Bij ontslag op staande voet eindigt uw arbeidsovereenkomst per direct: u hoeft niet meer te werken en de werkgever betaalt geen loon meer. Dit is de zwaarste maatregel in het arbeidsrecht en is alleen geldig als er een dringende reden is en die reden onmiddellijk aan u wordt meegedeeld. Klopt de procedure niet, of is de reden onvoldoende, dan kunt u het ontslag binnen twee maanden laten vernietigen. Teken daarom niets, vraag de reden op schrift en schakel snel hulp in.
Wat is ontslag op staande voet?
Ontslag op staande voet betekent dat de arbeidsovereenkomst met onmiddellijke ingang wordt beëindigd, zonder opzegtermijn en zonder tussenkomst van het UWV of de rechter. Het is bedoeld voor situaties waarin van de werkgever redelijkerwijs niet kan worden verwacht dat hij het dienstverband nog langer laat voortduren. Vanwege de ingrijpende gevolgen gelden er strenge eisen.
Wanneer mag de werkgever dit doen?
Een ontslag op staande voet is alleen rechtsgeldig als aan drie voorwaarden is voldaan:
- er is een dringende reden;
- het ontslag wordt onverwijld gegeven, dus direct na de ontdekking of na een kort en voortvarend onderzoek;
- de reden wordt onmiddellijk meegedeeld aan de werknemer.
Mist een van deze elementen, bijvoorbeeld als de werkgever te lang treuzelt, dan is het ontslag aantastbaar.
Wat zijn dringende redenen?
De wet noemt verschillende voorbeelden van dringende redenen, zoals:
- misleiding bij het aangaan van de arbeidsovereenkomst;
- ernstige ongeschiktheid voor het werk;
- dronkenschap of drugsgebruik op het werk (let op: verslaving kan soms als ziekte gelden, waardoor een dringende reden niet altijd wordt aangenomen);
- diefstal, verduistering, bedrog of andere strafbare feiten;
- mishandeling, grove belediging of ernstige bedreiging van de werkgever, diens familie of collega's;
- het opzettelijk of roekeloos beschadigen van eigendommen, ondanks waarschuwing;
- het in gevaar brengen van zichzelf of anderen, ondanks waarschuwing;
- het schenden van de geheimhoudingsplicht.
Het draait er steeds om of voortzetting van het dienstverband redelijkerwijs niet meer van de werkgever kan worden gevergd, gelet op alle omstandigheden.
Wat moet u direct doen?
Wordt u op staande voet ontslagen, handel dan snel en weloverwogen:
- teken niets en ga niet akkoord met het ontslag;
- vraag de werkgever om de reden schriftelijk te bevestigen;
- bewaar alle correspondentie en maak aantekeningen van wat er is gezegd;
- schakel zo snel mogelijk juridische hulp in.
Protesteer schriftelijk tegen het ontslag, bijvoorbeeld met de mededeling dat u het ontslag niet aanvaardt en zich beschikbaar houdt voor werk.
Moet u tekenen, en wat als u al heeft getekend?
U bent niet verplicht een ontslagbrief of verklaring te ondertekenen. Heeft u toch iets getekend, dan is nog niet alles verloren: er kan onduidelijkheid bestaan over wat u precies heeft getekend, en onder druk of zonder goede voorlichting afgelegde verklaringen kunnen worden aangevochten. Laat een ondertekend stuk altijd beoordelen.
Non-actiefstelling
Soms wordt u eerst op non-actief gesteld terwijl de werkgever onderzoek doet. Tijdens een non-actiefstelling loopt uw loon in beginsel gewoon door en eindigt het dienstverband nog niet. Een non-actiefstelling is dus iets anders dan een ontslag op staande voet.
Heeft u recht op WW?
Bij een rechtsgeldig ontslag op staande voet is meestal geen WW mogelijk, omdat het ontslag verwijtbaar is. Wordt het ontslag echter vernietigd of omgezet in een ontslag met een neutrale reden, dan kan uw WW-recht alsnog behouden blijven. Dit maakt het aanvechten of in onderhandeling treden vaak de moeite waard.
Vaststellingsovereenkomst als alternatief
Soms biedt de werkgever na een dreigend ontslag op staande voet een vaststellingsovereenkomst aan. Let er dan op dat de ontslagreden neutraal is, dat de einddatum de opzegtermijn respecteert en dat u minimaal de transitievergoeding ontvangt. Zo voorkomt u dat u uw WW-recht verspeelt.
Belangrijk: handel binnen twee maanden
Wilt u het ontslag aanvechten, dan moet u binnen twee maanden de kantonrechter vragen het te vernietigen of een vergoeding toe te kennen. Deze termijn is hard. Wacht dus niet af.
Bent u op staande voet ontslagen? Neem gerust contact met ons op, dan beoordelen we snel of het ontslag standhoudt en welke stappen u kunt zetten.