Słownik Prawniczy

CAO-loon

Wynagrodzenie z układu zbiorowego

Wynagrodzenie ustalone w układzie zbiorowym pracy.

CAR-verzekering

Ubezpieczenie od wszelkich ryzyk budowlanych

Ubezpieczenie pokrywające wszelkie ryzyka podczas budowy projektu.

Canon

Kanon

Kanon jest kościelną normą prawną lub przepisem prawa kanonicznego, regulującym wewnętrzne normy oraz organizację Kościoła rzymskokatolickiego.

Cao

Układ zbiorowy pracy

CAO to układ zbiorowy pracy zawierany między organizacjami pracodawców a organizacjami pracowników, w którym określane są warunki zatrudnienia.

Carenzperiode

Okres karencji

Okres oczekiwania na początku ubezpieczenia lub zasiłku, w którym nie przysługuje prawo do świadczenia.

Carrouselfraude

oszustwo karuzelowe

Oszustwo karuzelowe jest formą zorganizowanego oszustwa VAT, polegającą na krążeniu towarów w łańcuchu przedsiębiorstw zlokalizowanych w różnych państwach członkowskich Unii Europejskiej w celu nieuprawnionego odzyskania podatku VAT bez jego uiszczenia.

Carry back

przeniesienie wstecz

Carry back jest techniką podatkową, w ramach której straty poniesione w roku bieżącym rozlicza się z zyskami z lat poprzednich w celu uzyskania zwrotu podatku.

Cash out optie

Opcja wypłaty w gotówce

Opcja cash-out jest prawem umownym, na mocy którego strona może zamienić akcje, opcje lub udział na środki pieniężne zamiast świadczenia w naturze.

Casko

Ubezpieczenie autocasco

Ubezpieczenie komunikacyjne pokrywające szkody we własnym pojeździe.

Cassatie

Kasacja

Kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, w ramach którego Hoge Raad bada, czy sądy niższej instancji prawidłowo zastosowały prawo.

Casus

Kazus

Konkretna sprawa prawna lub przykład naukowy ilustrujący zagadnienie prawne.

Causaal verband

związek przyczynowy

Związek przyczynowy stanowi wymaganą relację prawną między czynem niedozwolonym lub niewykonaniem zobowiązania a szkodą wynikłą z tego. Bez tego związku nie można przyjąć odpowiedzialności.

Causaliteit in het bestuursrecht

Związek przyczynowy w prawie administracyjnym

Związek między bezprawną decyzją rządu a poniesioną szkodą.

Causaliteitstoets

Test przyczynowości

Test prawny mający na celu ustalenie, czy istnieje związek przyczynowy między działaniem a szkodą.

Caveat emptor

Niech kupujący się strzeże.

Caveat emptor jest łacińską zasadą prawną oznaczającą „niech kupujący się strzeże”. Kupujący ponosi odpowiedzialność za zbadanie jakości i przydatności nabytego towaru.

Celstraf

Kara pozbawienia wolności

Kara polegająca na umieszczeniu skazanego w zakładzie karnym.

Centrale raad van beroep

Centralna Rada Odwoławcza

Centralna Rada Odwoławcza jest najwyższym organem sądownictwa administracyjnego w Niderlandach, który orzeka w sporach dotyczących zabezpieczenia społecznego, spraw urzędniczych oraz niektórych innych zagadnień prawa administracyjnego.

Certificaat

Certyfikat

Certyfikat jest oficjalnym dokumentem potwierdzającym autentyczność, własność lub określony fakt.

Certificering

Certyfikacja

Proces, w którym niezależna instytucja potwierdza, że produkt, usługa lub system spełnia określone normy.

Certificeringsmerk

Znak certyfikacji

Znak wskazujący, że produkt lub usługa spełnia określone normy jakości.

Cessie

Cesja

Cesja jest przeniesieniem wierzytelności imiennej na rzecz osoby trzeciej. Następuje ona aktem cesji, po którym następuje zawiadomienie dłużnika.

Cessie van vordering in procedure

Cesja wierzytelności w postępowaniu

Przeniesienie wierzytelności na osobę trzecią w trakcie toczącego się postępowania sądowego dotyczącego tej wierzytelności.

Cessio

Cesja

Cesja jest przeniesieniem wierzytelności imiennej od jednego wierzyciela (cedenta) na inną stronę (cesjonariusza).

Change of control-clausule

Klauzula zmiany kontroli

Postanowienie umowne regulujące prawa lub obowiązki w przypadku zmiany kontroli nad stroną.

Circulaire

Okólnik

Pisemna wytyczna organu rządowego wyjaśniająca lub stosująca ustawodawstwo.

Citaatrecht

Prawo cytatu

Prawo do cytowania krótkich fragmentów utworu chronionego prawem autorskim bez zgody.

Civiele procedure

Postępowanie cywilne

Postępowanie sądowe w sprawach cywilnych i handlowych.

Civielrechtelijk

Cywilnoprawny

Dotyczący prawa cywilnego, regulującego stosunki prawne między osobami.

Civielrechtelijke sanctie

Sankcja cywilnoprawna

Skutek prawny w prawie cywilnym w reakcji na bezprawne zachowanie lub naruszenie umowy.

Claims-made

Rodzaj polisy zapewniającej ochronę dla roszczeń zgłoszonych w okresie obowiązywania polisy.

Clausule in verzekering

Klauzula ubezpieczeniowa

Szczególne postanowienie w umowie ubezpieczenia, które dokładniej określa zakres ochrony.

Co-ouderschap

Opieka naprzemienna

Porozumienie, w którym rozdzieleni rodzice równo dzielą się opieką nad dziećmi.

Codicil

Kodycyl

Kodycyl jest dokumentem sporządzonym własnoręcznie, za pomocą którego spadkodawca dokonuje uzupełnienia lub zmiany swojego testamentu, często w celu rozporządzenia określonymi rzeczami ruchomymi.

Cognitieve schade

Szkoda poznawcza

Uszkodzenie funkcji poznawczych w wyniku urazu, istotne w roszczeniach odszkodowawczych.

Collectief beheer

Zarządzanie zbiorowe

Wspólne zarządzanie prawami autorskimi i pokrewnymi przez organizację zbiorowego zarządzania.

Collectief merk

Znak wspólny

Znak używany przez członków stowarzyszenia do odróżnienia ich produktów lub usług.

Collectief ontslag

Zwolnienia grupowe

Zwolnienie grupowe polega na jednoczesnym rozwiązaniu umów o pracę z dwudziestoma lub większą liczbą pracowników w okresie trzech miesięcy w jednym zakładzie pracy. Podlega ono rygorystycznej procedurze przewidzianej w ustawie o zgłaszaniu zwolnień grupowych (WMCO).

Collectieve aansprakelijkheid

odpowiedzialność zbiorowa

Odpowiedzialność zbiorowa to sytuacja, w której kilka osób lub podmiotów jest wspólnie i solidarnie odpowiedzialnych za szkodę lub zobowiązanie.

Collectieve verzekering

Ubezpieczenie grupowe

Ubezpieczenie zawarte dla grupy osób, często za pośrednictwem pracodawcy lub stowarzyszenia.

College van B&W

Zarząd gminy

Codzienny organ wykonawczy gminy, składający się z burmistrza i radnych.

Comitologie

Komitologia

System komitetów wspomagających Komisję Europejską w przyjmowaniu środków wykonawczych.

Commanditair kapitaal

Kapitał komandytowy

Kapitał wniesiony przez komandytariusza do spółki komandytowej.

Commanditaire vennoot

komandytariusz

Komandytariusz jest wspólnikiem spółki komandytowej, który odpowiada wyłącznie do wysokości wniesionego wkładu i nie wykonuje czynności kierowniczych ani reprezentacyjnych.

Commanditaire vennootschap

Spółka komandytowa

Spółka komandytowa (SK) jest formą spółki, w której komplementariusze ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność, a komandytariusze odpowiadają jedynie do wysokości wniesionego wkładu.

Commerciële overeenkomst

Umowa handlowa

Umowa zawarta w ramach działalności zawodowej lub gospodarczej.

Commissaris

Komisarz

Komisarz jest członkiem rady nadzorczej sprawującym nadzór nad zarządem spółki.

Communicatierecht

Prawo komunikacji

Dziedzina prawa obejmująca regulację telekomunikacji i komunikacji elektronicznej.

Comparitie

Posiedzenie

Comparitie jest posiedzeniem, podczas którego strony i ich pełnomocnicy stawiają się przed sędzią w celu ustnego przedstawienia sprawy oraz podjęcia próby zawarcia ugody.

Comparitie na antwoord

Rozprawa po odpowiedzi na pozew

Rozprawy sądowa po odpowiedzi na pozew, mająca na celu omówienie sprawy.

Comparitie van partijen

Rozprawa stron

Ustne przesłuchanie stron przez sędziego w trakcie postępowania cywilnego.

Compensatie

Odszkodowanie

Odszkodowanie stanowi świadczenie finansowe, które strona otrzymuje tytułem rekompensaty poniesionej szkody lub uszczerbku.

Compensatieregeling transitievergoeding

System rekompensaty odprawy przejściowej

System, w ramach którego UWV rekompensuje pracodawcy odprawę przejściową wypłaconą przy zwolnieniu z powodu długotrwałej niezdolności do pracy (uśpiony stosunek pracy).

Competentie

Właściwość

Kompetencja jest to ustawowe uprawnienie organu sądowego do rozpoznania i rozstrzygnięcia określonej sprawy.

Competentie EU

Kompetencja UE

Uprawnienie Unii Europejskiej do stanowienia prawa w określonej dziedzinie.

Complicaties

Powikłania

Nieoczekiwane skutki uboczne lub następstwa leczenia, istotne w odpowiedzialności medycznej.

Compos mentis

Poczytalny

Compos mentis jest terminem łacińskim oznaczającym, że osoba jest psychicznie zdrowa i posiada zdolność do dokonywania ważnych czynności prawnych.

Concernverhouding

Stosunek koncernowy

Stosunek prawny między spółkami należącymi do tego samego koncernu.

Concessieovereenkomst

Umowa koncesyjna

Umowa koncesji jest umową, na mocy której organ administracji publicznej udziela podmiotowi prywatnemu prawa do eksploatacji usługi publicznej lub infrastruktury, przy czym koncesjonariusz ponosi ryzyko ekonomiczne.

Conclusie van antwoord

Odpowiedź na pozew

Konkluzja odpowiedzi stanowi pisemne stanowisko obronne pozwanego wobec żądania powoda w postępowaniu cywilnym.

Conclusie van dupliek

Duplika

Duplika jest ostatnim pisemnym środkiem obrony pozwanego w odpowiedzi na replikę powoda w postępowaniu cywilnym.

Conclusie van eis

Wniosek końcowy pozwu

Część pozwu, w której powód wskazuje, czego żąda od sądu.

Conclusie van repliek

Replika

Replika jest pismem procesowym, w którym powód ustosunkowuje się do odpowiedzi na pozew złożonej przez pozwanego w postępowaniu cywilnym.

Concrete schadebegroting

Konkretne oszacowanie szkody

Obliczenie szkody na podstawie faktycznie poniesionych strat.

Concurrent schuldeiser

wierzyciel zwykły

Wierzyciel konkurencyjny to wierzyciel nieposiadający prawa zabezpieczenia ani pierwszeństwa ustawowego, który w postępowaniu upadłościowym uczestniczy proporcjonalnie w podziale masy upadłości.

Concurrente schuldeiser

Wierzyciel niezabezpieczony

Wierzyciel, który nie ma pierwszeństwa ani zabezpieczenia przy podziale wpływów.

Concurrente vordering

Wierzytelność zwykła

Wierzytelność zwykła to nieuprzywilejowana i niezabezpieczona wierzytelność w postępowaniu upadłościowym, zaspokajana dopiero po wierzytelnościach uprzywilejowanych oraz wierzytelnościach masy.

Concurrentiebeding

Zakaz konkurencji

Zakaz konkurencji jest postanowieniem umownym umowy o pracę, które zabrania pracownikowi wykonywania czynności konkurencyjnych po ustaniu stosunku pracy.

Conditio sine qua non

warunek sine qua non

Conditio sine qua non stanowi test, za pomocą którego ustala się, czy dane zdarzenie było warunkiem koniecznym powstania szkody lub następstwa. Bez tego zdarzenia następstwo nie byłoby nastąpiło.

Conformiteit

Zgodność

Zgodność oznacza, że świadczenie lub rzecz odpowiada wymaganiom określonym w umowie.

Connexiteit

Łączność spraw

Związek między dwoma lub więcej sprawami, który może prowadzić do połączenia lub przekazania.

Consensus

Konsensus

Consensus to uzgodnienie woli między stronami, które jest wymagane dla ważnego zawarcia umowy.

Conservatoir beslag

zabezpieczenie konserwatoryjne

Zabezpieczenie konserwatoryjne jest środkiem tymczasowym, w ramach którego wierzyciel dokonuje zajęcia majątku dłużnika w celu zapobieżenia jego zbyciu lub ukryciu przed uzyskaniem wyroku.

Consignatie

Konsygnacja

Złożenie pieniędzy lub towarów u przechowawcy do czasu zgłoszenia się uprawnionego.

Consument

Konsument

Konsument jest osobą fizyczną, która działa w celach niezwiązanych z jej działalnością handlową, gospodarczą, rzemieślniczą lub zawodową.

Consumentenkoop

sprzedaż konsumencka

Umowa sprzedaży konsumenckiej jest umową sprzedaży, w której kupujący jest osobą fizyczną nieprowadzącą działalności w ramach wykonywania zawodu lub przedsiębiorstwa, natomiast sprzedawca taką działalność prowadzi.

Consumentenrecht

Prawo konsumenckie

Dziedzina prawa regulująca ochronę konsumentów w transakcjach z przedsiębiorcami.

Consumentenrecht EU

Prawo konsumenckie UE

Przepisy europejskie zapewniające minimalny poziom ochrony konsumentów we wszystkich państwach członkowskich UE.

Continuïteit

Ciągłość

Zdolność przedsiębiorstwa do kontynuowania działalności (kontynuacja działalności).

Contra legem

wbrew prawu

Czynność, decyzja lub postanowienie sprzeczne z obowiązującym prawem.

Contra-expertise

Kontrekspertyza

Niezależne badanie mające na celu zweryfikowanie ustaleń wcześniejszej ekspertyzy.

Contract

Umowa

Umowa stanowi wiążące porozumienie między dwiema lub więcej stronami, które tworzy wzajemne prawa i obowiązki. Jest ona prawnie egzekwowalna i reguluje stosunek między stronami.

Contractbreuk

Naruszenie umowy

Niewykonanie zobowiązań wynikających z umowy.

Contractduur

Czas trwania umowy

Okres, na który została zawarta umowa.

Contractmanagement

Zarządzanie umowami

Systematyczne zarządzanie umowami przez cały ich cykl życia.

Contractonderhandeling

Negocjacje umowne

Proces negocjowania warunków umowy.

Contractovername

Przejęcie umowy

Przeniesienie całej pozycji umownej na osobę trzecią.

Contractrecht

Prawo umów

Dziedzina prawa regulująca zawieranie, treść i rozwiązywanie umów.

Contractsduur

Okres umowy

Okres trwania umowy od początku do końca.

Contractsduur polis

Okres umowy polisy

Czas trwania umowy ubezpieczenia.

Contractsovername

Przejęcie umowy

Przejęcie umowy jest przeniesieniem całej umowy, w ramach którego osoba trzecia przejmuje prawa i obowiązki strony umowy.

Contractspartij

Strona umowy

Osoba lub podmiot będący stroną umowy.

Contractsvrijheid

swoboda umów

Swoboda umów jest zasadą, zgodnie z którą strony są co do zasady swobodne w decydowaniu o tym, czy, z kim oraz na jakich warunkach zawrą umowę.

Contractuele aansprakelijkheid

Odpowiedzialność umowna

Odpowiedzialność za szkodę wynikającą z niewykonania umowy.

Contractuele boete

Kara umowna

Kwota określona w umowie, należna w przypadku niewykonania.

Contradictoir

Kontradyktoryjny

Postępowanie sądowe, w którym obie strony mogą przedstawić swoje stanowisko.

Controle

Kontrola

Nadzór lub weryfikacja przestrzegania zasad, przepisów lub umów.

Controlebevoegdheid

Uprawnienie kontrolne

Ustawowe uprawnienie organu nadzorczego do przeprowadzania kontroli i inspekcji.

Contusie

Stłuczenie

Stłuczenie tkanki w wyniku urazu tępego, istotne w sprawach odszkodowawczych.

Conversie

Konwersja

Konwersja jest figurą prawną, na mocy której nieważna czynność prawna zostaje przekształcona w ważną czynność prawną odpowiadającą wymaganiom innej czynności, o ile jest to zgodne z zamiarem stron.

Conversie van aandelen

Konwersja udziałów

Zamiana udziałów jednego rodzaju na inny w tej samej spółce.

Conversiebepaling

Postanowienie o konwersji

Postanowienie konwersyjne jest klauzulą umowną, która stanowi, że nieważne lub bezskuteczne postanowienie jest automatycznie przekształcane w ważne postanowienie odpowiadające w możliwie najszerszym zakresie pierwotnemu zamierzeniu.

Copyleft

Model licencjonowania wymagający rozpowszechniania utworów pochodnych na tych samych wolnych warunkach licencyjnych.

Copyright

Prawo autorskie

Prawo autorskie jest wyłącznym prawem twórcy oryginalnego utworu do zwielokrotniania, rozpowszechniania i komercyjnego eksploatowania tego utworu.

Copyright-notice

Informacja o prawach autorskich

Informacja na utworze wskazująca, że jest chroniony prawem autorskim.

Corporate governance

Ład korporacyjny

Corporate governance odnosi się do systemu zasad, praktyk i procesów, za pomocą których przedsiębiorstwo jest kierowane, kontrolowane i rozliczane.

Corporate governance code

Kodeks ładu korporacyjnego

Kodeks corporate governance jest zbiorem zasad i najlepszych praktyk w zakresie dobrego zarządzania, nadzoru oraz przejrzystości w spółkach notowanych na giełdzie.

Corporate opportunity

okazja korporacyjna

Doktryna corporate opportunity oznacza, że członkowie zarządu oraz rady nadzorczej nie mogą wykorzystywać szans biznesowych, które spółka mogłaby sama w sposób uzasadniony realizować, bez uprzedniego zaoferowania ich spółce.

Corpus delicti

corpus delicti

Corpus delicti stanowi materialny dowód lub przedmiot, który potwierdza, że przestępstwo zostało rzeczywiście popełnione.

Correctie Langemeijer

Korekta Langemeijera

Konstrukcja prawna, zgodnie z którą zachowanie nienauszające konkretnego prawa może być bezprawne.

Correctieve sanctie

Sankcja korygująca

Sankcja administracyjna mająca na celu zakończenie lub naprawienie naruszenia.

Coulance

Ugodowość

Przyznanie odszkodowania lub ułatwienia z dobrej woli, bez obowiązku prawnego.

Coulancehalve vergoeding

Odszkodowanie przyznane z tytułu wyrozumiałości

Świadczenie z tytułu uprzejmości jest płatnością dokonywaną z dobrej woli, bez istnienia obowiązku ustawowego lub umownego.

Coulancevergoeding

Wypłata ugodowa

Świadczenie finansowe przyznane ugodowo bez uznania odpowiedzialności.

Courtage

Prowizja

Courtage to wynagrodzenie, które pośrednik otrzymuje za pośrednictwo przy zawarciu umowy, na przykład przy kupnie lub najmie nieruchomości.

Coöperatie

Spółdzielnia

Spółdzielnia jest stowarzyszeniem posiadającym osobowość prawną, którego celem jest ochrona interesów gospodarczych swoich członków poprzez zawieranie z nimi umów.

Coöptatie

Kooptacja

Kooptacja jest powołaniem nowych członków organu, takiego jak rada nadzorcza lub zarząd, przez dotychczasowych członków tego organu, bez ingerencji osób trzecich.

Cram down

Przymusowe zatwierdzenie planu restrukturyzacyjnego

Cram down stanowi uprawnienie sądu do narzucenia planu restrukturyzacyjnego wierzycielom, którzy głosowali przeciwko jego przyjęciu, pod warunkiem spełnienia przesłanek ustawowych.

Creatieve keuzes

Wybory twórcze

Oryginalne wybory twórcy nadające utworowi osobisty charakter i mogące generować ochronę prawnoautorską.

Creditering

Kredytowanie

Zaksięgowanie kwoty na korzyść rachunku lub korekta faktury za pomocą noty kredytowej.

Crediteur

Wierzyciel

Wierzyciel to osoba fizyczna lub osoba prawna, wobec której inna osoba jest zobowiązana do zapłaty pieniędzy lub spełnienia świadczenia.

Crediteurenakkoord

Układ z wierzycielami

Porozumienie z wierzycielami jest umową zawartą między dłużnikiem a jego wierzycielami, na mocy której wierzyciele wyrażają zgodę na (częściową) spłatę lub inne warunki w celu uregulowania długów.

Crediteurencommissie

Komisja wierzycieli

Komisja wierzycieli nadzorująca zarządzanie masą upadłości.

Crediteurenvergadering

Zgromadzenie wierzycieli

Zgromadzenie wierzycieli w postępowaniu upadłościowym.

Crediteursverzuim

Zwłoka wierzyciela

Sytuacja, w której wierzyciel nie współdziała przy wykonaniu zobowiązania przez dłużnika.

Creditnota

Nota kredytowa

Dokument korygujący wcześniej zafakturowaną kwotę w całości lub części.

Criminaliteit

Przestępczość

Ogół zachowań uznanych przez prawo za karalne.

Crisisheffing

Opłata kryzysowa

Tymczasowa dodatkowa opłata nakładana przez rząd w czasie kryzysu gospodarczego.

Cross-class cram down

Przymusowe zatwierdzenie układu międzyklasowego

Cross-class cram down stanowi mechanizm umożliwiający narzucenie planu restrukturyzacyjnego klasom wierzycieli, które głosowały przeciwko planowi, pod warunkiem spełnienia warunków określonych w przepisach prawa.

Culpa

wina

Culpa jest łacińskim terminem prawnym odnoszącym się do winy lub niedbalstwa bez zamiaru. Stanowi podstawę odpowiedzialności za niedbałe działanie.

Culpa in contrahendo

wina przy zawieraniu umowy

Culpa in contrahendo odnosi się do odpowiedzialności przedkontraktowej, która powstaje wskutek niedbałego lub bezprawnego działania podczas negocjacji umownych, przed zawarciem umowy.

Cultuurgrond

Grunty rolne

Grunty wykorzystywane do rolnictwa, ogrodnictwa lub hodowli zwierząt.

Cumulatie

Kumulacja

Zbieg wielu podstaw prawnych, roszczeń lub sankcji.

Cumulatie van aansprakelijkheid

Kumulacja odpowiedzialności

Zbieg odpowiedzialności umownej i pozaumownej za tę samą szkodę.

Curandus

Ubezwłasnowolniony

Osoba ubezwłasnowolniona z powodu stanu psychicznego lub fizycznego.

Curatele

kuratela

Curatela jest środkiem prawnym, na mocy którego osoba pełnoletnia zostaje poddana nadzorowi, ponieważ nie jest w stanie samodzielnie reprezentować swoich interesów.

Curator

Kurator

Syndyk jest funkcjonariuszem powołanym przez sąd, który w postępowaniu upadłościowym sprawuje zarząd i dokonuje likwidacji masy upadłości.

Cybercrime

Cyberprzestępczość

Przestępczość popełniana z użyciem komputerów, sieci lub internetu.

Taken van de curator

Obowiązki syndyka

Ustawowe obowiązki i odpowiedzialności syndyka w postępowaniu upadłościowym.