Juridisch Woordenboek

Uitleg van veelgebruikte juridische termen

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

V

155 termen

Ongerechtvaardigde verrijking

Vermogensvermeerdering van een partij ten koste van een andere zonder rechtsgrond.

Vacatio legis

Vacatio legis is de periode tussen de afkondiging van een wet en het moment waarop die wet in werking treedt.

Vaderschapsactie

Gerechtelijke procedure tot vaststelling of ontkenning van het vaderschap.

Vaderschapsonderzoek

Onderzoek, meestal via DNA-test, om het biologisch vaderschap vast te stellen.

Vakantiedag

Een vakantiedag is een doorbetaalde vrije dag waarop de werknemer geen arbeid hoeft te verrichten, als onderdeel van het wettelijk of contractueel vastgelegde verlof.

Vakantiedagen

Wettelijk recht van de werknemer op doorbetaalde vrije dagen.

Vakantiegeld

Vakantiegeld is een jaarlijkse extra uitkering die werknemers ontvangen bovenop hun salaris, doorgaans ter hoogte van 8% van het bruto jaarsalaris, bedoeld als tegemoetkoming in vakantiekosten.

Valsheid in geschrifte

Valsheid in geschrifte is het opzettelijk vervalsen van een geschrift dat tot bewijs kan dienen of het gebruiken van een dergelijk vals geschrift.

Vastgoedbeheer

Het beheren en exploiteren van onroerend goed namens de eigenaar.

Vastgoedschade

Vastgoedschade is schade aan onroerend goed, zoals gebouwen of grond, die de waarde of bruikbaarheid vermindert.

Vaststellingsovereenkomst

Een vaststellingsovereenkomst is een overeenkomst waarbij partijen een onzeker of betwistbaar rechtsgevolg vaststellen om een geschil te beëindigen of te voorkomen.

Veiling

Een veiling is een openbare verkoop waarbij goederen of onroerend goed aan de hoogste bieder worden verkocht.

Venire contra factum proprium is een rechtsbeginsel dat een partij verbiedt in strijd te handelen met haar eigen eerdere gedragingen of verklaringen waarop de wederpartij gerechtvaardigd heeft vertrouwd.

Vennootschap onder firma

Een vennootschap onder firma (VOF) is een samenwerkingsvorm zonder rechtspersoonlijkheid waarbij twee of meer personen onder een gemeenschappelijke naam een onderneming drijven en hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de schulden.

Vennootschappelijk belang

Het vennootschappelijk belang is het belang van de vennootschap als zelfstandige rechtspersoon, dat prevaleert boven de belangen van individuele aandeelhouders of bestuurders.

Verbalisant

Opsporingsambtenaar die een proces-verbaal opmaakt van een strafbaar feit.

Verbalisant

Een verbalisant is een ambtenaar die bevoegd is tot het opmaken van een proces-verbaal, zoals een politieagent of andere opsporingsambtenaar.

Verbetertraject

Formeel traject om een werknemer de kans te geven disfunctioneren te verbeteren.

Verbeurdverklaring

Strafrechtelijke maatregel waarbij voorwerpen die met het strafbare feit verband houden worden ontnomen.

Verbintenis

Rechtsbetrekking waarbij de ene partij een prestatie verschuldigd is aan de andere.

Verbintenissenrecht

Het verbintenissenrecht is het deel van het burgerlijk recht dat de totstandkoming, inhoud en nakoming van verbintenissen tussen partijen regelt.

Verblijfplaats

De feitelijke plaats waar een persoon verblijft of woont.

Verblijfplaatsbepaling

Rechterlijke beslissing over de woonplaats van een minderjarig kind bij gescheiden ouders.

Verbod op staatssteun

EU-verbod op overheidsbijdragen die de mededinging verstoren.

Verbod van vooringenomenheid

Verplichting van bestuursorganen om beslissingen onbevooroordeeld te nemen.

Verborgen gebrek

Een verborgen gebrek is een niet-zichtbaar of onbekend defect in een gekocht goed dat de koper bij normale inspectie niet heeft ontdekt.

Verdachte

Persoon ten aanzien van wie een redelijk vermoeden van schuld aan een strafbaar feit bestaat.

Verdediging

Het recht van de verdachte om zich te verweren tegen strafrechtelijke beschuldigingen.

Verdeling

Toedeling van gemeenschappelijke goederen aan de afzonderlijke deelgenoten.

Verdeling erfenis

De toedeling van nalatenschapsgoederen aan de erfgenamen.

Verdrag

Schriftelijke overeenkomst tussen staten of internationale organisaties naar internationaal recht.

Verdragsstaat

Staat die partij is bij een internationaal verdrag.

Verdragswijziging EU

Procedure voor het wijzigen van de verdragen van de Europese Unie.

Vereenzelviging

Vereenzelviging is het gelijkstellen van een rechtspersoon met de achterliggende natuurlijke persoon, waardoor persoonlijke aansprakelijkheid kan ontstaan.

Vereffenaar

Een vereffenaar is de door de rechter of testamentair benoemde persoon die de boedel van een overledene of failliete rechtspersoon liquideert en afwikkelt.

Vereffening

Vereffening is het proces waarbij de bezittingen en schulden van een nalatenschap worden afgehandeld om de overgebleven goederen te verdelen onder de erfgenamen.

Vereffeningsprocedure

Procedure voor het afwikkelen van de boedel van een nalatenschap of ontbonden rechtspersoon.

Vereniging

Een vereniging is een rechtspersoon die door leden wordt opgericht om een gemeenschappelijk, ideëel doel na te streven zonder winstoogmerk.

Vereniging van eigenaren

Een vereniging van eigenaren (VvE) is een verplichte rechtspersoon waarin eigenaren van appartementsrechten in een gebouw zijn verenigd om het beheer en onderhoud van gemeenschappelijke gedeelten te regelen.

Verevening

De verdeling van pensioenrechten tussen ex-echtgenoten bij scheiding.

Vergaderrecht

Recht van aandeelhouders of certificaathouders om de algemene vergadering bij te wonen.

Vergewisplicht

De vergewisplicht is de wettelijke verplichting om voorafgaand aan een handeling of besluit bepaalde feiten of omstandigheden te controleren en vast te stellen.

Vergoeding

Financiële tegemoetkoming voor geleden schade, kosten of gemiste inkomsten.

Vergoeding affectieschade

Vergoeding voor het verdriet van naasten bij ernstig letsel of overlijden van een dierbare.

Vergunning

Toestemming van een overheidsorgaan om een bepaalde activiteit te verrichten.

Verhinderdata

Opgave van data waarop procespartijen of hun advocaten niet beschikbaar zijn voor zittingen.

Verhoor

Ondervraging van een verdachte, getuige of deskundige door politie of rechter.

Verhoorprotocol

Vastgelegde regels en richtlijnen voor het horen van verdachten en getuigen.

Verhuurmakelaars

Makelaars die bemiddelen bij de verhuur van onroerend goed.

Verhuurvergunning

Gemeentelijke vergunning vereist voor het verhuren van bepaalde woningen.

Verificatie vordering

Het onderzoek of een in faillissement ingediende vordering juist en rechtmatig is.

Verificatievergadering

Vergadering in faillissement waar de ingediende vorderingen worden onderzocht.

Verjaring

Verjaring is het rechtsgevolg waarbij een vordering of strafvervolging na het verstrijken van een wettelijke termijn niet meer kan worden ingesteld of uitgeoefend.

Verjaringstermijn

De wettelijke termijn waarbinnen een rechtsvordering moet worden ingesteld.

Verkeerde been

Het misleiden van een partij in een procedure waardoor deze benadeeld wordt.

Verkeersaansprakelijkheid

Aansprakelijkheid voor schade veroorzaakt door een verkeersongeval.

Verkeersboete

Geldboete opgelegd voor een verkeersovertreding.

Verkeersongeval

Onvoorziene gebeurtenis in het verkeer met schade aan personen of zaken.

Verkiezingen

Procedure waarbij burgers hun vertegenwoordigers kiezen.

Verklaring derdenbeslag

Verklaring van een derde over wat hij aan de beslagdebiteur verschuldigd is.

Verklaring van erfrecht

Een verklaring van erfrecht is een notariële akte waarin wordt vastgelegd wie de erfgenamen zijn en welke bevoegdheden zij hebben ten aanzien van de nalatenschap.

Verklaring van geen bezwaar

Verklaring dat tegen een voorgenomen handeling geen bezwaar bestaat.

Verklaring van waardeloosheid

Rechterlijke verklaring dat een hypothecaire inschrijving haar waarde heeft verloren.

Verklaring voor recht

Rechterlijke uitspraak die een rechtsverhouding of rechtsfeit vaststelt zonder veroordeling.

Verknochtheid

Eigenschap van een goed dat zo nauw met een echtgenoot verbonden is dat het buiten de gemeenschap valt.

Verkoop op afstand

Koopovereenkomst gesloten zonder gelijktijdige fysieke aanwezigheid van partijen.

Verkoper

Partij die zich verbindt een zaak te leveren in ruil voor een koopprijs.

Verkrijgende verjaring

Verkrijgende verjaring is de wijze van eigendomsverkrijging waarbij een bezitter na verloop van een wettelijke termijn eigenaar wordt van een zaak.

Verlies van arbeidsvermogen

Schadepost bestaande uit het niet meer kunnen werken of minder kunnen verdienen door letsel.

Verlies zelfwerkzaamheid

Schadepost voor het niet meer zelf kunnen uitvoeren van huishoudelijke en andere taken.

Verlofdagen

Wettelijk of contractueel recht op vrije dagen voor specifieke omstandigheden.

Vermeerdering van eis

Wijziging van de vordering door verhoging van het gevorderde bedrag of toevoeging van onderdelen.

Verminderde belastbaarheid

Medisch vastgestelde beperking in het vermogen om werk te verrichten.

Verminderde verdiencapaciteit

Vermindering van het vermogen om inkomen te genereren als gevolg van letsel of ziekte.

Vermindering van eis

Wijziging van de vordering door verlaging van het gevorderde bedrag.

Vermissing

Het verdwijnen van een persoon wiens verblijfplaats onbekend is.

Vermogensmisdrijf

Strafbaar feit gericht tegen het vermogen van een ander.

Vermogenspositie

De financiële toestand van een persoon of rechtspersoon qua bezittingen en schulden.

Vermogensrecht

Vermogensrecht is het deel van het burgerlijk recht dat de regels bevat over rechten en verplichtingen met betrekking tot het vermogen van personen en rechtspersonen.

Vermogensschade

Vermogensschade is de financiële schade die een benadeelde lijdt door een vermindering van zijn vermogen, zoals herstelkosten, gederfde inkomsten of waardevermindering.

Vernietigbaarheid

De mogelijkheid om een rechtshandeling door een beroep op een wilsgebrek te vernietigen.

Vernietiging besluit

Het ongedaan maken van een bestuursrechtelijk besluit door de rechter of hoger bestuursorgaan.

Vernietiging pauliana

Vernietiging van een rechtshandeling die schuldeisers benadeelt.

Verordening

Algemeen verbindend voorschrift vastgesteld door een vertegenwoordigend orgaan.

Verordening (EU)

Rechtstreeks toepasselijk en verbindend wetgevingsinstrument van de Europese Unie.

Verpanding

Verpanding is het vestigen van een pandrecht op roerende zaken of vorderingen als zekerheid voor de nakoming van een verbintenis.

Verpanding aandelen

Verpanding van aandelen is het vestigen van een pandrecht op aandelen in een vennootschap als zekerheid voor een vordering. De pandhouder krijgt daarmee het recht de aandelen te executeren bij wanbetaling.

Verpleging

Medische verzorging en ondersteuning bij ziekte of letsel.

Verplichtingen

Rechtens afdwingbare handelingen die een partij jegens een andere partij moet verrichten.

Verrekenbeding

Beding in huwelijkse voorwaarden over de verrekening van vermogen bij einde huwelijk.

Verrekening

Verrekening is het tegen elkaar wegstrepen van wederzijdse, opeisbare vorderingen tussen dezelfde partijen, waardoor die vorderingen tot het gemeenschappelijke bedrag tenietgaan.

Verschoningsrecht

Het verschoningsrecht is het recht van bepaalde beroepsbeoefenaars om te weigeren getuigenis af te leggen over vertrouwelijke informatie die hun in hun professionele hoedanigheid is toevertrouwd.

Verslag

Een verslag is een schriftelijke weergave van feiten, bevindingen of besprekingen, bijvoorbeeld een proces-verbaal of een deskundigenrapport.

Verstek

Verstek is de situatie waarin een gedaagde partij niet verschijnt of niet reageert op de dagvaarding, waardoor de rechter een verstekvonnis kan wijzen.

Verstekvonnis

Een verstekvonnis is een rechterlijke uitspraak waarbij de vordering van de eiser wordt toegewezen omdat de gedaagde niet is verschenen of geen verweer heeft gevoerd.

Vertegenwoordigingsbevoegdheid

De bevoegdheid van een persoon of orgaan om een rechtspersoon in rechtshandelingen te vertegenwoordigen en daaraan te binden.

Vertragingsschade

Vertragingsschade is de schade die een partij lijdt doordat de wederpartij een contractuele prestatie te laat verricht.

Vertrekpremie

Een vertrekpremie is een financiële vergoeding die een werkgever betaalt aan een werknemer bij beëindiging van het dienstverband, vaak als compensatie voor het verlies van de baan.

Verwatering

Verwatering is het afnemen van het relatieve aandelenbelang, de zeggenschap of de winstrechten van bestaande aandeelhouders door uitgifte van nieuwe aandelen.

Verweer

Verweer is het reageren op een vordering of beschuldiging in een juridische procedure door tegenargumenten aan te voeren.

Verweerschrift

Een verweerschrift is het schriftelijke document waarin de gedaagde partij in een civiele procedure reageert op de vordering van de eiser en zijn verdediging uiteenzet.

Verwerping

Het afwijzen van een nalatenschap door een erfgenaam

Verworven recht

Een verworven recht is een recht dat een persoon heeft verkregen op grond van geldende wetgeving en dat in beginsel niet met terugwerkende kracht kan worden ontnomen door latere regelgeving.

Verzekering

Overeenkomst tot uitkering bij onzeker voorval tegen premiebetaling

Verzekeringsgeneeskunde

Medisch specialisme gericht op beoordeling van arbeidsongeschiktheid

Verzekeringsovereenkomst

Een verzekeringsovereenkomst is een overeenkomst waarbij de verzekeraar zich tegen premiebetaling verbindt tot het doen van uitkeringen.

Verzekeringsplicht

Wettelijke verplichting om bepaalde verzekeringen af te sluiten

Verzending

Het toezenden van stukken of goederen, vaak bepalend voor termijnen

Verzet

Verzet is het rechtsmiddel waarmee een bij verstek veroordeelde partij opkomt tegen het vonnis om alsnog verweer te voeren.

Verzet (faillissement)

Rechtsmiddel tegen een bij verstek uitgesproken faillietverklaring

Verzetdagvaarding

Een verzetdagvaarding is een dagvaarding waarmee een gedaagde verzet instelt tegen een verstekvonnis. Hiermee wordt de procedure heropend zodat alsnog verweer kan worden gevoerd.

Verzetprocedure

Een verzetprocedure is de wettelijke mogelijkheid voor een gedaagde om tegen een verstekvonnis op te komen door middel van een verzetdagvaarding.

Verzoekschrift

Een verzoekschrift is een formeel schriftelijk document waarmee een partij de rechter of een bestuursorgaan verzoekt om een bepaalde beslissing te nemen.

Verzoening

Verzoening is het herstellen van de relatie tussen partijen na een conflict, vaak via bemiddeling of mediation.

Verzuim

Verzuim is de situatie waarin een schuldenaar in gebreke blijft met de nakoming van een verbintenis, meestal na een ingebrekestelling.

Verzuimbegeleiding

Maatregelen om ziekteverzuim te beperken en re-integratie te bevorderen

Vestigingsfase

Periode waarin een onderneming wordt opgericht

Veto

Een veto is het recht van een partij om een voorstel of besluit te blokkeren, vaak vastgelegd in een overeenkomst of statuten.

Vexatoir beslag

Vexatoir beslag is een beslag dat wordt gelegd met het oogmerk de schuldenaar te hinderen of te schaden, zonder dat een redelijk verhaalsbelang bestaat.

Vi coactus

Vi coactus betekent 'onder dwang' of 'door geweld gedwongen'. Het verwijst naar een rechtshandeling die onder fysieke of psychische dwang is verricht, waardoor de geldigheid kan worden aangetast.

Vice versa

Vice versa is een Latijnse uitdrukking die 'omgekeerd' of 'andersom' betekent. In juridische teksten geeft het aan dat een regel of verplichting ook in de omgekeerde situatie geldt.

Vijandige overname

Een vijandige overname is een poging van een onderneming om een ander bedrijf over te nemen zonder instemming van het bestuur of de raad van commissarissen van de doelvennootschap.

Vis maior

Vis maior, ook wel overmacht genoemd, is een onvoorziene gebeurtenis buiten de wil van een partij die de nakoming van een verbintenis onmogelijk maakt.

Visum

Een visum is een officiële toestemming om een land binnen te komen, er te verblijven of er doorheen te reizen.

Voeging

Voeging is de vrijwillige toetreding van een derde tot een aanhangig civiel geding om zijn belangen te beschermen.

Volenti non fit iniuria

Volenti non fit iniuria is een Latijns rechtsbeginsel dat inhoudt dat geen onrecht wordt begaan jegens iemand die vrijwillig en geïnformeerd instemt met de handeling die anders als onrechtmatig zou gelden.

Volmacht

Een volmacht is een machtiging waarbij de volmachtgever een ander de bevoegdheid verleent om namens hem rechtshandelingen te verrichten.

Voogd

Een voogd is een door de rechter aangewezen persoon die het gezag uitoefent over een minderjarige wiens ouders daartoe niet in staat zijn.

Voogdij

Gezag over een minderjarige door een niet-ouder

Voorarrest

Vrijheidsbeneming van verdachte vóór de inhoudelijke behandeling

Voordeelstoerekening

Voordeelstoerekening houdt in dat voordelen die het slachtoffer door de schadeveroorzakende gebeurtenis heeft genoten, in mindering worden gebracht op de schadevergoeding.

Voorgeleiden

Het brengen van een verdachte voor de rechter-commissaris

Voorkeursrecht

Een voorkeursrecht is een recht waarbij de begunstigde als eerste in de gelegenheid wordt gesteld een goed te kopen als de eigenaar tot verkoop overgaat.

Voorlopig getuigenverhoor

Een voorlopig getuigenverhoor is een procedure waarbij getuigen op verzoek van een partij al vóór de bodemprocedure door de rechter kunnen worden gehoord om bewijs te verzamelen of veilig te stellen.

Voorlopig gezag

Voorlopig gezag is een tijdelijke maatregel waarbij de rechter het gezag over een minderjarige voorlopig toewijst.

Voorlopige hechtenis

Voorlopige hechtenis is de vrijheidsbeneming van een verdachte in afwachting van de behandeling van zijn strafzaak.

Voorlopige surseance

Tijdelijke opschorting van betalingsverplichtingen door de rechtbank

Voorrang EU-recht

Voorrang van EU-recht betekent dat het Europees recht boven het nationale recht van de lidstaten gaat bij strijdigheid.

Voortgezette handeling

Een voortgezette handeling is een reeks strafbare feiten die als één geheel worden beschouwd vanwege hun onderlinge samenhang.

Voorwaardelijke ontbinding arbeidsovereenkomst

De voorwaardelijke ontbinding van een arbeidsovereenkomst is een ontbinding door de kantonrechter die pas effect heeft als aan een of meer gestelde voorwaarden is voldaan.

Voorwaardelijke straf

Straf die niet wordt uitgevoerd tenzij voorwaarden worden geschonden

Voorwaardelijke verbintenis

Een voorwaardelijke verbintenis is een verplichting die pas ontstaat of tenietgaat als een toekomstige onzekere gebeurtenis zich voordoet.

Voorzitter

Persoon die een vergadering of zitting leidt

Vormerkung

Een Vormerkung is een voorlopige aantekening in het Duitse Grundbuch die een toekomstige vordering prioriteit verleent.

Vragenrecht

Recht om vragen te stellen aan bestuur of regering

Vrije nieuwsgaring

Vrije nieuwsgaring is het recht van journalisten om informatie te verzamelen en nieuws te maken zonder ongerechtvaardigde inmenging van overheid of derden.

Vrije sector

Huurwoningen met huurprijs boven de liberalisatiegrens

Vrijheidsbenemende maatregel

Een vrijheidsbenemende maatregel is een door de rechter opgelegde maatregel waarbij iemand zijn vrijheid wordt ontnomen, zoals tbs of plaatsing in een inrichting.

Vrijspraak

Vrijspraak is het oordeel van de rechter dat niet bewezen is dat de verdachte het ten laste gelegde feit heeft begaan.

Vrijstelling mededinging

Een vrijstelling van mededingingsregels staat bepaalde overeenkomsten toe die normaal verboden zouden zijn onder het mededingingsrecht.

Vrijwaring

Vrijwaring is een contractuele verplichting waarbij de ene partij de andere partij vrijwaart tegen aanspraken, schade of kosten die voortvloeien uit bepaalde feiten of handelingen. De vrijwarende partij compenseert de andere partij voor eventuele claims van derden of eigen schade.

Heeft u juridisch advies nodig?

Plan een gratis adviesgesprek met een van onze specialisten

Gratis adviesgesprek Of bel direct: 070 4500 300