Wanneer is een concurrentie- of relatiebeding geldig?
Een concurrentie- of relatiebeding is alleen geldig als het schriftelijk is overeengekomen met een meerderjarige werknemer en, in een tijdelijk contract, schriftelijk wordt gemotiveerd met een zwaarwegend bedrijfsbelang. Voldoet het beding niet aan deze eisen, of beperkt het u onredelijk zwaar, dan kan de rechter het geheel of gedeeltelijk vernietigen. Het loont dus om een beding kritisch te laten bekijken voordat u zich erdoor laat tegenhouden.
Wat is een concurrentiebeding?
Een concurrentiebeding verbiedt een werknemer om na het einde van de arbeidsovereenkomst bij een concurrent te gaan werken of een eigen concurrerend bedrijf te starten. Het doel is te voorkomen dat bedrijfsgevoelige informatie, klanten of knowhow naar een concurrent verdwijnen. De wettelijke basis staat in artikel 7:653 van het Burgerlijk Wetboek.
Wat is een relatiebeding?
Een relatiebeding is een lichtere variant. Het verbiedt u niet om bij een concurrent te werken, maar wel om contact te onderhouden met of te werken voor relaties van uw oude werkgever, zoals klanten en leveranciers. Omdat de beperking gerichter is, beoordeelt de rechter een relatiebeding vaak soepeler dan een breed concurrentiebeding. Toch gelden voor de geldigheid dezelfde wettelijke eisen.
De wettelijke eisen op een rij
1. Schriftelijk overeengekomen
Het beding moet schriftelijk zijn vastgelegd, bijvoorbeeld in de arbeidsovereenkomst zelf of in een door u ondertekende bijlage. Mondelinge afspraken zijn niet geldig.
2. Alleen bij een meerderjarige werknemer
U moet minimaal 18 jaar zijn op het moment dat u het beding tekent. Een beding met een minderjarige is niet rechtsgeldig.
3. Zwaarwegend bedrijfsbelang bij tijdelijke contracten
In een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd is een concurrentie- of relatiebeding in beginsel niet toegestaan. Het mag alleen als de werkgever schriftelijk motiveert welk zwaarwegend bedrijfsbelang het beding noodzakelijk maakt. Ontbreekt die motivering, dan is het beding nietig.
Hoe weegt de rechter een beding?
Ook een formeel geldig beding kan de rechter matigen of vernietigen. De rechter maakt een belangenafweging tussen het bedrijfsbelang van de werkgever en uw belang om vrij te kunnen werken. Daarbij kijkt de rechter onder meer naar:
- de duur van het beding (een beperking van bijvoorbeeld een jaar weegt zwaarder dan enkele maanden);
- het geografische bereik (een verbod in heel Nederland is ingrijpender dan binnen één regio);
- de reikwijdte van de verboden activiteiten;
- of u door het beding ernstig wordt belemmerd in uw mogelijkheden om elders aan de slag te gaan.
Wordt u onbillijk benadeeld in verhouding tot het te beschermen belang, dan kan de rechter het beding beperken of buiten werking stellen.
Vervalt het beding bij verwijtbaar handelen van de werkgever?
Ja. Eindigt de arbeidsovereenkomst door ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werkgever, dan kan de werkgever geen rechten meer aan het beding ontlenen. Ook kan de rechter de werkgever verplichten een vergoeding te betalen voor de periode dat u door het beding wordt beperkt, als die beperking redelijkerwijs niet van u kan worden gevergd.
Wat kunt u doen bij een conflict?
- Vraag de exacte tekst van het beding op en controleer of het schriftelijk en met een meerderjarige is overeengekomen.
- Bij een tijdelijk contract: check of er een schriftelijke motivering met zwaarwegend bedrijfsbelang is.
- Onderhandel zo mogelijk over schrapping of beperking, bijvoorbeeld bij een vaststellingsovereenkomst.
- Laat de rechter het beding toetsen als de werkgever u onredelijk beperkt.
Twijfelt u of uw concurrentie- of relatiebeding standhoudt, of houdt een werkgever u ten onrechte aan een beding? Neem gerust contact met ons op. We bekijken vrijblijvend uw situatie en bespreken de mogelijkheden.