Juridisch Woordenboek

DNA-onderzoek

Forensisch onderzoek van biologisch materiaal ter identificatie in strafzaken.

Daad van bekendheid

Dader

De persoon die een strafbaar feit heeft gepleegd.

Dading

Dagvaarding

Dagvergoeding

Een vergoeding per dag die wordt uitbetaald bij arbeidsongeschiktheid of als onkostenvergoeding.

Dagwaarde

De waarde van een goed op het moment van schade of taxatie.

Dakopbouw

Een bouwkundige uitbreiding op het dak van een bestaand gebouw.

Databankenrecht

Databankrichtlijn

De EU-richtlijn die bescherming biedt voor databanken via het auteursrecht en het sui generis recht.

Dataprotectie EU

De Europese regelgeving ter bescherming van persoonsgegevens, met name de AVG.

De facto

De jure

Deadlock situatie

Debiteur

Debt for equity swap

Debtor in possession

Decharge

Decharge bestuur

De goedkeuring door de aandeelhouders van het gevoerde bestuur, waardoor bestuurders worden ontslagen van aansprakelijkheid.

Declaratieplicht

De verplichting om bepaalde informatie of kosten te melden bij een instantie of verzekeraar.

Declaratoir vonnis

Deelgeschil

Een procedure waarin een specifiek geschilpunt bij letselschade wordt voorgelegd aan de rechter.

Deelneming

Deelneming in een onderneming

Het houden van aandelen of een belang in een andere vennootschap.

Deeltijdontslag

Dekking

De omvang van de bescherming die een verzekeringsovereenkomst biedt.

Dekkingsgat

Een periode of situatie waarin geen verzekeringssdekking bestaat.

Dekkingsgraad

De verhouding tussen het vermogen van een pensioenfonds en de pensioenverplichtingen.

Dekkingskoop

Dekkingsomvang

De reikwijdte van de risico's en gebeurtenissen die door een verzekering worden gedekt.

Delegatie

De overdracht van bevoegdheden door een bestuursorgaan aan een ander orgaan.

Deponeringsplicht

Depot

Het in bewaring geven van gelden, effecten of andere waarden bij een instelling.

Depot (merk)

Aanmelding van een merk bij het merkenbureau voor bescherming.

Derdenbeding

Contractueel beding dat rechten toekent aan een derde die geen partij is.

Derdenbescherming

Derdenbeslag

Derdengeldenrekening

Derdenrekening

Derogeren

Derogerende werking

Descente

Plaatsopneming door de rechter voor onderzoek ter plaatse.

Deskundigenbericht

Detachering

Terbeschikkingstelling van een werknemer aan een derde partij.

Detentie

Vrijheidsbeneming in het kader van strafrechtelijke vervolging.

Deurwaarder

Openbaar ambtenaar belast met het uitbrengen van exploten en het executeren van vonnissen.

Devolutieve werking

Overdracht van de behandeling van de zaak naar een hogere rechter door het instellen van hoger beroep.

Diefstal

Het wegnemen van een goed dat geheel of ten dele aan een ander toebehoort met het oogmerk van wederrechtelijke toeëigening.

Dienstbetrekking

Arbeidsverhouding waarbij een werknemer in dienst is van een werkgever.

Dienstenovereenkomst

Overeenkomst waarbij de ene partij zich verbindt om diensten te verrichten voor de andere partij.

Dienstverband

De formele arbeidsrelatie tussen werkgever en werknemer.

Dienstverlening

Het verlenen van diensten in juridische of commerciële context.

Dienstverrichting

Het feitelijk uitvoeren van diensten binnen een contractuele relatie.

Digitaal bewijsmateriaal

Elektronische gegevens die als bewijs in rechte kunnen dienen.

Diplomatenclausule

Directe actie

Recht om rechtstreeks een vordering in te stellen tegen een partij met wie geen contractuele relatie bestaat.

Directe schade

Schade die rechtstreeks voortvloeit uit een schadeveroorzakende gebeurtenis.

Directe werking

Beginsel dat bepalingen van EU-recht rechtstreeks rechten verlenen aan burgers.

Disciplinaire maatregel

Sanctie opgelegd door een tuchtrechtelijk orgaan wegens schending van beroepsregels.

Discretionaire bevoegdheid

Beslissingsvrijheid van een bestuursorgaan bij het nemen van een besluit.

Discriminatieverbod (EU)

EU-rechtelijk verbod op ongelijke behandeling op grond van nationaliteit of andere kenmerken.

Disculpatie

Dispensatie

Ontheffing van een wettelijk voorschrift of vereiste in een individueel geval.

Distributieovereenkomst

Distributierecht

Rechtsgebied dat de distributie van goederen en diensten via tussenhandelaren reguleert.

Dividend

Dividendbeleid

Beleid van een vennootschap inzake de uitkering van winst aan aandeelhouders.

Dochtermaatschappij

Dochtervennootschap

Vennootschap waarvan de aandelen geheel of grotendeels door een moedervennootschap worden gehouden.

Doel

Doeloverschrijding

Doeltreffendheid

Beginsel dat het EU-recht effectief moet kunnen worden gehandhaafd door nationale rechtsstelsels.

Dolus

Domeinnaam

Internetadres dat dient als identificatie van een website.

Domicilie

De woonplaats van een persoon in juridische zin.

Domiciliekeuze

Aanwijzing van een gekozen woonplaats voor bepaalde rechtshandelingen.

Doorlevering

Levering van een goed door de koper aan een volgende partij in de keten.

Doorlopend krediet

Kredietfaciliteit waarbij de kredietnemer herhaaldelijk tot een maximum bedrag kan opnemen.

Doorprocederen

Voortzetting van een gerechtelijke procedure ondanks een schikkingsaanbod of tussentijdse beslissing.

Doorstart

Doorwerking

Invloed van een hogere rechtsorde op lagere regelgeving of overeenkomsten.

Doorzoeken

Het betreden en doorzoeken van een woning of plaats door opsporingsambtenaren.

Dossiervorming

Het systematisch samenstellen van documenten en informatie ten behoeve van een zaak.

Douane-unie

Economisch samenwerkingsverband met vrij verkeer van goederen en gemeenschappelijk buitentarief.

Draagmoederschap

Overeenkomst waarbij een vrouw een kind draagt ten behoeve van wensouders.

Draagplicht

Verplichting van een hoofdelijk schuldenaar om bij te dragen in de schuld ten opzichte van medeschuldenaren.

Draaideurconstructie

Drag along regeling

Dreigement

Uiting waarmee iemand een ander een kwaad in het vooruitzicht stelt.

Drempelwaarde

Bedrag waarboven specifieke wettelijke regels van toepassing worden.

Driepartijenovereenkomst

Overeenkomst waarbij drie partijen betrokken zijn met wederzijdse rechten en verplichtingen.

Dringende reden

Dringende spoed

Situatie die onmiddellijk ingrijpen rechtvaardigt zonder de gebruikelijke procedurele waarborgen.

Drugsdelict

Strafbaar feit in verband met de productie, handel of bezit van verdovende middelen.

Dublin-verordening

EU-verordening die bepaalt welke lidstaat verantwoordelijk is voor de behandeling van een asielverzoek.

Due diligence

Boekenonderzoek en grondige analyse voorafgaand aan een transactie of investering.

Dupliek

Schriftelijk antwoord van de gedaagde op de repliek van de eiser.

Duurovereenkomst

Duurschade

Schade die voortdurend doorloopt zolang de schadeoorzaak voortduurt.

Dwaling

Dwangakkoord

Gerechtelijke oplegging van een schuldregeling aan weigerende schuldeisers.

Dwangmiddel

Wettelijk middel om naleving van een verplichting af te dwingen.

Dwangsom

Dwangsom (bestuursrecht)

Financiële prikkel opgelegd door een bestuursorgaan om naleving van een last af te dwingen.

Dwarslaesie

Ernstig letsel aan het ruggenmerg met blijvende gevolgen, relevant bij letselschadeclaims.

Dwingend recht