Juridisch Woordenboek
Uitleg van veelgebruikte juridische termen
E
107 termenEPO (Europees Octrooibureau)
Europese instelling die Europese octrooien verleent.
EUIPO
Bureau voor Intellectuele Eigendom van de Europese Unie, bevoegd voor EU-merken en -modellen.
EVRM
Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, het belangrijkste mensenrechtenverdrag in Europa.
Earn-out
Een earn-out is een mechanisme in een overnameovereenkomst waarbij een deel van de koopprijs afhankelijk wordt gesteld van de toekomstige financiële prestaties van de overgenomen onderneming.
Earn-out-regeling
Contractuele regeling waarbij een deel van de koopprijs afhankelijk is van toekomstige prestaties.
Echtelijke woning
De woning waarin echtgenoten samen wonen, met bijzondere juridische bescherming.
Echtgenoot
Persoon die door het huwelijk verbonden is met een ander.
Echtheid
De werkelijkheid of oorspronkelijkheid van een document, handtekening of voorwerp.
Echtscheiding
Echtscheiding is de wettelijke beëindiging van een huwelijk door een uitspraak van de rechter op grond van duurzame ontwrichting.
Economisch eigendom
Economisch eigendom is de situatie waarin een partij de economische voordelen en risico's van een goed draagt, zonder dat de juridische eigendom op zijn naam staat.
Eed
Een eed is een plechtige verklaring waarbij een persoon zweert dat een uitspraak waar is of een handeling zal verrichten, met strafrechtelijke gevolgen bij meineed.
Eenmanszaak
Ondernemingsvorm waarbij één natuurlijk persoon de eigenaar is en persoonlijk aansprakelijk.
Eenvoudige mishandeling
Het opzettelijk toebrengen van pijn of letsel aan een ander.
Eenzijdig verzoek
Verzoek aan de rechter dat zonder horen van de wederpartij wordt ingediend.
Eenzijdige rechtshandeling
Rechtshandeling die door de wil van één partij tot stand komt.
Eer
Waardigheid en goede naam van een persoon als beschermd rechtsgoed.
Eervol ontslag
Eervol ontslag is de beëindiging van een arbeidsovereenkomst waarbij de werknemer geen verwijt treft. Het staat tegenover oneervol ontslag en leidt meestal tot gunstige gevolgen voor uitkeringen en referenties.
Effectuering
Daadwerkelijke uitvoering of tenuitvoerlegging van een recht, besluit of vonnis.
Eigen behoud
Handelen ter bescherming van eigen leven of lijf in een noodsituatie.
Eigen risico
Bedrag dat de verzekerde zelf moet betalen voordat de verzekeraar uitkeert.
Eigen schuld
Eigen schuld is de situatie waarin de benadeelde zelf bijdraagt aan het ontstaan of de omvang van de schade die hij lijdt.
Eigen schuld (percentage)
Procentuele vermindering van schadevergoeding wegens eigen schuld van de benadeelde.
Eigen vermogen
Eigen vermogen is het deel van het vermogen van een onderneming dat door de eigenaren is ingebracht en niet door schulden is gefinancierd.
Eigenaarslasten
Kosten die voor rekening van de eigenaar van een onroerende zaak komen.
Eigendom
Eigendom is het meest omvattende zakelijk recht op een zaak, waarmee de eigenaar deze mag gebruiken, beheren en vervreemden met uitsluiting van anderen.
Eigendomsrecht
Het meest omvattende recht dat een persoon op een zaak kan hebben.
Eigendomsvoorbehoud
Eigendomsvoorbehoud is een contractueel beding waarbij de verkoper het eigendom van de geleverde zaken behoudt totdat de koper aan al zijn betalingsverplichtingen heeft voldaan.
Eigendomsvoorbehoud (faillissement)
Beding dat de eigendom pas overgaat na volledige betaling, met werking in faillissement.
Eigenrichting
Eigenrichting is het zonder wettelijke bevoegdheid eigenhandig afdwingen van een recht of het nemen van maatregelen om een vermeend recht te handhaven.
Eigenwoningregeling
Fiscale regeling voor de behandeling van de eigen woning in de inkomstenbelasting.
Eindafrekening
Slotberekening van alle financiële verplichtingen bij beëindiging van een overeenkomst.
Eindarrest
Een eindarrest is het definitieve oordeel van een gerechtshof dat een zaak in hoger beroep afsluit.
Eindvonnis
Rechterlijke uitspraak die een definitief einde maakt aan het geschil in die instantie.
Eis in reconventie
De eis in reconventie is de vordering die de gedaagde in dezelfde procedure tegen de eiser instelt.
Eiser
De eiser is de partij die een civiele rechtszaak start tegen een wederpartij door een vordering in te stellen bij de rechter.
Electronische handtekening
Een elektronische handtekening is een digitale methode om documenten te ondertekenen en de identiteit van de ondertekenaar te authenticeren.
Elektronisch toezicht
Toezicht op veroordeelden door middel van elektronische hulpmiddelen zoals een enkelband.
Emissie van aandelen
Emissie van aandelen is het uitgeven van nieuwe aandelen door een vennootschap, waardoor het aandelenkapitaal wordt vergroot.
Emolumenten
Alle financiële voordelen en vergoedingen verbonden aan een functie of ambt.
Emotionele schade
Psychisch leed als gevolg van een onrechtmatige daad of wanprestatie.
Endossement
Endossement is de overdracht van een wisselbrief, cheque of ander waardepapier door middel van een handtekening op de achterzijde, waardoor de rechten op het papier worden overgedragen aan een nieuwe houder.
Energielabel
Verplichte aanduiding van de energieprestatie van een gebouw bij verkoop of verhuur.
Enkelvoudige jaarrekening
Jaarrekening van een individuele vennootschap, los van eventuele dochtervennootschappen.
Enkelvoudige kamer
Rechterlijke kamer bestaande uit één rechter die alleen recht spreekt.
Enquêteprocedure
De enquêteprocedure is een wettelijke procedure waarbij belanghebbenden de Ondernemingskamer kunnen verzoeken een onderzoek in te stellen naar het beleid en de gang van zaken van een vennootschap bij vermoedens van wanbeleid.
Entameren
Entameren betekent het starten van een juridische procedure, zoals het uitbrengen van een dagvaarding of indienen van een verzoekschrift.
Entreefinanciering
Financiering voor het betreden van een nieuwe markt of het starten van een bedrijfsactiviteit.
Erfdienstbaarheid
Zakelijk recht dat een beperking oplegt aan een erf ten behoeve van een ander erf.
Erfdienstbaarheid van weg
Een erfdienstbaarheid van weg is een zakelijk recht waarbij de eigenaar van een dienend erf verplicht is de eigenaar van een heersend erf toe te staan om over zijn erf te reizen.
Erfenis
De erfenis is het geheel van bezittingen en schulden dat een overledene nalaat aan zijn erfgenamen.
Erfgenaam
Een erfgenaam is een persoon die recht heeft op de nalatenschap van een overledene, hetzij op grond van de wet hetzij via een testament.
Erfgenaamschap
De hoedanigheid van erfgenaam en de daaraan verbonden rechten en plichten.
Erfgrens
De erfgrens is de denkbeeldige lijn die het eigendom van twee aangrenzende percelen grond van elkaar scheidt.
Erfopvolging bij versterf
Erfopvolging bij versterf is de wettelijke erfopvolging die geldt wanneer de overledene geen testament heeft opgemaakt.
Erfpacht
Erfpacht is een zakelijk recht waarbij de erfpachter het gebruiksrecht krijgt over grond van een ander tegen betaling van een canon aan de eigenaar.
Erfpachthuur
Periodieke vergoeding die de erfpachter betaalt aan de grondeigenaar.
Erfrecht
Erfrecht is het rechtsgebied dat de overgang van vermogen na overlijden regelt. Het bepaalt wie de erfgenamen zijn en hoe de nalatenschap wordt verdeeld.
Erga omnes
Een Latijnse term die verwijst naar rechten of verplichtingen die gelden tegenover iedereen, niet alleen tussen de direct betrokken partijen.
Ergotherapie
Paramedische behandeling gericht op het verbeteren van dagelijks functioneren na letsel.
Erkenning (kind)
Rechtshandeling waarmee een man het juridisch vaderschap van een kind op zich neemt.
Erkenning buitenlands vonnis
De juridische geldigheid toekennen aan een in het buitenland gewezen rechterlijke uitspraak.
Escrow
Escrow is een regeling waarbij een onafhankelijke derde partij gelden of activa beheert totdat aan overeengekomen voorwaarden is voldaan.
Escrow-overeenkomst
Overeenkomst waarbij een derde gelden of documenten bewaart totdat aan bepaalde voorwaarden is voldaan.
Eurojust
EU-agentschap voor justitiële samenwerking in strafzaken.
Europees Hof
Verzamelnaam voor het Hof van Justitie van de EU en het EHRM.
Europees Parlement
Rechtstreeks gekozen wetgevende instelling van de Europese Unie.
Europees aanhoudingsbevel
Rechterlijke beslissing van een EU-lidstaat tot overlevering van een gezochte persoon.
Europese Commissie
Uitvoerend orgaan van de EU dat wetgeving voorstelt en het EU-recht handhaaft.
Europese Raad
Instelling van de EU bestaande uit de staats- en regeringsleiders van de lidstaten.
Europol
EU-agentschap voor politiële samenwerking ter bestrijding van grensoverschrijdende criminaliteit.
Eurozone
Groep EU-lidstaten die de euro als gemeenschappelijke munt hebben ingevoerd.
Evenredige vergoeding
Vergoeding die in verhouding staat tot de geleverde prestatie of geleden schade.
Evenredigheid
Bestuursrechtelijk beginsel dat een besluit in verhouding moet staan tot het doel.
Ex aequo et bono
Ex aequo et bono is een Latijnse uitdrukking waarmee wordt bedoeld dat een geschil wordt beslecht op grond van billijkheid en redelijkheid, in plaats van strikte toepassing van het recht.
Ex nunc
Ex nunc is een Latijnse term die 'vanaf nu' betekent en verwijst naar een rechtsgevolg dat uitsluitend werking heeft vanaf het moment van de uitspraak of beslissing.
Ex nunc-toetsing
Ex nunc-toetsing is een rechterlijke beoordeling van een bestuursbesluit waarbij de feiten en omstandigheden worden getoetst zoals die bestaan op het moment van de uitspraak.
Ex officio
Ex officio betekent dat een handeling of bevoegdheid wordt uitgeoefend uit hoofde van het ambt, zonder dat daartoe een verzoek van een partij nodig is.
Ex parte
Een ex parte procedure is een gerechtelijke procedure waarbij slechts één partij wordt gehoord, zonder dat de wederpartij is opgeroepen of aanwezig is.
Ex tunc
Ex tunc betekent dat een rechtsgevolg met terugwerkende kracht geldt vanaf het oorspronkelijke tijdstip waarop de situatie ontstond.
Ex tunc-toetsing
Ex tunc-toetsing is de beoordeling van een besluit aan de hand van de feiten en het recht zoals die golden op het moment van het nemen van het besluit.
Ex-ante-beoordeling
Voorafgaande beoordeling van de verwachte effecten van een maatregel of besluit.
Ex-parte-beschikking
Rechterlijke beschikking die wordt gegeven zonder de wederpartij te horen.
Exceptie
Processueel verweer waarmee een partij de ontvankelijkheid of bevoegdheid betwist.
Exceptieve toetsing
Toetsing van de verbindendheid van een algemeen verbindend voorschrift in een concreet geschil.
Exclusief recht
Recht dat uitsluitend aan één persoon of entiteit toekomt met uitsluiting van anderen.
Exclusiviteit
Contractueel beding dat een partij het alleenrecht geeft op een bepaalde prestatie of markt.
Executeur
Persoon die bij testament is aangewezen om de nalatenschap af te wikkelen.
Executeur-testamentair
De executeur-testamentair is de persoon die door de erflater in een testament wordt benoemd om de nalatenschap te beheren en af te wikkelen.
Executie
Executie is de gedwongen tenuitvoerlegging van een rechterlijke uitspraak of titel door een deurwaarder, waarbij dwangmiddelen worden ingezet om de veroordeling te realiseren.
Executiegeschil
Een executiegeschil is een geschil over de rechtmatigheid of wijze van tenuitvoerlegging van een executoriale titel, zoals een vonnis of dwangbevel.
Executieverdrag
Internationaal verdrag dat de wederzijdse erkenning en tenuitvoerlegging van vonnissen regelt.
Executoriaal beslag
Executoriaal beslag is een beslag dat wordt gelegd ter tenuitvoerlegging van een executoriale titel, zoals een vonnis of dwangbevel, om betaling van een schuld af te dwingen.
Executoriale titel
Een executoriale titel is een officieel document dat een schuldeiser het recht geeft om een vordering af te dwingen via dwangmaatregelen, zoals beslag.
Exequatur
Een exequatur is een uitspraak van de Nederlandse rechter waarmee een buitenlands vonnis of arbitrale uitspraak uitvoerbaar wordt verklaard in Nederland.
Exhibitieplicht
De wettelijke verplichting om op verzoek van de wederpartij bepaalde bescheiden te overleggen in een civiele procedure.
Exitgesprek
Gesprek met een vertrekkende werknemer over de redenen van vertrek en ervaringen.
Exoneratiebeding
Een exoneratiebeding is een contractuele clausule waarmee de aansprakelijkheid van een partij voor schade of tekortkomingen wordt uitgesloten dan wel beperkt.
Exoneratieclausule
Contractueel beding waarmee aansprakelijkheid wordt uitgesloten of beperkt.
Expertise
Deskundig onderzoek ter vaststelling van feiten of schade.
Expertisebureau
Bedrijf dat deskundigenonderzoek verricht, met name bij verzekeringsschade.
Exploitatie
Het commercieel gebruik of beheer van een zaak, recht of onderneming.
Exploitatiekosten
Kosten verbonden aan het dagelijks gebruik en onderhoud van een onroerend goed of onderneming.
Exploitatieovereenkomst
Een exploitatieovereenkomst is een contract waarbij de rechthebbende een ander het recht verleent om een intellectueel eigendomsrecht of werk commercieel te exploiteren.
Exploitatierecht
Het exploitatierecht is het exclusieve recht van de auteur of rechthebbende om een werk commercieel te exploiteren, bijvoorbeeld door verveelvoudiging, openbaarmaking of licentieverlening.
Exploitatieschade
Exploitatieschade is de vermogensschade die bestaat uit gederfde inkomsten of winsten doordat de benadeelde een zaak of recht niet (volledig) heeft kunnen exploiteren.
Exploot
Een exploot is een officieel document dat door een gerechtsdeurwaarder wordt opgesteld en betekend aan een partij in een juridische procedure.
Externe betrekkingen (EU)
Het buitenlands beleid en de internationale betrekkingen van de Europese Unie.
Heeft u juridisch advies nodig?
Plan een gratis adviesgesprek met een van onze specialisten