Ontslag op staande voet is alleen rechtsgeldig als is voldaan aan drie eisen: er is een dringende reden, het ontslag is onverwijld gegeven en de reden is onverwijld meegedeeld. Omdat de arbeidsovereenkomst per direct eindigt, zonder opzegtermijn en zonder toestemming van UWV, stelt de wet strenge eisen. Voldoet het ontslag daar niet aan, dan kunt u het aanvechten. Hieronder leest u hoe het zit.
Wat is ontslag op staande voet?
Ontslag op staande voet is de meest ingrijpende manier waarop een arbeidsovereenkomst eindigt. De overeenkomst wordt per direct beëindigd, zonder opzegtermijn en zonder toestemming van UWV of de kantonrechter vooraf. Juist omdat de gevolgen voor de werknemer groot zijn, gelden er strenge voorwaarden. De basis hiervoor staat in artikel 7:677 en 7:678 van het Burgerlijk Wetboek.
Wanneer is ontslag op staande voet toegestaan?
Een ontslag op staande voet is alleen rechtsgeldig als aan alle onderstaande voorwaarden is voldaan.
1. Dringende reden
Er moet sprake zijn van een dringende reden: van de werkgever kan redelijkerwijs niet worden verlangd de arbeidsovereenkomst te laten voortduren. Voorbeelden zijn:
- diefstal of verduistering;
- fraude of vervalsing;
- mishandeling of ernstige bedreiging;
- hardnekkige werkweigering;
- ernstige belediging van werkgever of collega's.
Of er een dringende reden is, hangt af van alle omstandigheden van het geval, zoals de aard van het gedrag, de functie van de werknemer en diens persoonlijke omstandigheden.
2. Onverwijld ontslag
Het ontslag moet onverwijld worden gegeven: zonder onnodige vertraging nadat de werkgever van de dringende reden op de hoogte is geraakt.
3. Onverwijlde mededeling van de reden
De werkgever moet de ontslagreden direct en duidelijk meedelen. De werknemer moet precies weten waarom hij op staande voet wordt ontslagen.
Onderzoek en non-actiefstelling
Twijfelt de werkgever nog of er een dringende reden is, dan mag hij eerst onderzoek doen, bijvoorbeeld een intern onderzoek bij een vermoeden van diefstal. Tijdens dat onderzoek mag de werknemer op non-actief worden gesteld, meestal met behoud van loon. Ook in deze fase gelden zorgvuldigheidseisen, en het onderzoek mag de onverwijldheid niet onnodig vertragen.
Ontslag op staande voet aanvechten
Voldoet het ontslag niet aan alle wettelijke voorwaarden, dan is het niet rechtsgeldig. De werknemer heeft dan meerdere mogelijkheden:
- de vernietiging van het ontslag verzoeken bij de kantonrechter en doorbetaling van loon vorderen;
- in plaats daarvan berusten in het ontslag en een billijke vergoeding vorderen;
- aanspraak maken op de transitievergoeding als geen sprake is van ernstig verwijtbaar handelen.
Let op: er gelden korte termijnen. Een verzoek tot vernietiging moet binnen twee maanden na het ontslag bij de kantonrechter worden ingediend. Wacht dus niet te lang.
Wat te doen na een ontslag op staande voet?
Reageer schriftelijk dat u het niet eens bent met het ontslag (protest aantekenen) en stel uzelf beschikbaar voor werk. Verzamel bewijs van wat er is gebeurd en laat de rechtsgeldigheid beoordelen voordat de termijn van twee maanden verstrijkt.
Bent u op staande voet ontslagen of overweegt u als werkgever zo'n ontslag te geven? Neem gerust contact met ons op om uw situatie te bespreken.