niet om één incident, maar om een aanhoudende weigering van een opdracht die binnen redelijke grenzen valt. Belangrijk: niet de werkgever, maar uiteindelijk de wet en de rechter, en bij ziekte de bedrijfsarts, bepalen wat een geldige of ongeldige reden is.
Wat is een redelijke opdracht?
Een redelijke opdracht past binnen uw functie en is gegeven binnen normale grenzen. Voorbeelden:
- een schoonmaker vragen schoon te maken tijdens een geplande dienst;
- een medewerker vragen de gebruikelijke taken bij zijn of haar functie uit te voeren.
Een opdracht is niet redelijk als deze zonder goede reden buiten het normale takenpakket valt, bijvoorbeeld een salesmanager voor onbepaalde tijd als caissière laten werken zonder duidelijke aanleiding. Het weigeren van zo'n onredelijke opdracht is geen werkweigering.
Wanneer is er géén werkweigering?
In veel zaken blijkt de beschuldiging onterecht. Veelvoorkomende situaties waarin geen sprake is van werkweigering:
- U bent ziek: als de bedrijfsarts oordeelt dat u niet (volledig) kunt werken, is niet werken geen weigering.
- De opdracht is onveilig: u mag werk weigeren dat uw gezondheid of veiligheid in gevaar brengt.
- De opdracht valt buiten uw functie: taken die niet redelijk bij uw functie passen hoeft u niet zonder meer te accepteren.
- Er is geen duidelijke instructie of waarschuwing: een misverstand of onduidelijke afspraak is geen hardnekkige weigering.
- U heeft een gegronde reden: bijvoorbeeld een zwaarwegende persoonlijke omstandigheid die u tijdig heeft gemeld.
Wanneer is een ontslag op staande voet ongeldig?
Ontslag op staande voet is een zwaar middel met strenge eisen. Het is in beginsel ongeldig als:
- er geen echte dringende reden is;
- het ontslag niet onverwijld (direct) is gegeven nadat de reden bekend werd;
- de dringende reden niet meteen duidelijk aan u is meegedeeld;
- de werkgever geen lichtere maatregel heeft overwogen terwijl dat wel kon;
- de persoonlijke gevolgen voor u niet zijn meegewogen.
Is het ontslag ongeldig, dan kunt u doorbetaling van loon vorderen of, als u berust in het einde van het dienstverband, een billijke vergoeding en de transitievergoeding claimen.
Welke stappen moet u direct nemen?
- Leg alles vast: bewaar e-mails, brieven en berichten over de opdracht en het ontslag.
- Teken niets onder druk: ga niet zomaar akkoord met een vaststellingsovereenkomst of een eigen ontslagname.
- Maak schriftelijk bezwaar: geef binnen korte tijd aan dat u het ontslag niet accepteert.
- Let op de termijn: een ontslag op staande voet moet u binnen twee maanden bij de rechter aanvechten.
- Win advies in: laat uw situatie snel beoordelen, want de termijnen zijn kort en bindend.
Waarom snel handelen telt
Bij ontslag op staande voet stopt vaak direct uw loon en kan uw WW-uitkering in gevaar komen. De wettelijke termijn om het ontslag aan te vechten is kort. Hoe eerder u advies inwint, hoe groter de kans om uw baan, loon of een vergoeding veilig te stellen.
Bent u beschuldigd van werkweigering of op staande voet ontslagen? Neem gerust vrijblijvend contact met ons op om uw mogelijkheden te bespreken.