Juridisch Woordenboek

BBIE

Het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom, verantwoordelijk voor merk- en modelregistraties.

Baanprogramma

Een overheidsprogramma gericht op het bevorderen van werkgelegenheid.

Balans

Balansplicht

De wettelijke verplichting om een jaarlijkse balans op te stellen en te publiceren.

Balie

Bankgarantie

Bankverklaring

Battle of forms

Bedenktijd

Bedenktijd (contract)

Een wettelijke termijn waarbinnen een partij een overeenkomst kosteloos kan ontbinden.

Beding

Bedreiging

Bedrijfsaansprakelijkheid

De aansprakelijkheid van een onderneming voor schade veroorzaakt door haar activiteiten.

Bedrijfsarts

Bedrijfseconomische redenen

Financiële of organisatorische gronden voor ontslag of reorganisatie.

Bedrijfsgeheim

Vertrouwelijke bedrijfsinformatie met commerciële waarde die geheim wordt gehouden.

Bedrijfshuuradviescommissie

Bedrijfsongeval

Een ongeval dat plaatsvindt op de werkplek of tijdens werkzaamheden.

Bedrijfsovername

Het overnemen van een onderneming door koop van aandelen of activa.

Bedrijfsregels

Interne regels die de werkgever stelt voor het functioneren van de onderneming.

Bedrijfsruimte

Bedrijfsruimte 230a

Bedrijfstak-cao

Bedrijfsvoering

Het geheel van activiteiten gericht op het dagelijks functioneren van een organisatie.

Bedrog

Beeldmerk

Beenletsel

Lichamelijk letsel aan het been, relevant in het letselschaderecht.

Beginselplicht tot handhaving

Het uitgangspunt dat een bestuursorgaan verplicht is om handhavend op te treden bij overtredingen.

Begrotingsrecht (EU)

Het Europese recht dat de begroting en financiën van de EU regelt.

Begrotingswijziging

Een wijziging van de vastgestelde begroting van een overheidsorgaan.

Begunstigde

De persoon die recht heeft op een uitkering, prestatie of voordeel.

Beheersregeling

Beherend vennoot

Bekentenis

Een verklaring waarbij een partij een voor haar nadelig feit erkent.

Beklamel-norm

Bekrachtiging

Bekrachtigingsverklaring

Belanghebbende

Een persoon wiens belang rechtstreeks bij een besluit betrokken is.

Belediging

Beleidsbepaler

Een persoon die het beleid van een rechtspersoon feitelijk mede bepaalt.

Beleidsmatige toets

De beoordeling of een besluit in overeenstemming is met het geldende beleid.

Beleidsnotitie

Beleidsregel

Een door een bestuursorgaan vastgestelde regel over de uitoefening van een bevoegdheid.

Beleidsregels

Meervoud van beleidsregel; het geheel van door een bestuursorgaan vastgestelde beleidsregels.

Belet en ontstentenis

Belofte

Beloningsbeleid

Het beleid van een onderneming over de beloning van bestuurders en werknemers.

Bemiddeling

Een vorm van geschilbeslechting waarbij een neutrale derde partijen helpt een oplossing te vinden.

Bemiddelingsovereenkomst

Benadeelde

Beneficiaire aanvaarding

Benelux-merk

Een merkregistratie die bescherming biedt in Nederland, België en Luxemburg.

Benoeming

Benoemingsrecht

Het recht om bestuurders, commissarissen of andere functionarissen te benoemen.

Beoordelingsgesprek

Een periodiek gesprek waarin de werkgever het functioneren van de werknemer beoordeelt.

Beperkt recht

Beperkte aansprakelijkheid

Beperkte surseance

Een surseance van betaling die slechts voor een deel van de schulden geldt.

Beraadslaging

Het overleg van rechters over een zaak voordat zij uitspraak doen.

Bereddingskosten

Kosten gemaakt om dreigende schade te voorkomen of te beperken.

Bereddingsplicht

De verplichting van de verzekerde om maatregelen te nemen om schade te voorkomen of te beperken.

Beroep

Beroepsaansprakelijkheid

De aansprakelijkheid van een beroepsbeoefenaar voor fouten in de uitoefening van zijn beroep.

Beroepschrift

Beroepsethiek

De morele normen en gedragsregels die gelden voor een bepaald beroep.

Beroepsfout

Een fout van een beroepsbeoefenaar die niet voldoet aan de zorgvuldigheidsnorm.

Beroepsgeheim

Beroepsopleiding

Een opleiding gericht op het verwerven van kennis en vaardigheden voor een bepaald beroep.

Beroepsregels

De gedragsregels die gelden voor de uitoefening van een gereglementeerd beroep.

Beroepsregistratie

De verplichte inschrijving in een beroepsregister om een bepaald beroep te mogen uitoefenen.

Beroepsziekte

Een ziekte die is veroorzaakt door de arbeidsomstandigheden.

Beroving

Diefstal met geweld of bedreiging met geweld.

Beschermingsbewind

Beschermingsconstructie

Beschermingsomvang

De reikwijdte van de bescherming die een intellectueel eigendomsrecht biedt.

Beschikking

Beschikkingsbevoegd

Beschuldiging

Het formeel ten laste leggen van een strafbaar feit aan een persoon.

Beslag

Beslag (faillissement)

De gevolgen van faillissement voor beslagen op goederen van de gefailleerde.

Beslag (strafrecht)

Het in beslag nemen van voorwerpen in het kader van een strafrechtelijk onderzoek.

Beslagrekest

Beslagsyllabus

Besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid

Besluit

Een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan met een publiekrechtelijk rechtsgevolg.

Besluit (EU)

Een bindend rechtsinstrument van de EU gericht tot specifieke adressaten.

Besluitvorming

Het proces van het nemen van besluiten binnen een organisatie of bestuursorgaan.

Best interest of creditors

Bestek

Bestemmingsplan

Een gemeentelijk plan dat de bestemming en het gebruik van gronden regelt.

Bestendig gebruikelijk beding

Een beding dat in een bepaalde branche of verhouding zo gebruikelijk is dat het stilzwijgend deel uitmaakt van de overeenkomst.

Bestuur

Het orgaan dat belast is met het besturen van een rechtspersoon.

Bestuurder

Een persoon die formeel benoemd is als bestuurder van een rechtspersoon.

Bestuurdersaansprakelijkheid

Bestuurdersaansprakelijkheid (faillissement)

De persoonlijke aansprakelijkheid van bestuurders bij faillissement wegens onbehoorlijk bestuur.

Bestuurlijke boete

Bestuurlijke lus

Een procesrechtelijk instrument waarmee de bestuursrechter het bestuursorgaan de kans geeft een gebrek te herstellen.

Bestuursaansprakelijkheid

De aansprakelijkheid van de overheid voor onrechtmatig overheidshandelen.

Bestuursbesluit

Bestuurscompensatie

Schadevergoeding door de overheid voor rechtmatig overheidshandelen dat onevenredige schade veroorzaakt.

Bestuursdwang

Een handhavingsinstrument waarmee het bestuursorgaan zelf een overtreding beëindigt op kosten van de overtreder.

Bestuursorgaan

Een orgaan van een rechtspersoon dat krachtens publiekrecht is ingesteld.

Bestuursprocesrecht

Het procesrecht dat geldt voor geschillen tussen burger en overheid.

Bestuursrecht

Bestuursreglement

Bestuursverbod

Bestuursverslag

Het jaarlijkse verslag van het bestuur over de gang van zaken in de vennootschap.

Betaalrekening

Een rekening bij een bank die wordt gebruikt voor dagelijkse betalingstransacties.

Betalingsachterstand

Een situatie waarin een debiteur niet tijdig aan zijn betalingsverplichtingen voldoet.

Betalingsherinnering

Een schriftelijke herinnering aan een debiteur dat een factuur nog niet is betaald.

Betalingsonmacht

Betalingsregeling

Betalingstermijn

De termijn waarbinnen een factuur moet worden betaald.

Betalingsverzuim

De situatie waarin een debiteur na ingebrekestelling niet betaalt.

Betekenen

Betekening

De formele bezorging van een gerechtelijk stuk door een deurwaarder.

Betwisting vordering

Het gemotiveerd weerspreken van een vordering door de schuldenaar.

Beursvennootschap

Bevallingsverlof

Beveiligingsprocedure

Een vastgesteld protocol ter bescherming van personen, gegevens of eigendommen.

Bevestiging

Een schriftelijke of mondelinge verklaring waarmee een eerder gemaakte afspraak wordt bekrachtigd.

Bevoegd gezag

Het overheidsorgaan dat wettelijk bevoegd is om beslissingen te nemen in een bepaalde zaak.

Bevoegdheidsincident

Bevoorrechte schuldeiser

Een schuldeiser wiens vordering bij faillissement of executie voorrang heeft boven andere schuldeisers.

Bevrijdende betaling

Bewaarneming

Bewaarplicht processtukken

De wettelijke verplichting om processtukken gedurende een bepaalde periode te bewaren.

Bewijs

Bewijsaanbod

Het aanbod van een procespartij om bepaalde feiten te bewijzen door middel van bewijsmiddelen.

Bewijsbaarheid

De mate waarin een feit of stelling in een juridische procedure kan worden bewezen.

Bewijsbeslag

Bewijslast

De verplichting van een procespartij om de feiten te bewijzen waarop zij haar vordering of verweer baseert.

Bewijslastomkering

Een uitzondering op de hoofdregel van bewijslast, waarbij de bewijslast bij de wederpartij wordt gelegd.

Bewijslastverdeling

De verdeling van de bewijslast tussen de partijen in een juridische procedure.

Bewijsmiddel

Bewijsopdracht

Een beslissing van de rechter waarbij een partij wordt opgedragen bepaalde feiten te bewijzen.

Bewijsvermoeden

Een wettelijk of rechterlijk vermoeden dat een bepaald feit als bewezen aanneemt, behoudens tegenbewijs.

Bewijsvoering

Het geheel van handelingen waarmee een partij in een gerechtelijke procedure feiten aantoont.

Bewind

Bewindvoerder

Een door de rechter aangestelde persoon die het financiële beheer voert over de goederen van een ander.

Bewindvoering

Bezit

Bezitloos pandrecht

Bezoldiging

Bezwaar

Bezwaarprocedure

De procedure waarbij een belanghebbende bij een bestuursorgaan bezwaar maakt tegen een besluit.

Bezwaarschrift

Een schriftelijk document waarmee bezwaar wordt gemaakt tegen een besluit van een bestuursorgaan.

Beëdigde tolk

Een tolk die is beëdigd door de rechtbank en bevoegd is in gerechtelijke procedures.

Beëdigde vertaler

Een vertaler die is beëdigd en bevoegd om officiële vertalingen te maken.

Beëindiging huur

Het beëindigen van een huurovereenkomst door opzegging, ontbinding of wederzijds goedvinden.

Beëindiging partnerschap

Het beëindigen van een geregistreerd partnerschap of zakelijke samenwerking.

Beëindiging surseance

Het beëindigen van de surseance van betaling.

Beëindigingsclausule

Een contractueel beding dat regelt onder welke voorwaarden een overeenkomst kan worden beëindigd.

Beëindigingsovereenkomst

Een overeenkomst waarin partijen afspraken maken over de beëindiging van hun relatie.

Bijeenroeping

Bijstandsverhaal

Het terugvorderen van bijstandskosten door de gemeente op een onderhoudsplichtige.

Bijzonder verlof

Verlof dat een werknemer krijgt bij bijzondere persoonlijke omstandigheden zoals overlijden of huwelijk.

Bijzondere bijstand

Een aanvullende gemeentelijke uitkering voor noodzakelijke kosten die niet uit het reguliere inkomen kunnen worden betaald.

Bijzondere opsporingsmethoden

Opsporingsmethoden die een inbreuk maken op grondrechten en waarvoor speciale wettelijke bevoegdheden gelden.

Bijzondere rechten

Rechten die door wet of overeenkomst aan bepaalde personen of groepen worden toegekend bovenop de gewone rechten.

Bijzondere titel

Bijzondere wetgeving

Wetgeving die voor een specifiek rechtsgebied of onderwerp afwijkt van de algemene wet.

Bilateraal verdrag

Een internationaal verdrag tussen twee staten.

Billijke vergoeding

Billijkheidscorrectie

Bindend advies

Bindende offerte

Een aanbod dat de aanbieder juridisch bindt bij aanvaarding door de wederpartij.

Bindende voordracht

Blanco volmacht

Een volmacht zonder specifieke beperkingen, waardoor de gevolmachtigde vrijwel onbeperkt kan handelen.

Blijvende invaliditeit

Een blijvend lichamelijk of geestelijk letsel dat leidt tot beperking van de normale functies.

Bloedonderzoek

Een medisch onderzoek van het bloed dat in juridische context als bewijsmiddel kan dienen.

Bloedproef

Een test om het alcoholgehalte in het bloed vast te stellen, met name bij verkeersdelicten.

Bloedverwantschap

De familieband tussen personen die van dezelfde voorouder afstammen.

Blokkeringsregeling

Blokkeringsregeling BV

Een regeling in de statuten van een BV die de overdracht van aandelen beperkt.

Blote eigendom

Het eigendomsrecht zonder het recht van gebruik en vruchtgenot.

Bodembescherming

Het geheel van wettelijke maatregelen ter bescherming van de bodemkwaliteit.

Bodembeslag

Bodemprocedure

Bodemrecht

Bodemverontreiniging

De aanwezigheid van schadelijke stoffen in de bodem boven de vastgestelde normen.

Boedel

Boedelactief

Het totaal van alle bezittingen en vorderingen die tot een nalatenschap of faillissementsboedel behoren.

Boedelbijdrage

Een financiële bijdrage die aan de faillissementsboedel moet worden betaald.

Boedelcrediteur

Boedelnotaris

Een notaris die is aangewezen om de afwikkeling van een nalatenschap te begeleiden.

Boedelscheiding

Boedelschuld

Boedelverdeling

De verdeling van de goederen van een nalatenschap of gemeenschap tussen de gerechtigden.

Boedelvordering

Een vordering die na de faillietverklaring is ontstaan en die voorrang heeft op faillissementsvorderingen.

Boekhouding

Het systematisch registreren van alle financiële transacties van een onderneming.

Boekhoudplicht

Boekjaar

Boekjaar onderneming

De periode waarover een onderneming haar financiële verslaglegging opmaakt.

Boetebeding

Boetebesluit

Een besluit van een bestuursorgaan waarbij een bestuurlijke boete wordt opgelegd.

Boeteclausule

Een contractueel beding waarbij een boete verschuldigd is bij niet-nakoming van de overeenkomst.

Bona fide

Bonus-malus

Een systeem waarbij premies worden verlaagd (bonus) of verhoogd (malus) op basis van schadehistorie.

Bonusbeleid

Het beleid van een werkgever met betrekking tot het toekennen van bonussen aan werknemers.

Bonusregeling

Een regeling die de voorwaarden en criteria voor het toekennen van bonussen aan werknemers vastlegt.

Borgsom

Een geldbedrag dat als zekerheid wordt betaald voor de nakoming van verplichtingen.

Borgstelling

Borgtocht

Bouwbesluit

De Nederlandse regelgeving met technische voorschriften waaraan bouwwerken moeten voldoen.

Bouwkundige keuring

Een technisch onderzoek van de staat van een gebouw door een deskundige.

Bouwrecht

Brandbeveiliging

Het geheel van maatregelen en voorzieningen ter voorkoming en bestrijding van brand in gebouwen.

Brandveiligheid

De mate waarin een gebouw of situatie veilig is tegen het risico van brand.

Brandverzekering

Een verzekering die schade door brand aan gebouwen of inboedel dekt.

Brandwonden

Lichamelijk letsel veroorzaakt door hitte, chemicaliën of straling, relevant bij letselschadeclaims.

Brengschuld

Bronbescherming

Bruikleen

Een overeenkomst waarbij een zaak om niet in gebruik wordt gegeven aan een ander.

Bruikleenovereenkomst

Brussel-verordening

Een EU-verordening die de internationale bevoegdheid en erkenning van rechterlijke beslissingen regelt.

Bruto-inkomen

Het totale inkomen vóór aftrek van belastingen en premies.

Buitencontractuele aansprakelijkheid

Aansprakelijkheid voor schade die niet voortvloeit uit een overeenkomst maar uit onrechtmatige daad.

Buitengerechtelijke kosten

Buitengerechtelijke vernietiging

Buitengrenzen EU

De grenzen van de Europese Unie met niet-EU-landen, waar grenscontroles worden uitgevoerd.

Buitenvervolgingstelling

Een beslissing van de rechter dat er onvoldoende grond is om de verdachte te vervolgen.

Burenrecht

Burgemeester

Het hoofd van een gemeente, belast met openbare orde en veiligheid.

Burgerlijk recht

Burgerlijk wetboek

Burgerservicenummer

Een uniek persoonsnummer voor communicatie met de overheid in Nederland.