Een conflict met een collega of leidinggevende kan tot ontslag leiden, maar alleen als de arbeidsverhouding duurzaam en ernstig is verstoord en eerdere pogingen tot herstel zijn mislukt. De werkgever moet aantonen dat het vertrouwen blijvend is geschaad, dat hij oplossingen zoals mediation of overplaatsing serieus heeft beproefd en dat herplaatsing niet mogelijk is. De kantonrechter toetst dit kritisch. Slaagt het ontslag, dan heeft u recht op de transitievergoeding en bij ernstig verwijtbaar handelen van de werkgever soms ook op een billijke vergoeding.
Wanneer is een arbeidsverhouding verstoord?
Van een verstoorde arbeidsverhouding is pas sprake als:
- de samenwerking met collega's of de leidinggevende duurzaam is verstoord;
- het onderlinge vertrouwen zo is geschaad dat normaal functioneren niet meer kan;
- pogingen om de verhouding te herstellen geen resultaat hebben gehad.
Een eenmalige botsing of een tijdelijk meningsverschil is niet voldoende. Het moet gaan om een structureel en blijvend probleem dat de samenwerking onhoudbaar maakt.
Welke oplossingen komen eerst?
Voordat ontslag in beeld komt, mag van een goed werkgever worden verwacht dat hij eerst probeert het conflict op te lossen. Denk aan:
- mediation door een onafhankelijke bemiddelaar;
- coaching of begeleiding van de betrokkenen;
- het aanpassen van taken of de werkplek;
- overplaatsing naar een andere afdeling of leidinggevende.
Pas wanneer deze maatregelen aantoonbaar niet helpen, kan de werkgever de kantonrechter vragen het dienstverband te ontbinden. Heeft de werkgever niets ondernomen, dan wijst de rechter het verzoek vaak af.
Hoe beoordeelt de rechter het?
De kantonrechter kijkt of het conflict ernstig en blijvend is, of de werkgever serieuze herstelpogingen heeft gedaan en of herplaatsing redelijkerwijs nog mogelijk is. De werkgever draagt de bewijslast: hij moet onderbouwen dat verdere samenwerking echt onmogelijk is geworden. Een dun dossier of het ontbreken van mediation pakt vaak in uw voordeel uit.
Welke vergoeding hoort hierbij?
Wordt het dienstverband ontbonden wegens een verstoorde arbeidsverhouding, dan heeft u recht op de transitievergoeding. Heeft de werkgever ernstig verwijtbaar gehandeld, bijvoorbeeld door het conflict bewust te laten escaleren of u doelbewust in een onmogelijke positie te brengen, dan kan de rechter daarnaast een billijke vergoeding toekennen.
De vaststellingsovereenkomst als uitweg
Veel arbeidsconflicten worden buiten de rechter om opgelost met een vaststellingsovereenkomst (VSO). Dat kan voor u gunstig zijn:
- bij een correct opgestelde VSO behoudt u uw recht op WW;
- u kunt onderhandelen over een hogere vergoeding dan de transitievergoeding;
- u kunt afspraken maken over vrijstelling van werk en een neutraal getuigschrift.
Laat een VSO altijd controleren, want de formulering van de ontslagreden is bepalend voor uw uitkeringsrechten.
Voorbeelden uit de praktijk
In de ene zaak kreeg een werknemer ruzie met zijn leidinggevende, maar had de werkgever geen mediation aangeboden. De rechter wees het ontbindingsverzoek af, omdat onvoldoende was geprobeerd het op te lossen. In een andere zaak liep een conflict tussen collega's zo hoog op dat samenwerking onmogelijk werd, terwijl bemiddeling al was beproefd; daar ontbond de rechter de arbeidsovereenkomst met toekenning van de transitievergoeding.
Wat u zelf kunt doen
Leg incidenten en gesprekken schriftelijk vast, vraag actief om mediation zodra de verhouding verslechtert en zoek tijdig advies. Een goed onderbouwd dossier versterkt uw positie, of het nu tot een procedure of tot een onderhandeling komt.
Zit u klem in een arbeidsconflict met een collega of leidinggevende? Neem gerust contact met ons op voor een eerste beoordeling van uw situatie.