Een zieke werknemer op staande voet ontslaan mag, maar alleen onder strenge voorwaarden: er moet een dringende reden zijn die losstaat van de ziekte, u moet onverwijld handelen en de reden meteen en volledig meedelen. De drempel ligt hoger dan bij een niet-zieke werknemer. Eén fout in de beoordeling, timing of communicatie en de rechter vernietigt het ontslag, met forse financiele gevolgen.
Mag u een zieke werknemer op staande voet ontslaan?
Ja, mits aan alle eisen is voldaan:
- er is sprake van een dringende reden;
- u handelt onverwijld;
- u deelt de reden onmiddellijk en volledig mee;
- de ziekte is niet de oorzaak van het verweten gedrag;
- u heeft zorgvuldig onderzocht wat er is gebeurd.
Tijdens ziekte geldt een opzegverbod voor een gewone opzegging. Ontslag op staande voet is daarop een uitzondering, maar juist daarom moet u extra zorgvuldig zijn.
Wanneer is het wel mogelijk?
Een ontslag op staande voet is alleen gerechtvaardigd bij zeer ernstige gedragingen, zoals:
- diefstal of verduistering, ook tijdens ziekte;
- bedreiging, geweld of ernstige intimidatie;
- sabotage van bedrijfsprocessen;
- een zware vertrouwensbreuk;
- opzettelijke misleiding of fraude.
Ook dan moet alles zorgvuldig, volledig en onmiddellijk gebeuren. Verzamel bewijs, pas hoor en wederhoor toe en deel de exacte reden meteen mee.
Wanneer mag het niet?
In de praktijk gaat het vrijwel altijd mis wanneer de reden samenhangt met de ziekte.
1. Ziektegerelateerde werkweigering
Alleen de bedrijfsarts beoordeelt of iemand arbeidsgeschikt is. U mag zelf nooit oordelen of iemand echt ziek is. Veelvoorkomende misverstanden:
- de werknemer verschijnt niet op een re-integratieplek, mogelijk om een medische reden;
- de werknemer kan bepaalde taken niet uitvoeren; dit moet de bedrijfsarts beoordelen;
- de werknemer meldt zich vaker ziek; dat is geen dringende reden.
Hier ontstaan de meeste gerechtelijke nederlagen.
2. Vermeende fraude rond ziekte zonder bewijs
Niet voldoende zijn bijvoorbeeld: de werknemer is in een winkel gezien, maakte een wandeling, ging naar de sportschool, werd thuis niet aangetroffen of nam de telefoon niet op. Dit zegt niets over arbeids(on)geschiktheid en levert geen dringende reden op.
3. Miscommunicatie of conflict
Een verhitte woordenwisseling of frustratie tijdens een verzuimgesprek is vrijwel nooit een dringende reden. Een conflict over re-integratie lost u op via de bedrijfsarts en, zo nodig, een deskundigenoordeel van het UWV, niet via ontslag op staande voet.
De drie kerneisen op een rij
- Dringende reden: ernstig, bewezen gedrag dat losstaat van de ziekte.
- Onverwijldheid: handel zodra de feiten bekend zijn, met ruimte voor kort en voortvarend onderzoek.
- Onverwijlde mededeling: geef de exacte reden direct schriftelijk; die reden ligt daarna vast en mag in beginsel niet meer wijzigen.
De risico's bij een onterecht ontslag
Vernietigt de rechter het ontslag, dan herleeft de arbeidsovereenkomst en moet u met terugwerkende kracht loon doorbetalen, inclusief de loondoorbetaling bij ziekte. Daar bovenop kan een billijke vergoeding komen. Kiest de werknemer voor berusting, dan kan hij een billijke vergoeding en de gefixeerde schadevergoeding vorderen. De financiele gevolgen kunnen daardoor flink oplopen.
Zo handelt u zorgvuldig
- Onderzoek de feiten grondig en leg ze vast.
- Pas hoor en wederhoor toe voordat u beslist.
- Schakel de bedrijfsarts in bij elke twijfel over de medische oorzaak.
- Win juridisch advies in voordat u het ontslag geeft, gezien de hoge inzet.
- Deel de reden direct en volledig schriftelijk mee.
Tot slot
Ontslag op staande voet tijdens ziekte is juridisch gevoelig en kostbaar bij een misstap. Een zorgvuldige voorbereiding is daarom onmisbaar. Overweegt u zo'n ontslag of twijfelt u of een situatie standhoudt? Neem gerust contact met ons op voor advies voordat u handelt.