U heeft alleen recht op een billijke vergoeding naast de transitievergoeding als uw werkgever ernstig verwijtbaar heeft gehandeld bij het ontslag. De transitievergoeding krijgt vrijwel iedere werknemer bij ontslag, maar de billijke vergoeding is een extra, door de rechter toegekende vergoeding voor uitzonderlijke situaties. In dit artikel leest u wat het verschil is, wanneer u in aanmerking komt en hoe de hoogte wordt bepaald.
Het verschil tussen transitievergoeding en billijke vergoeding
De transitievergoeding is de standaard wettelijke ontslagvergoeding. Vrijwel elke werknemer die wordt ontslagen heeft hier recht op, ongeacht de reden. De vergoeding is bedoeld om de overstap naar ander werk makkelijker te maken.
De billijke vergoeding is iets heel anders. Dit is een aanvullende vergoeding die de rechter alléén toekent als de werkgever ernstig verwijtbaar heeft gehandeld. Het gaat dus niet om een automatisch recht, maar om een uitzondering.
Hoe wordt de transitievergoeding berekend?
De hoogte van de transitievergoeding hangt af van uw bruto maandsalaris en de duur van uw dienstverband. De vuistregel is helder: u ontvangt een derde van uw bruto maandsalaris per gewerkt dienstjaar. Of u nu tien jaar bij een groot concern werkte of korter bij een klein bedrijf, het percentage blijft gelijk.
Let op de volgende punten:
- De vergoeding wordt naar rato berekend, dus ook bij dienstverbanden korter dan een jaar telt elke gewerkte dag mee.
- Vakantiegeld, een dertiende maand, vaste toeslagen en structurele bonussen tellen mee bij het bepalen van het maandsalaris.
- Er geldt een wettelijk maximum dat jaarlijks wordt geïndexeerd. Verdient u meer dan dat maximum op jaarbasis, dan geldt maximaal één bruto jaarsalaris.
Neem alle looncomponenten zorgvuldig mee; dat kan een merkbaar verschil opleveren.
Wat is een billijke vergoeding precies?
Een billijke vergoeding is een extra ontslagvergoeding bovenop de transitievergoeding, bedoeld als compensatie voor werknemers die door het gedrag van de werkgever ernstig zijn benadeeld. De rechter kent deze toe, niet de werkgever zelf.
Dat betekent ook dat een billijke vergoeding meestal niet vanzelf in een vaststellingsovereenkomst staat. Bij een ontslag met wederzijds goedvinden onderhandelt u over een totaalbedrag; de billijke vergoeding speelt daar alleen indirect een rol als drukmiddel.
Wanneer is sprake van ernstig verwijtbaar handelen?
De lat ligt hoog. Het moet gaan om gedrag dat duidelijk over de schreef gaat. Voorbeelden die in de rechtspraak voorkomen:
- Een werkgever die aanstuurt op een verstoorde arbeidsverhouding om van u af te komen.
- Discriminatie, intimidatie of een onveilige werkomgeving waar niets aan wordt gedaan.
- Het niet nakomen van re-integratieverplichtingen tijdens ziekte.
- Een ontslag op staande voet dat duidelijk onterecht blijkt.
Gewone meningsverschillen of een bedrijfseconomische reorganisatie leveren in de regel geen ernstig verwijtbaar handelen op.
Billijke vergoeding in hoger beroep
Er is nog een tweede route. Heeft de kantonrechter uw arbeidsovereenkomst ten onrechte ontbonden op verzoek van de werkgever, dan kan het gerechtshof in hoger beroep alsnog een billijke vergoeding toekennen. In die situatie hoeft niet per se sprake te zijn van ernstig verwijtbaar handelen; het gaat erom dat het ontslag eigenlijk niet had mogen plaatsvinden.
Hoe hoog is een billijke vergoeding?
Er bestaat geen vaste formule voor de billijke vergoeding. De rechter bepaalt de hoogte per geval en houdt rekening met de concrete omstandigheden, zoals:
- de ernst van het verwijtbare handelen;
- de gevolgen voor uw inkomen en carrière;
- hoe lang u naar verwachting zonder werk zit;
- uw leeftijd en kansen op de arbeidsmarkt.
De bedragen lopen daardoor sterk uiteen, van enkele duizenden euro's tot tonnen in uitzonderlijke gevallen.
En bij een vaststellingsovereenkomst?
Kiest u voor een beëindiging met wederzijds goedvinden, dan staat er geen formele billijke vergoeding in de overeenkomst. Toch is het verstandig de situatie te laten beoordelen: als er aanwijzingen zijn van ernstig verwijtbaar handelen, vergroot dat uw onderhandelingsruimte en kunt u vaak een hogere afkoopsom bedingen.
Twijfelt u of u recht heeft op meer dan de transitievergoeding? Leg uw situatie gerust aan ons voor, dan kijken we samen wat in uw geval haalbaar is.