Juridisch Woordenboek
Uitleg van veelgebruikte juridische termen
O
175 termenOR-lid
Gekozen lid van de ondernemingsraad met speciale wettelijke bescherming.
Obductie
Het medisch onderzoek van een overledene ter vaststelling van de doodsoorzaak.
Obiter dictum
Een obiter dictum is een rechterlijke overweging in een vonnis die niet noodzakelijk is voor de beslissing van het geschil. Het heeft geen bindende precedentwerking.
Obligatie
Een verhandelbaar schuldbewijs uitgegeven door een overheid of onderneming.
Observatieperiode
Een periode waarin een situatie wordt geobserveerd alvorens een beslissing te nemen.
Observator
Een observator is een opsporingsambtenaar die in het kader van een opsporingsonderzoek stelselmatig observaties uitvoert om informatie te verzamelen over personen of situaties.
Octrooi
Een exclusief recht op een uitvinding verleend door de overheid.
Octrooi-inbreuk
Het ongeoorloofd gebruik van een geoctrooieerde uitvinding.
Octrooiaanvraag
Het verzoek aan een octrooiverlenende instantie om een octrooi te verlenen.
Octrooibureau
De instelling die verantwoordelijk is voor het verlenen en registreren van octrooien.
Octrooihouder
De rechthebbende op een verleend octrooi.
Octrooirecht
Octrooirecht is het rechtsgebied dat de exclusieve bescherming regelt van technische uitvindingen door middel van octrooien, waardoor de houder anderen kan verbieden de uitvinding zonder toestemming te gebruiken.
Offerte
Een aanbod om onder bepaalde voorwaarden een overeenkomst aan te gaan.
Officier van justitie
De magistraat die namens het openbaar ministerie strafzaken vervolgt.
Officieuze tekst
Een niet-bindende versie van een wettekst of document.
Omgangsregeling
De regeling voor het contact tussen een kind en de niet-verzorgende ouder.
Omgekeerde discriminatie
De situatie waarin eigen onderdanen nadeliger worden behandeld dan EU-onderdanen.
Omgevingsvergunning
De vergunning voor activiteiten die invloed hebben op de fysieke leefomgeving.
Omissie
Het nalaten van een handeling die rechtens vereist is.
Omkeringsregel
De omkeringsregel is een bewijsregel in het Nederlandse aansprakelijkheidsrecht waarbij de bewijslast voor causaal verband wordt omgekeerd als een norm is geschonden die strekt tot voorkoming van de schade.
Omkeringsregel aansprakelijkheid
De bewijsregel die het causaal verband aanneemt bij schending van een specifieke veiligheidsnorm.
Omslagstelsel
Een financieringsstelsel waarbij lopende uitkeringen worden betaald uit lopende premies.
Onafhankelijkheid EU
Het beginsel dat EU-instellingen onafhankelijk functioneren van de lidstaten.
Onbehoorlijk bestuur
Onbehoorlijk bestuur is het handelen of nalaten van een bestuurder dat in strijd is met de redelijke eisen van zorgvuldigheid en deskundigheid bij het besturen van een rechtspersoon.
Onbevoegdheid
Het ontbreken van de bevoegdheid van een rechter of bestuursorgaan om een zaak te behandelen.
Onder pari
Onder pari betekent dat een effect, zoals een aandeel of obligatie, wordt uitgegeven of verhandeld tegen een lagere prijs dan de nominale waarde.
Onderaanneming
Het uitbesteden van een deel van een aangenomen werk aan een derde partij.
Onderbewindstelling
De rechterlijke maatregel waarbij het vermogen van een persoon onder beheer wordt gesteld.
Ondercuratelestelling
De rechterlijke maatregel waardoor een meerderjarige handelingsonbekwaam wordt.
Onderhandeling
Het proces van overleg tussen partijen om tot een overeenkomst te komen.
Onderhandse akte
Een onderhandse akte is een door partijen zelf opgesteld en ondertekend document waarin een rechtshandeling wordt vastgelegd, zonder tussenkomst van een notaris.
Onderhandse verkoop
De verkoop van een goed buiten een openbare veiling om.
Onderhoudstermijn
De onderhoudstermijn is de contractueel vastgelegde periode na oplevering waarin de aannemer verplicht is gebreken te herstellen en onderhoud uit te voeren aan het opgeleverde werk.
Onderhoudsverplichting
De wettelijke verplichting om bij te dragen in het levensonderhoud van een ander.
Onderhoudsverzoek
Een verzoek aan de rechter tot vaststelling of wijziging van alimentatie.
Onderhuur
De verhuur van een gehuurde zaak door de huurder aan een derde.
Onderlinge waarborgmaatschappij
Een onderlinge waarborgmaatschappij is een rechtspersoon zonder aandelenkapitaal waarin leden elkaar wederzijds verzekeren tegen bepaalde risico's.
Ondernemingskamer
De Ondernemingskamer is een bijzondere kamer van het Gerechtshof Amsterdam die gespecialiseerd is in ondernemingsrechtelijke geschillen.
Ondernemingsraad
De ondernemingsraad is een wettelijk orgaan dat de belangen van werknemers in een onderneming behartigt en overleg voert met de werkgever over beslissingen die het personeel raken.
Onderpand
Een zaak die als zekerheid dient voor de nakoming van een verbintenis.
Onderscheidend vermogen
Het vermogen van een teken om waren of diensten van een onderneming te onderscheiden van die van andere ondernemingen.
Ondertekening
Het plaatsen van een handtekening ter bevestiging van een document of rechtshandeling.
Ondertoezichtstelling
Een kinderbeschermingsmaatregel waarbij een gezinsvoogd wordt benoemd.
Ondertoezichtstelling (OTS)
Kinderbeschermingsmaatregel waarbij een gezinsvoogd toezicht houdt op de opvoeding.
Onderverzekering
De situatie waarin de verzekerde waarde lager is dan de werkelijke waarde van het verzekerde object.
Ondervragingsrecht
Het recht van de verdachte om getuigen te ondervragen.
Onderzoekskosten
De kosten die worden gemaakt voor het onderzoek naar de omvang of oorzaak van schade.
Onderzoeksplicht
De verplichting van een partij om zelfstandig onderzoek te verrichten naar feiten en omstandigheden die relevant zijn voor het aangaan van een overeenkomst.
Oneerlijke handelspraktijk
Een oneerlijke handelspraktijk is een misleidende of agressieve handelspraktijk van een ondernemer jegens consumenten die in strijd is met de professionele toewijding en het economische gedrag van de gemiddelde consument kan beïnvloeden.
Ongedaanmakingsverbintenis
Een ongedaanmakingsverbintenis is de wettelijke verplichting om prestaties die zijn verricht op grond van een overeenkomst die wordt vernietigd of ontbonden, terug te draaien en de situatie te herstellen.
Ongeoorloofde reproductie
Het zonder toestemming verveelvoudigen van een auteursrechtelijk beschermd werk.
Ongerechtvaardigde verrijking
Ongerechtvaardigde verrijking is een rechtsfiguur waarbij iemand zonder rechtsgrond voordeel heeft verkregen ten koste van een ander, die daardoor een vordering tot vergoeding krijgt.
Ongeschreven zorgvuldigheidsnorm
Een niet in de wet vastgelegde norm voor zorgvuldig handelen in het maatschappelijk verkeer.
Onherroepelijk
Een besluit of uitspraak waartegen geen gewoon rechtsmiddel meer openstaat.
Onherroepelijk vonnis
Een rechterlijke uitspraak waartegen geen gewoon rechtsmiddel meer openstaat.
Onkostenvergoeding
De vergoeding van door een werknemer gemaakte kosten ten behoeve van de werkgever.
Onrechtmatig
Onrechtmatig betekent handelen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht of een ongeschreven zorgvuldigheidsnorm, waardoor schade ontstaat waarvoor aansprakelijkheid kan volgen.
Onrechtmatige daad
een handeling die inbreuk maakt op iemands recht, in strijd is met een wettelijke plicht, of indruist tegen de maatschappelijke zorgvuldigheid, en waardoor schade ontstaat die de dader moet vergoeden.
Onregelmatige opzegging
Onregelmatige opzegging is de beëindiging van een arbeidsovereenkomst waarbij de wettelijke of contractuele opzegregels, zoals de opzegtermijn of procedure, niet worden nageleefd.
Onregelmatigheidstoeslag
Een toeslag op het loon voor het werken op onregelmatige tijden.
Onroerend goed
Grond en de daarmee duurzaam verbonden gebouwen en werken.
Onroerende zaak
Een onroerende zaak is een onroerend goed zoals grond, gebouwen en andere met de grond verbonden zaken die niet zonder schade kunnen worden verplaatst.
Ontbindende voorwaarde
Een ontbindende voorwaarde is een beding in een overeenkomst dat de rechtsgevolgen automatisch beëindigt wanneer een bepaalde gebeurtenis zich voordoet.
Ontbinding
Ontbinding is het beëindigen van een overeenkomst of rechtspersoon op grond van een tekortkoming of wettelijke grond.
Ontbindingsverzoek
Een ontbindingsverzoek is een verzoek aan de kantonrechter om een arbeidsovereenkomst te beëindigen. Het wordt ingediend wanneer voortzetting van de arbeidsrelatie niet langer mogelijk of wenselijk is.
Onteigening
De gedwongen eigendomsontneming door de overheid ten behoeve van het algemeen belang.
Ontheffing
Een besluit waarmee een uitzondering wordt gemaakt op een wettelijk verbod of gebod.
Ontheffing gezag
De rechterlijke maatregel waarbij een ouder wordt ontheven van het gezag over een kind.
Onthoudingsverklaring
Een onthoudingsverklaring is een schriftelijke verklaring waarin een partij zich formeel verbindt om zich te onthouden van bepaalde handelingen, zoals concurrentie of het gebruik van vertrouwelijke informatie.
Ontkenning vaderschap
De rechterlijke procedure om het juridische vaderschap te weerleggen.
Ontruiming
Het gedwongen verlaten van een onroerende zaak op last van de rechter of verhuurder.
Ontruimingsaanzegging
Een ontruimingsaanzegging is een formele schriftelijke mededeling van de verhuurder aan de huurder om de gehuurde woning of bedrijfsruimte te ontruimen en te verlaten.
Ontruimingsbescherming
Ontruimingsbescherming is de wettelijke waarborg in het huurrecht die huurders van woonruimte beschermt tegen gedwongen vertrek zonder voorafgaande rechterlijke uitspraak.
Ontslag
Ontslag is de beëindiging van een arbeidsovereenkomst door de werkgever of werknemer.
Ontslag bestuurder
De beëindiging van de benoeming van een bestuurder van een rechtspersoon.
Ontslag op staande voet
Ontslag op staande voet is de onmiddellijke beëindiging van de arbeidsovereenkomst door de werkgever of werknemer wegens een dringende reden, zonder inachtneming van de opzegtermijn of toestemming van het UWV.
Ontslag van instantie
Ontslag van instantie is een rechterlijke uitspraak waarbij de vordering van de eiser wordt afgewezen zonder dat dit een definitief oordeel op de inhoud inhoudt.
Ontslagaanzegging
De mededeling van de werkgever aan de werknemer dat de arbeidsovereenkomst wordt beëindigd.
Ontslagbescherming
De wettelijke bescherming van werknemers tegen onterecht ontslag.
Ontslagdatum
De datum waarop de arbeidsovereenkomst eindigt na opzegging of ontbinding.
Ontslaggrond
De wettelijke reden die ten grondslag ligt aan het ontslag van een werknemer.
Ontslagprocedure
De formele procedure die moet worden gevolgd bij het ontslag van een werknemer.
Ontslagvergoeding
Een ontslagvergoeding is een financiële compensatie die een werkgever aan een werknemer betaalt bij beëindiging van de arbeidsovereenkomst.
Ontslagvergunning
De toestemming van het UWV om een arbeidsovereenkomst op te mogen zeggen.
Onttrekking aan het verkeer
De strafrechtelijke maatregel waarbij voorwerpen worden onttrokken aan het verkeer.
Ontucht
Seksuele handelingen die strafbaar zijn gesteld in het Wetboek van Strafrecht.
Ontvankelijkheid
De beoordeling of een vordering of verzoek inhoudelijk kan worden behandeld.
Ontvankelijkheid bestuursrecht
De beoordeling of een bezwaar of beroep in het bestuursrecht inhoudelijk kan worden behandeld.
Onus probandi
Onus probandi, oftewel bewijslast, is de verplichting van een procespartij om bepaalde feiten te bewijzen in een juridische procedure.
Onverbindendverklaring
De rechterlijke uitspraak dat een wettelijk voorschrift buiten toepassing moet worden gelaten.
Onverdeelde nalatenschap
Een onverdeelde nalatenschap is de boedel van een overledene die nog niet is verdeeld onder de erfgenamen. De erfgenamen zijn gezamenlijk eigenaar totdat verdeling plaatsvindt.
Onverschuldigde betaling
Een betaling die zonder rechtsgrond is verricht.
Onvoorziene omstandigheden
Onvoorziene omstandigheden zijn situaties die na het sluiten van een overeenkomst optreden en die partijen redelijkerwijs niet konden voorzien, waardoor nakoming onevenredig bezwarend wordt.
Onzekerheidsvereiste
Vereiste dat er onzekerheid bestaat over feiten of recht bij een vaststellingsovereenkomst.
Onzelfstandige woonruimte
Woonruimte die niet beschikt over eigen voorzieningen en een eigen toegang.
Onzorgvuldig handelen
Handelen in strijd met de zorgvuldigheid die in het maatschappelijk verkeer betaamt.
Oogletsel
Beschadiging van het oog als gevolg van een ongeval, mishandeling of medische fout.
Oorspronkelijkheid
Vereiste dat een werk een eigen intellectuele schepping van de maker is voor auteursrechtelijke bescherming.
Opdracht
Een opdracht is een overeenkomst waarbij de ene partij zich verbindt een dienst te verrichten voor de andere partij zonder dat sprake is van een arbeidsovereenkomst.
Opdrachtgever
De partij die een ander opdracht geeft tot het verrichten van werkzaamheden.
Open source
Software waarvan de broncode vrij beschikbaar is onder een open licentie.
Openbaar Ministerie
Het overheidsorgaan dat belast is met de vervolging van strafbare feiten.
Openbaarheid
Het beginsel dat rechtspraak en bestuur in het openbaar plaatsvinden.
Openbaarmaken
Het voor het publiek beschikbaar stellen van een werk of informatie.
Openbare orde
Fundamentele beginselen van de rechtsorde die niet door partijen terzijde kunnen worden gesteld.
Openbare register
Een openbaar register is een door de overheid bijgehouden register waarin bepaalde rechtshandelingen of feiten worden ingeschreven en dat voor iedereen toegankelijk is.
Operatie
Medische ingreep die juridisch relevant is bij aansprakelijkheid en informed consent.
Opheffing faillissement
Beëindiging van het faillissement wegens gebrek aan baten.
Opheffingskortgeding
Een opheffingskortgeding is een spoedprocedure bij de voorzieningenrechter om een conservatoir beslag op te heffen.
Opinio iuris
Opinio iuris is de overtuiging van staten dat een bepaalde gedragslijn juridisch verplicht is en niet slechts uit beleefdheid of gemak wordt gevolgd.
Opiumwet
Nederlandse wet die de productie, handel en het bezit van drugs reguleert.
Opknappen
Het opknappen of renoveren van een huurwoning en de juridische gevolgen daarvan.
Oplevering
Oplevering is het moment waarop de aannemer het voltooide werk overdraagt aan de opdrachtgever, waardoor de verantwoordelijkheid en risico's overgaan.
Opleveringsgebrek
Een opleveringsgebrek is een gebrek aan het opgeleverde werk dat bij of kort na de oplevering zichtbaar of bekend is en door de aannemer moet worden hersteld.
Opleverstaat
Document dat de staat van een gehuurde woning beschrijft bij aanvang of einde van de huur.
Opname
Opname in een ziekenhuis of instelling, juridisch relevant bij gedwongen opname.
Oprichting
Het oprichten van een rechtspersoon door middel van een notariële akte.
Oproeping
Officiële oproep om te verschijnen voor een rechtbank of vergadering.
Oproepingstermijn
De wettelijke termijn waarbinnen een oproeping moet worden gedaan.
Oproepkracht
Werknemer die alleen werkt wanneer hij door de werkgever wordt opgeroepen.
Oproepovereenkomst
Verzamelbegrip voor arbeidsovereenkomsten waarbij de omvang van de arbeid niet is vastgelegd als één vast aantal uren per periode, waaronder het nulurencontract en het min-maxcontract.
Opschortende voorwaarde
Een opschortende voorwaarde is een voorwaarde die vervuld moet zijn voordat een overeenkomst of verbintenis juridisch effect krijgt.
Opschortingsrecht
Het opschortingsrecht is de bevoegdheid van een schuldeiser om de nakoming van zijn verbintenis op te schorten zolang de wederpartij haar verplichtingen niet nakomt.
Opslagpercentage
Procentuele opslag bovenop een basisrente of tarief.
Opsporingsbevoegdheid
Wettelijke bevoegdheid van opsporingsambtenaren om strafbare feiten te onderzoeken.
Opstalaansprakelijkheid
Risicoaansprakelijkheid van de bezitter van een opstal voor schade door gebreken.
Opstalrecht
Zakelijk recht om gebouwen of werken in eigendom te hebben op andermans grond.
Opstalverzekering
Verzekering die schade aan de opstal (het gebouw) dekt.
Optie
Het recht om binnen een bepaalde termijn een overeenkomst tot stand te brengen.
Optieprotocol
Aanvullend verdrag bij een internationaal mensenrechtenverdrag.
Optierecht
Het recht om als eerste een onroerende zaak te kopen tegen vooraf vastgestelde voorwaarden.
Opvolgend werkgeverschap
Opvolgend werkgeverschap is de situatie waarin opeenvolgende arbeidsovereenkomsten bij verschillende werkgevers als één doorlopende keten worden gezien, omdat de werkzaamheden gelijk zijn en de werkgevers met elkaar verbonden zijn.
Opzegging
Eenzijdige beëindiging van een duurovereenkomst door een van de partijen.
Opzegging arbeidsovereenkomst
Opzegging van de arbeidsovereenkomst is de formele beëindiging van het dienstverband door de werkgever of werknemer via een opzegging met inachtneming van de wettelijke of contractuele opzegtermijn.
Opzegging faillissement
De mogelijkheid om overeenkomsten op te zeggen na faillietverklaring.
Opzeggingsverbod
Wettelijk verbod om een overeenkomst op te zeggen gedurende een bepaalde periode.
Opzegtermijn
De opzegtermijn is de wettelijke of overeengekomen periode die in acht moet worden genomen voordat een overeenkomst, zoals een arbeidsovereenkomst, kan worden beëindigd.
Opzegverbod
Een opzegverbod is een wettelijke bepaling die de werkgever verbiedt een arbeidsovereenkomst op te zeggen gedurende bepaalde beschermde periodes.
Opzet
De wil om een bepaald gevolg te bewerkstelligen in het strafrecht.
Opzetclausule
Clausule in een verzekeringspolis die dekking uitsluit bij opzettelijk handelen.
Opzichtclausule
Clausule in een verzekeringspolis die schade aan zaken onder opzicht uitsluit.
Orchidee-arrest
Belangrijk arrest over de reikwijdte van het eigendomsvoorbehoud.
Orderbevestiging
Schriftelijke bevestiging van een geplaatste order met de overeengekomen voorwaarden.
Organisatie
Een gestructureerd samenwerkingsverband van personen met een bepaald doel.
Orthopedisch letsel
Letsel aan het bewegingsapparaat dat kan leiden tot een schadeclaim.
Ouder-kindrelatie
De juridische en affectieve band tussen ouder en kind.
Ouderaansprakelijkheid
Aansprakelijkheid van ouders voor schade veroorzaakt door hun minderjarige kinderen.
Ouderbijdrage
Financiële bijdrage van ouders aan de kosten van jeugdhulp of kinderopvang.
Oudercontact
Het recht van een kind op contact met beide ouders, ook na scheiding.
Ouderdomsclausule
Een ouderdomsclausule is een contractuele bepaling in een koopovereenkomst voor onroerend goed waarbij de verkoper zijn aansprakelijkheid beperkt voor gebreken die voortvloeien uit de ouderdom van het pand.
Ouderlijk gezag
Het recht en de plicht van ouders om hun minderjarige kinderen te verzorgen en op te voeden.
Ouderlijke macht
Voormalige term voor het gezag van ouders over hun minderjarige kinderen.
Ouderschapsplan
Verplicht plan bij scheiding over de verzorging en opvoeding van de kinderen.
Outplacement
Begeleiding van een werknemer bij het vinden van een nieuwe baan na ontslag.
Overbedeling
Overbedeling is een situatie waarbij een erfgenaam bij de verdeling van een nalatenschap meer ontvangt dan zijn erfdeel, vaak tegen betaling aan de overige erfgenamen.
Overdracht
Overdracht is de rechtshandeling waarbij een goed of recht van de ene partij op de andere wordt overgedragen.
Overdracht van rechten
Het overdragen van subjectieve rechten van de ene rechthebbende op de andere.
Overdrachtsbeperkingen
Contractuele of wettelijke beperkingen op de overdracht van goederen of rechten.
Overeenkomst
Een overeenkomst is een meerzijdige rechtshandeling waarbij twee of meer partijen zich jegens elkaar verbinden tot een prestatie. Het is de grondslag voor contractuele verplichtingen in het Nederlandse recht.
Overeenkomst op afstand
Een overeenkomst op afstand is een overeenkomst die tot stand komt zonder dat partijen fysiek bij elkaar aanwezig zijn, bijvoorbeeld via internet of telefoon.
Overeenkomst van opdracht
Overeenkomst waarbij de opdrachtnemer zich verbindt werkzaamheden te verrichten.
Overgang van onderneming
Overgang van onderneming is de situatie waarbij een onderneming of een zelfstandig deel daarvan wordt overgedragen aan een nieuwe eigenaar, waarbij de werknemers met behoud van hun rechten en plichten automatisch overgaan.
Overheidsaansprakelijkheid
Overheidsaansprakelijkheid is de aansprakelijkheid van de overheid voor schade die voortvloeit uit onrechtmatig handelen of nalaten van overheidsorganen.
Overlast
Hinder die onrechtmatig is jegens omwonenden of huurders.
Overlijdensrisicoverzekering
Verzekering die uitkeert bij overlijden van de verzekerde binnen een bepaalde periode.
Overmacht
Overmacht is een onvoorziene en onontkoombare gebeurtenis buiten de wil van een partij waardoor nakoming van een verplichting onmogelijk wordt.
Overmachtsclausule
Contractuele bepaling die de gevolgen regelt van onvoorziene omstandigheden.
Overnamebalans
De overnamebalans is de balans die de financiële positie van een onderneming weergeeft op het moment van overdracht. Deze dient als basis voor de vaststelling of aanpassing van de overnameprijs.
Overplaatsing
Verplaatsing van een werknemer naar een andere functie, afdeling of locatie.
Overtreding
Licht strafbaar feit dat minder ernstig is dan een misdrijf.
Overtreding (strafrecht)
Strafbaar feit uit Boek 3 van het Wetboek van Strafrecht.
Overuren
Uren die een werknemer werkt boven de overeengekomen arbeidsduur.
Overval
Gewelddadige diefstal door middel van bedreiging of geweld.
Oververzekering
Situatie waarin de verzekerde waarde hoger is dan de werkelijke waarde van het verzekerde belang.
Overwerk
Arbeid verricht buiten de normale werktijden.
Heeft u juridisch advies nodig?
Plan een gratis adviesgesprek met een van onze specialisten