Juridisch Woordenboek
Uitleg van veelgebruikte juridische termen
I
90 termenIE-rechten
Rechten die de maker of uitvinder bescherming bieden op intellectuele creaties.
IPR
Het rechtsgebied dat bepaalt welk recht van toepassing is op internationale privaatrechtelijke verhoudingen.
ISD-maatregel
De maatregel tot plaatsing in een inrichting voor stelselmatige daders.
Identificatieplicht
Wettelijke verplichting om zich te kunnen identificeren met een geldig identiteitsbewijs.
Identiteitsvaststelling
Het vaststellen van de identiteit van een persoon aan de hand van documenten of biometrische gegevens.
Immateriële schade
Schade die niet in geld waardeerbaar is, zoals pijn, leed en gederfde levensvreugde.
Immateriële schade
Immateriële schade is de vergoeding voor niet-financieel leed, zoals pijn, verdriet of psychisch ongemak, die een slachtoffer lijdt door een onrechtmatige daad.
Immateriële schadevergoeding
Vergoeding voor schade die niet in vermogensnadeel bestaat, zoals pijn en verdriet.
Immigratierecht EU
EU-regelgeving inzake de toelating en het verblijf van derdelanders.
Impasse
Een impasse is een patstelling in onderhandelingen of besluitvorming waarbij partijen niet tot overeenstemming kunnen komen en verdere voortgang onmogelijk wordt.
Implementatie EU
Omzetting van EU-richtlijnen in nationaal recht door de lidstaten.
Impliciete voorwaarden
Contractuele voorwaarden die niet uitdrukkelijk zijn overeengekomen maar uit de overeenkomst voortvloeien.
In absentia
In absentia is een Latijnse term die aangeeft dat een rechtszaak of vonnis plaatsvindt zonder de aanwezigheid van de verdachte of partij.
In casu
In casu is een Latijnse term die 'in dit geval' of 'in de onderhavige zaak' betekent. Hij verwijst naar de concrete feiten en omstandigheden van de voorliggende zaak.
In dubio pro reo
Het beginsel 'in dubio pro reo' houdt in dat bij twijfel over de schuld van de verdachte, deze twijfel in het voordeel van de verdachte wordt uitgelegd. Dit leidt tot vrijspraak als het bewijs onvoldoende overtuigend is.
In extenso
In extenso is een Latijnse uitdrukking die betekent dat een tekst, citaat of document volledig en zonder weglatingen wordt weergegeven.
In flagrante delicto
In flagrante delicto is een Latijnse term die betekent dat een verdachte wordt betrapt terwijl hij een misdrijf pleegt.
In limine
Een 'in limine'-verzoek is een voorlopige motie waarbij de rechter wordt gevraagd om bepaald bewijsmateriaal of argumenten uit te sluiten voordat de hoofdzaak begint.
In personam
Een in personam-vordering is een rechtsactie die gericht is tegen een specifieke persoon om een persoonlijke verplichting, zoals betaling of nakoming, af te dwingen.
In rem
In rem verwijst naar een rechtsvordering of een recht dat is gericht tegen een zaak of goed, in plaats van tegen een persoon.
Inboedelverzekering
Verzekering die de inboedel van een woning dekt tegen schade of diefstal.
Inbreng in natura
Inbreng van goederen in plaats van geld bij de oprichting of kapitaalverhoging van een vennootschap.
Inbreuk
Schending van een intellectueel eigendomsrecht of ander exclusief recht.
Inbreukmakend
Kwalificatie van een handeling of product dat een exclusief recht schendt.
Inbreukprocedure
Gerechtelijke procedure tegen een inbreukmaker op intellectueel eigendomsrechten.
Incasso
Incasso is het proces van het innen van openstaande vorderingen door een schuldeiser of incassobureau. Dit gebeurt via minnelijke of gerechtelijke maatregelen.
Incasso kort geding
Een incasso kort geding is een versnelde gerechtelijke procedure waarmee een schuldeiser via de voorzieningenrechter snel een executoriale titel kan verkrijgen voor de betaling van een openstaande vordering.
Incassokosten
Incassokosten zijn de kosten die een schuldeiser maakt om een openstaande vordering te innen bij een wanbetaler. Deze kosten kunnen onder voorwaarden worden doorberekend aan de debiteur.
Incassotraject
Het incassotraject is het proces waarbij een schuldeiser openstaande vorderingen probeert te innen via aanmaningen en eventueel juridische maatregelen.
Incassowet 2012
De Incassowet 2012 is de Nederlandse wet die de maximale buitengerechtelijke incassokosten normeert en debiteuren beschermt tegen excessieve vorderingen.
Incident
Tussentijds verzoek in een lopende procedure over een processuele kwestie.
Incidenteel appel
Hoger beroep dat de geïntimeerde instelt als reactie op het hoger beroep van de appellant.
Incidenteel hoger beroep
Synoniem voor incidenteel appel: hoger beroep van de geïntimeerde.
Incorporatieleer
De incorporatieleer is een beginsel uit het internationaal privaatrecht waarbij de rechtsvorm, oprichting en interne verhoudingen van een vennootschap worden beheerst door het recht van het land waar de vennootschap is opgericht.
Indemniteitsbeginsel
Verzekeringsrechtelijk beginsel dat de uitkering niet hoger mag zijn dan de werkelijke schade.
Indeplaatsstelling
Indeplaatsstelling is de vervanging van een partij in een overeenkomst of verbintenis door een andere partij, waarbij de oorspronkelijke partij uit de rechtsverhouding treedt.
Indexering
Aanpassing van bedragen aan de ontwikkeling van een prijsindex.
Indexering alimentatie
Jaarlijkse, wettelijk verplichte verhoging van kinder- en partneralimentatie met een door de minister vastgesteld percentage, om de koopkracht van het bedrag in stand te houden.
Indexeringsclausule
Contractueel beding dat voorziet in periodieke aanpassing van bedragen aan een prijsindex.
Indiening vordering
Het indienen van een eis of vordering bij een gerecht of instantie.
Informatieplicht
Verplichting om relevante informatie aan de wederpartij te verstrekken.
Informatierecht
Recht van een persoon om informatie te ontvangen van overheid of andere instanties.
Informatieverplichting
Wettelijke of contractuele plicht om bepaalde gegevens te verstrekken.
Informatieverplichting gefailleerde
Verplichting van de gefailleerde om de curator alle gevraagde inlichtingen te verschaffen.
Informed consent
Toestemming van een patiënt voor een medische behandeling na adequate voorlichting.
Informele aanpak
Bestuursrechtelijke benadering waarbij overleg en afspraken de voorkeur krijgen boven formele handhaving.
Ingebrekestelling
Een ingebrekestelling is een formele schriftelijke aanmaning waarmee een schuldeiser de schuldenaar in gebreke stelt wegens het niet nakomen van een verbintenis.
Ingebrekestelling bestuursrecht
Schriftelijke aanmaning aan een bestuursorgaan dat niet tijdig beslist.
Inkomensafhankelijke huurverhoging
Huurverhoging die afhankelijk is van het huishoudinkomen van de huurder.
Inkoop aandelen
Verkrijging door een vennootschap van haar eigen aandelen.
Inkoop van aandelen
Inkoop van aandelen is het terugkopen van eigen aandelen door de vennootschap van haar aandeelhouders.
Inlenersaansprakelijkheid
Aansprakelijkheid van de inlener voor loonbelasting en premies van ingeleend personeel.
Inloop
Een vrij toegankelijk spreekuur bij een rechtbank of juridische instelling.
Inschaling
De indeling van een werknemer in een loonschaal.
Inschattingsfout
Een verkeerde beoordeling van feiten of omstandigheden met juridische gevolgen.
Inschrijving
De formele vastlegging in een openbaar register, zoals het Handelsregister of Kadaster.
Insolventie
De toestand waarin een schuldenaar niet meer in staat is zijn schulden te betalen.
Insolventieregister
Het openbare register waarin faillissementen, surseances en schuldsaneringen worden gepubliceerd.
Inspanningsverplichting
Een verplichting om zich voldoende in te spannen, zonder garantie op het resultaat.
Inspraak
Het recht van burgers om hun mening te geven over voorgenomen besluiten van de overheid.
Instructie
Een aanwijzing of bevel van een bevoegd persoon of orgaan.
Instructiebevoegdheid
De bevoegdheid van de werkgever om aanwijzingen te geven aan de werknemer.
Intellectueel eigendom
Rechten op voortbrengselen van de menselijke geest, zoals uitvindingen, merken en auteurswerken.
Intellectueel eigendomsrecht
Intellectueel eigendomsrecht is het rechtsgebied dat de bescherming regelt van creaties van de menselijke geest, zoals uitvindingen, werken en merken.
Intellectuele creatie
Een oorspronkelijk werk dat het persoonlijk stempel van de maker draagt.
Intentieverklaring
Een intentieverklaring is een document waarin partijen hun voornemen uiten om een overeenkomst te sluiten, zonder dat dit juridisch bindend is.
Inter partes
Inter partes is een Latijnse term die 'tussen de partijen' betekent. Hij verwijst naar rechtsgevolgen die uitsluitend gelden tussen de betrokken partijen en niet tegenover derden.
Interim-bestuurder
Een tijdelijk aangestelde bestuurder van een rechtspersoon.
Interim-dividend
Interim-dividend is een tussentijdse winstuitkering aan aandeelhouders gedurende het boekjaar, voordat de jaarrekening is vastgesteld.
Internationaal depot
Een aanvraag voor merkbescherming in meerdere landen via één registratie.
Internationale bevoegdheid
De bevoegdheid van een rechter om kennis te nemen van een zaak met een internationaal element.
Internationale handel
De grensoverschrijdende uitwisseling van goederen en diensten.
Interne draagplicht
De verdeling van de schadelast tussen hoofdelijk verbonden schuldenaren onderling.
Interne markt
De Europese ruimte zonder binnengrenzen met vrij verkeer van personen, goederen, diensten en kapitaal.
Interventie
Het zich voegen of tussenbeide komen in een lopende gerechtelijke procedure door een derde.
Intrekking faillissement
De beëindiging van een faillissement door opheffing of vernietiging.
Intrekking van aandelen
Intrekking van aandelen is de rechtshandeling waarbij een vennootschap eigen aandelen uit het geplaatste kapitaal verwijdert, waardoor het aandelenkapitaal wordt verminderd.
Intrekking vergunning
Het door het bestuursorgaan terugdraaien van een eerder verleende vergunning.
Intuitu personae
Intuitu personae betekent dat een overeenkomst of rechtshandeling is aangegaan met het oog op de persoonlijke hoedanigheid of kwaliteiten van de wederpartij.
Inval
Een onaangekondigd bezoek van opsporingsambtenaren aan een locatie voor onderzoek.
Invaliditeit
De toestand van langdurige arbeidsongeschiktheid door ziekte of gebrek.
Inverzekeringstelling
De bewaring van een verdachte in het kader van voorlopige hechtenis.
Investeringsbeslissing
Een besluit om kapitaal te besteden aan een bedrijfsmiddel of project.
Investeringsovereenkomst
Een overeenkomst waarin de voorwaarden voor een investering in een onderneming zijn vastgelegd.
Ipso facto
Ipso facto is een Latijnse term die 'door het feit zelf' betekent en verwijst naar een automatisch intredend rechtsgevolg zonder nadere handeling of verklaring.
Ipso facto bepalingen
Ipso facto bepalingen zijn contractuele clausules die een overeenkomst automatisch beëindigen of wijzigen bij het intreden van een specifieke gebeurtenis, zoals faillissement, zonder dat nadere handelingen vereist zijn.
Ipso iure
Ipso iure is een Latijnse term die 'van rechtswege' betekent en inhoudt dat een rechtsgevolg automatisch intreedt door de werking van de wet, zonder dat een nadere handeling of verklaring vereist is.
Iudex
Een iudex is een rechter in het Romeinse recht die een geschil beslist op basis van een door de praetor gegeven formula.
Ius
Ius is het Latijnse begrip voor recht, dat zowel het objectieve rechtsstelsel als een subjectief recht kan aanduiden.
Ius in re
Ius in re is een Latijnse term voor een zakelijk recht: een recht dat de houder een directe en absolute bevoegdheid geeft over een zaak.
Heeft u juridisch advies nodig?
Plan een gratis adviesgesprek met een van onze specialisten