Wanneer is ontslag op staande voet toegestaan?
Ontslag op staande voet is alleen geldig als aan drie strikte voorwaarden is voldaan: er moet een dringende reden zijn, het ontslag moet onverwijld (direct) worden gegeven, en de reden moet meteen en duidelijk aan de werknemer worden meegedeeld. Ontbreekt één van deze elementen, dan is het ontslag vaak aanvechtbaar. Het is de meest ingrijpende vorm van ontslag: per direct, zonder opzegtermijn.
Voor de werknemer kan dit grote gevolgen hebben — verlies van inkomen, geen transitievergoeding en meestal geen recht op WW.
Wat is ontslag op staande voet?
De arbeidsovereenkomst eindigt direct, zonder opzegtermijn of vergoeding. De drie voorwaarden zijn:
- een dringende reden;
- het ontslag wordt onverwijld gegeven;
- de reden wordt direct en duidelijk meegedeeld aan de werknemer.
Een werkgever moet dus snel handelen en de reden helder benoemen; treuzelen of een vage motivering maakt het ontslag kwetsbaar.
Wat zijn dringende redenen?
De wet noemt onder meer:
- diefstal of fraude;
- geweld, bedreiging of grove belediging;
- ernstige werkweigering;
- ongeoorloofd verzuim of herhaald te laat komen;
- bedrijfsschade door opzet of grove nalatigheid.
Of iets daadwerkelijk een dringende reden is, hangt altijd af van de omstandigheden van het geval, zoals de ernst van de gedraging, de duur van het dienstverband en de persoonlijke situatie van de werknemer.
Kunt u zelf ontslag op staande voet nemen?
Ja, ook als werknemer kunt u per direct vertrekken als er een dringende reden is — bijvoorbeeld gevaarlijke werkomstandigheden, ernstige belediging of het structureel niet (op tijd) betalen van uw salaris. Belangrijk:
- de reden moet zó ernstig zijn dat van u redelijkerwijs niet kan worden gevergd dat u blijft;
- u moet het ontslag onverwijld meedelen en uitleggen waarom u vertrekt;
- geef de dringende reden bij voorkeur schriftelijk door, zodat u bewijs heeft.
Let op: neemt u ontslag zonder voldoende dringende reden, dan kunt u financieel nadeel lijden — verlies van WW en een mogelijke schadeclaim van de werkgever wegens het niet naleven van de opzegtermijn.
Hoe vecht u ontslag op staande voet aan?
Bent u op staande voet ontslagen en bent u het er niet mee eens? Onderneem dan snel actie:
- Maak schriftelijk bezwaar en geef aan dat u zich beschikbaar houdt voor werk.
- Verzamel bewijs dat het ontslag onterecht is (geen dringende reden, te laat gegeven of onvoldoende toegelicht).
- Dien tijdig een verzoekschrift in bij de kantonrechter. U kunt vernietiging van het ontslag vragen, of berusten en een billijke vergoeding plus de transitievergoeding vorderen.
Let op de vervaltermijn: het verzoekschrift moet binnen twee maanden na het ontslag bij de kantonrechter zijn ingediend.
Wat als u wint?
Vernietigt de rechter het ontslag, dan is uw dienstverband nooit geëindigd en heeft u recht op doorbetaling van loon. Berust u in het ontslag maar oordeelt de rechter dat het onterecht was, dan kunt u aanspraak maken op de transitievergoeding en eventueel een billijke vergoeding.
Tot slot
Ontslag op staande voet luistert juridisch zeer nauw en wordt door rechters streng getoetst. Bent u op staande voet ontslagen of overweegt u zelf per direct te vertrekken? Neem snel contact met ons op — de termijnen zijn kort en goede onderbouwing is essentieel.