Juridisch Woordenboek

ROZ-model

Standaard huurovereenkomst opgesteld door de Raad voor Onroerende Zaken.

Raad van Europa

Internationale organisatie voor de bescherming van mensenrechten en democratie in Europa.

Raad van State

Hoog college van staat dat adviseert over wetgeving en bestuursgeschillen beslist.

Raad van bestuur

Het dagelijks bestuur van een vennootschap of instelling.

Raad van commissarissen

Raad voor de Kinderbescherming

Overheidsorgaan dat de belangen van kinderen beschermt in juridische procedures.

Raadkamer

Besloten zitting van de rechter voor de behandeling van bepaalde verzoeken.

Raadsman

Advocaat die een verdachte bijstaat in een strafzaak.

Raamovereenkomst

Rang van een vordering

De positie van een vordering in de rangorde van schuldeisers.

Rangorde

De volgorde waarin schuldeisers worden voldaan bij executie of faillissement.

Rangregeling

Gerechtelijke procedure om de rangorde van schuldeisers vast te stellen.

Ratificatie

Formele goedkeuring van een internationaal verdrag door een staat.

Ratio decidendi

Ratio legis

Re-integratieplicht

De verplichting van werkgever en werknemer om te werken aan terugkeer na ziekte.

Reanimatie

Medische handeling om de hartslag en ademhaling te herstellen, juridisch relevant bij wilsverklaring.

Rebus sic stantibus

Recht aan order

Recht van overpad

Rechtbank

De rechterlijke instantie die in eerste aanleg oordeelt over civiele, straf- en bestuursrechtelijke zaken.

Rechtbank (insolventie)

De rechtbank die bevoegd is om faillissementen en schuldsaneringen uit te spreken.

Rechter-commissaris (faillissement)

Rechter die toezicht houdt op het beheer en de vereffening van een faillissement.

Rechtmatige daad

Handeling die in overeenstemming is met het recht en geen onrechtmatig karakter heeft.

Rechtmatigheid

De eigenschap van een handeling of besluit om in overeenstemming te zijn met het recht.

Rechtsbijstand

Professionele juridische hulp bij het behartigen van rechtsbelangen.

Rechtsbijstand in strafzaken

Het recht op juridische bijstand door een advocaat in strafzaken.

Rechtsbijstandverzekering

Verzekering die de kosten van juridische bijstand dekt.

Rechtsbronnen

De bronnen waaruit het recht voortkomt, zoals wetgeving, verdragen en jurisprudentie.

Rechtsgebied

Een afgebakend onderdeel van het recht, zoals privaatrecht of strafrecht.

Rechtsgevolg

Rechtsgrond

Rechtshulp

Wederzijdse juridische bijstand tussen staten bij strafrechtelijke procedures.

Rechtshulpverdrag

Verdrag tussen staten over wederzijdse rechtshulp in strafzaken.

Rechtsmacht

Rechtsmiddel

Middel waarmee een partij een rechterlijke uitspraak kan aanvechten.

Rechtsmiddelen curator

De bevoegdheden van de curator om namens de boedel rechtsmiddelen in te stellen.

Rechtspersoon

Rechtspersoonlijkheid

De eigenschap waardoor een entiteit drager kan zijn van rechten en plichten.

Rechtspleging

De wijze waarop het recht door rechterlijke instanties wordt toegepast en gehandhaafd.

Rechtspraak

Het geheel van rechterlijke instanties en hun uitspraken.

Rechtstreekse werking

Het beginsel dat bepalingen van verdragen of EU-recht direct rechten verlenen aan burgers.

Rechtsverhouding

Een door het recht beheerste verhouding tussen twee of meer personen.

Rechtsverkrachting

Rechtsverwerking

Rechtszekerheid

Het beginsel dat het recht voorspelbaar, kenbaar en stabiel moet zijn.

Recidive

Het opnieuw plegen van een strafbaar feit na eerdere veroordeling.

Reclameren

Reconventie

Een tegenvordering die de gedaagde instelt tegen de eiser in dezelfde procedure.

Recreatiewoning

Woning bestemd voor recreatief verblijf en niet voor permanente bewoning.

Rectificatie

Reddingspoging

Poging om schade te beperken of een persoon in nood te hulp te komen.

Redelijk vermoeden

Vermoeden gebaseerd op feiten en omstandigheden dat een strafbaar feit is gepleegd.

Redelijke kosten

Kosten die in verhouding staan tot het doel waarvoor zij worden gemaakt.

Redelijkheid en billijkheid

Referte

Verwijzing naar een standpunt of beslissing zonder zich daarvoor of daartegen uit te spreken.

Reflexwerking

Reformatio in peius

Het verbod om in hoger beroep een slechtere uitkomst te krijgen dan in eerste aanleg.

Regiebasis

Regieovereenkomst

Register

Openbaar of officieel overzicht waarin bepaalde rechtsfeiten worden vastgelegd.

Registerplicht

Wettelijke verplichting om bepaalde gegevens in een register in te schrijven.

Registratiesysteem

Georganiseerd systeem voor het vastleggen en bewaren van gegevens.

Regres

Het recht om betaalde schadevergoeding of kosten terug te vorderen van een derde.

Regresmogelijkheid

De mogelijkheid om betaalde bedragen terug te vorderen van een medeschuldenaar.

Regresrecht

Het wettelijk recht om betaalde schadevergoeding te verhalen op de aansprakelijke partij.

Regresvordering

Rehabilitatie

Herstel van rechten en goede naam na een strafrechtelijke veroordeling.

Reisovereenkomst

Overeenkomst waarbij een reisorganisator zich verbindt een reis te verzorgen.

Rekening en verantwoording

De verplichting om rekenschap af te leggen over gevoerd beheer.

Rekening-courant

Bankrekening voor het dagelijkse betalingsverkeer.

Rekening-courant in faillissement

De behandeling van rekening-courantverhoudingen bij faillissement.

Rekest

Een verzoekschrift gericht aan een rechterlijke instantie.

Relatiebeding

Relatieve bevoegdheid

Bepaalt welke rechter binnen een bepaald rechtsgebied bevoegd is.

Relatieve competentie

De bevoegdheid van een bepaalde rechter op basis van geografische criteria.

Relativiteitsbeginsel

Relativiteitsvereiste

Vereiste dat de geschonden norm strekt tot bescherming van de gelaedeerde.

Renovatie

Ingrijpende verbetering of vernieuwing van een gebouw of woning.

Rente

Vergoeding voor het gebruik van geld gedurende een bepaalde periode.

Rentegratie

Het proces van terugkeer van een werknemer in het arbeidsproces na ziekte of arbeidsongeschiktheid.

Renvooiprocedure

Reorganisatie

Ingrijpende wijziging in de structuur of organisatie van een onderneming.

Reorganisatie in faillissement

Herstructurering van een onderneming binnen het kader van een faillissementsprocedure.

Reorganisatiewaarde

Repertorium

Register dat door een notaris of deurwaarder wordt bijgehouden van verleden akten.

Repliek

Het schriftelijk antwoord van de eiser op de conclusie van antwoord.

Reproductie

Het verveelvoudigen van een werk in het kader van het auteursrecht.

Reproductierecht

Het exclusieve recht van de maker om zijn werk te verveelvoudigen.

Reprorecht

Reputatieschade

Requisitoir

Het slotbetoog van de officier van justitie in een strafzaak.

Res

Res iudicata

Res nullius

Reservefonds

Fonds dat wordt aangehouden voor toekomstige uitgaven of onvoorziene kosten.

Reservering

Het apart zetten van gelden of middelen voor een bepaald doel.

Restitutie

Teruggave van een eerder betaald bedrag of geleverde prestatie.

Restitutierisico

Resultaatsverplichting

Verbintenis waarbij de schuldenaar een bepaald resultaat moet bereiken.

Retentie

Het recht om een zaak van een ander onder zich te houden tot een vordering is voldaan.

Retentierecht

Retentierecht in faillissement

De werking van het retentierecht bij faillissement van de schuldenaar.

Retrocessie

Revalidatie

Medische behandeling gericht op herstel van lichamelijke of geestelijke functies.

Richtlijn

EU-rechtshandeling die lidstaten verplicht een bepaald resultaat te bereiken.

Rijden onder invloed

Het besturen van een voertuig terwijl men onder invloed is van alcohol of drugs.

Rijksoverheid

De centrale overheid van het Koninkrijk der Nederlanden.

Risicoaansprakelijkheid

Aansprakelijkheid die bestaat ongeacht schuld of verwijtbaarheid.

Risicoaansprakelijkheid

Risicoaanvaarding

Het bewust aanvaarden van een risico waardoor de aansprakelijkheid kan worden beperkt.

Risicoanalyse

Systematische beoordeling van risico's en hun mogelijke gevolgen.

Risicodekking

De mate waarin een verzekering bescherming biedt tegen bepaalde risico's.

Risicopremie

Het deel van de verzekeringspremie dat de dekking van het risico vergoedt.

Risicoregeling

Roekeloosheid

Bewust onverantwoord handelen met ernstig risico op schade.

Roerende zaak

Rogatoire commissie

Verzoek van een rechter aan een buitenlandse rechter om een proceshandeling te verrichten.

Rolzitting

Zitting waarop procedurele beslissingen worden genomen in civiele zaken.

Rome I-Verordening

EU-verordening over het toepasselijk recht op contractuele verbintenissen.

Rome II-Verordening

EU-verordening over het toepasselijk recht op niet-contractuele verbintenissen.

Rompovereenkomst

Basisovereenkomst die de hoofdlijnen vastlegt voor toekomstige transacties.

Royalties

Vergoeding voor het gebruik van intellectuele eigendom of exploitatierechten.

Royement

Het doorhalen van een inschrijving in een register of het beëindigen van een lidmaatschap.

Rughernia

Een aandoening waarbij een tussenwervelschijf uitpuilt en op een zenuw drukt.

Rugklachten

Pijnklachten aan de rug die kunnen leiden tot letselschadeclaims.

Rugletsel

Lichamelijke beschadiging aan de rug als gevolg van een ongeval of incident.

Ruiling

Overeenkomst waarbij partijen zaken aan elkaar overdragen.